ดร.สนธิชี้ปมสำคัญ! จดทะเบียนร้านอาหาร แต่ดำเนินกิจการคล้ายผับ ส่อช่องโหว่กำกับดูแล

ดร.สนธิ คชวัฒน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ตั้งข้อสังเกตกรณีเหตุเพลิงไหม้โรงเบียร์ย่านลาดพร้าว โดยชี้ว่าร้านจดทะเบียนเป็น “ร้านอาหาร” แต่ลักษณะการดำเนินกิจการจริงคล้าย สถานบันเทิงที่มีดนตรีสด พร้อมตั้งคำถามว่ามาตรฐานด้านความปลอดภัยและการบังคับใช้กฎหมายถูกตรวจสอบอย่างเข้มงวดหรือไม่ หลังพบข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับทางหนีไฟ ระบบป้องกันอัคคีภัย และวัสดุตกแต่งที่อาจไม่สอดคล้องกับมาตรฐาน จึงเรียกร้องให้ตรวจสอบบทบาทของทั้งผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อคลี่คลายข้อสงสัยว่ามีความบกพร่องในการกำกับดูแลหรือไม่

วันนี้ (13 ก.ค.) ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้าด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประเทศไทย ออกมาโพสต์ข้อความถึง กรณีเหตุเพลิงไหม้โรงเบียร์ย่านลาดพร้าวสะท้อนข้อถกเถียงด้านมาตรฐานความปลอดภัย เนื่องจากร้านจดทะเบียนเป็น “ร้านอาหาร” แต่มีรูปแบบการดำเนินกิจการคล้ายสถานบันเทิงที่มีดนตรีสด

โดยกฎหมายกำหนดให้สถานบันเทิงต้องมีมาตรการป้องกันอัคคีภัยที่เข้มงวด ทั้งระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ ทางหนีไฟ ระบบระบายควัน การควบคุมจำนวนผู้ใช้บริการ และการฝึกซ้อมอพยพ

ขณะที่ข้อมูลเบื้องต้นระบุว่าร้านใช้วัสดุโฟมซับเสียงซึ่งติดไฟง่าย ไม่มีระบบสปริงเกอร์อัตโนมัติ ทางหนีไฟบางส่วนถูกกีดขวางหรือใช้งานไม่ได้จริง รวมถึงไม่มีป้ายและไฟฉุกเฉินที่ชัดเจน ส่งผลให้ผู้คนแออัดบริเวณทางออกหลักและทำให้เหตุการณ์รุนแรงขึ้น จึงเกิดคำถามว่าผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีส่วนบกพร่องในการกำกับดูแลและบังคับใช้มาตรฐานความปลอดภัยหรือไม่ ซึ่งต้องรอผลการสอบสวนอย่างเป็นทางการต่อไป ทั้งนี้ เจ้าตัวได้ระบุข้อความไว้ว่า

“ความปลอดภัย กรณีไฟไหม้โรงเบียร์ ณ  ลาดพร้าว..จดทะเบียนเป็น "ร้านอาหาร" ไม่ใช่สถานบันเทิง...ใครผิด?

1. หลักความปลอดภัยในร้านสถานบันเทิง (เช่น ผับ บาร์ คาราโอเกะ) เกี่ยวกับการป้องกันอัคคีภัยเป็นมาตรการเชิงรุกที่กฎหมายกำหนด ดังนี้
1. ระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย (Fire Safety) ถือเป็นหัวใจสำคัญที่สุดเพื่อป้องกันการสูญเสียจากเหตุเพลิงไหม้

1.1 ระบบแจ้งเตือนภัย ต้องติดตั้งระบบตรวจจับควันหรือความร้อน (Smoke/Heat Detector) และมีสัญญาณเตือนภัย (Fire Alarm) ที่ดังทั่วถึงทุกชั้น

1.2 อุปกรณ์ดับเพลิง ต้องจัดวางถังดับเพลิงเคมีแห้งตามจุดเสี่ยงในจำนวนที่เพียงพอและต้องตรวจสอบเกจวัดความดันให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานอยู่เสมอ

1.3 ระบบระบายควัน ต้องออกแบบให้มีพัดลมหรือช่องระบายควันไฟที่รวดเร็ว เพื่อลดการสำลักควันและเป็นการป้องกันอาคารพังถล่ม

1.4 วัสดุตกแต่ง ต้องหลีกเลี่ยงการใช้โฟมหรือวัสดุติดไฟง่ายในการตกแต่งผนังและซับเสียง

2. ทางหนีไฟและทางออกฉุกเฉิน (Emergency Exits) โครงสร้างอาคารต้องเปิดทางให้ผู้คนอพยพได้อย่างรวดเร็วที่สุดเมื่อเกิดเหตุ
2.1 ห้ามมีสิ่งกีดขวาง โดยเส้นทางเดินไปสู่ทางหนีไฟต้องโล่ง ห้ามวางโต๊ะ เก้าอี้ หรือลังสินค้าขวางทางเด็ดขาด

2.2 มีป้ายบอกทางชัดเจน ต้องติดตั้งป้าย "ทางออกฉุกเฉิน" พร้อมไฟสำรองส่องสว่าง (Emergency Light) ที่ทำงานทันทีเมื่อไฟดับ

2.3 ประตูทางออก จะต้องสามารถเปิดออกสู่ภายนอกได้ง่ายใช้คานผลัก และห้ามล็อกประตูหนีไฟในระหว่างเวลาทำการ ส่วนจำนวนทางออกต้องสอดคล้องกับความจุของพื้นที่ตามที่กฎหมายควบคุมอาคารกำหนด

3. การควบคุมความหนาแน่นและระบบของอาคาร (Structural & Capacity Control)
3.1 ตรวจสอบระบบไฟฟ้าโดยต้องติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้ารั่ว (Breaker) และแยกพื้นที่อุปกรณ์ไฟฟ้าออกจากบริเวณที่เปียกชื้น และใช้สายไฟพ่วงที่ได้มาตรฐาน มอก.

3.2 การจำกัดจำนวนคน ต้องควบคุมจำนวนผู้เข้าใช้บริการไม่ให้เกินขีดจำกัดของพื้นที่ เพื่อป้องกันการเบียดเสียดจนเหยียบกัน (Crowd Crush)

4. การบริหารจัดการและฝึกอบรมพนักงาน (Management & Training)
4.1.ซ้อมแผนฉุกเฉิน ต้องจัดให้มีการซ้อมแผนดับเพลิงและซ้อมอพยพหนีไฟสำหรับพนักงานทุกคนอย่างน้อยปีละ 1-2 ครั้ง
4.2 การแบ่งหน้าที่ชัดเจน โดยพนักงานทุกคนต้องรู้หน้าที่ของตนเองเมื่อเกิดเหตุ เช่นใครทำหน้าที่ตัดไฟ ใครนำทางลูกค้าหนีไฟ หรือใครโทร.แจ้งเหตุด่วน (191 หรือ 199)

2. โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าวที่ถูกไฟไหม้ได้จดทะเบียนประกอบกิจการในหมวด "การบริการด้านอาหารในภัตตาคาร/ร้านอาหาร" จำหน่ายอาหาร เครื่องดื่ม และแอลกอฮอล์

แต่รูปแบบการดำเนินกิจการจริงมีลักษณะเป็นร้านอาหารกึ่งสถานบันเทิงโดยมีการแสดงดนตรีสด แต่ไม่ได้จดทะเบียนเป็น "สถานบริการ" (ผับ บาร์ หรือสถานบันเทิงเต็มรูปแบบ) ตามพระราชบัญญัติสถานบริการ โดยลักษณะทางกายภาพและโครงสร้างของอาคารร้านดังนี้
- รูปแบบอาคาร เป็นอาคารคอนกรีตชั้นเดียว

- โครงสร้างหลังคา มุงด้วยหลังคาเมทัลชีต

- การตกแต่งภายใน มีการบุวัสดุโฟมเก็บเสียง (พอลิยูรีเทนโฟม) ไว้บนฝ้าเพดานและผนังเพื่อซับเสียง ซึ่งเป็นวัตถุไวไฟและทำให้เพลิงลุกลามอย่างรวดเร็ว

- จุดเข้า-ออกและทางหนีไฟ ข้อมูลจากผู้ดูแลร้านระบุว่ามีทางออกรวม 4 จุด คือ ประตูด้านหน้า 2 จุด (ทางเข้าออกหลักซึ่งค่อนข้างแคบ) ประตูห้องน้ำ 1 จุด และประตูห้องครัว 1 จุด แต่ในการตรวจสอบพบว่าไม่มีป้ายบอกทางหนีไฟที่ชัดเจนไฟสำรองไม่ทำงานและประตูหนีไฟบางส่วนถูกโต๊ะเก้าอี้กีดขวางหรือไม่ได้เปิดใช้งานจริงในขณะเกิดเหตุ ทำให้นักท่องเที่ยววิ่งไปออกันอยู่ที่ประตูด้านหน้าและติดค้างอยู่บริเวณห้องน้ำจำนวนมาก

- ระบบดับเพลิง ในตัวอาคารไม่มีระบบสปริงเกอร์ดับเพลิงอัตโนมัติ มีเพียงถังดับเพลิงเคมีติดตั้งไว้เท่านั้น

- พื้นที่ความเสียหาย ตัวร้านมีพื้นที่ถูกไฟไหม้เสียหายทั้งหมดประมาณ 164 ตารางเมตร"