xs
xsm
sm
md
lg

อดีตคณะทำงานทับลาน เปิดอีกมุม ปมพิพาทที่ดินรัฐ-ชุมชน ย้ำอนุรักษ์ป่าควบคู่ความเป็นธรรมประชาชน

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์



ปมพิพาทพื้นที่ทับลานยังถูกจับตา หลังมีเสียงสะท้อนจากอดีตผู้เคยร่วมทำงานเกี่ยวกับพื้นที่ ระบุปัญหาไม่ได้มีเพียงเรื่องการบุกรุกป่า แต่เป็นความซับซ้อนของแนวเขตที่ดินรัฐทับซ้อนกับชุมชนดั้งเดิมที่ตั้งถิ่นฐานมานาน ชี้การแก้ไขควรมองข้อเท็จจริงรายพื้นที่ ใช้แนวทางบริหารจัดการเชิงพื้นที่ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิทธิของประชาชน

เมื่อวันที่ 22 ผู้ใช้เฟซบุ๊ก “May Jirabhorn” ออกมาโพสต์ข้อความในประเด็น ข้อพิพาทพื้นที่ทับลานคือความซับซ้อนของปัญหาแนวเขตที่ดินรัฐทับซ้อนกับชุมชนดั้งเดิมที่มีโครงสร้างพื้นฐานทางสังคมตั้งถิ่นฐานมาอย่างยาวนาน

ไม่ใช่เพียงประเด็นการบุกรุกพื้นที่ป่าอุดมสมบูรณ์ตามความเข้าใจทั่วไป การแก้ไขปัญหาเชิงนโยบายอย่างยั่งยืนจึงต้องก้าวข้ามกรอบความคิดแบบแบ่งแยก "ป่าขัดแย้งกับคน" หรือการประเมินความสูญเสียจากตัวเลขพื้นที่รวมเพียงมิติเดียว

โดยหันมาประยุกต์ใช้ การบริหารจัดการเชิงพื้นที่ (Area-based Management) ที่เจาะลึกข้อเท็จจริงตามสภาพภูมิสังคมของแต่ละพื้นที่อย่างละเอียด เพื่อกำหนดแนวทางปฏิบัติที่สามารถสร้างสมดุลระหว่างเป้าหมายการอนุรักษ์ระบบนิเวศอย่างเข้มงวด ควบคู่ไปกับการคุ้มครองสิทธิและให้ความเป็นธรรมต่อวิถีชีวิตของประชาชนได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยเจ้าตัวได้ระบุข้อความว่า

“ในฐานะคนที่เคยมีโอกาสเป็นคณะทำงานเกี่ยวกับพื้นที่ทับลาน อยากแบ่งปันอีกมุมหนึ่งที่หลายคนอาจยังไม่เคยเห็น

ก่อนอื่น เราเองก็รักป่า และเชื่อว่าป่าอนุรักษ์ควรได้รับการคุ้มครองอย่างเข้มงวด

แต่พื้นที่ที่กำลังเป็นประเด็นในข่าวทั้งหมด ไม่ได้มีสภาพเป็นป่าอุดมสมบูรณ์อย่างที่หลายคนเข้าใจเสมอไป

หลายพื้นที่เป็นชุมชนที่ตั้งอยู่มานาน มีบ้านเรือน วัด โรงเรียน สถานที่ราชการ และประชาชนอาศัยอยู่มาหลายสิบปีแล้ว บางแห่งมีปัญหาแนวเขตทับซ้อนระหว่างอุทยาน ส.ป.ก. ราชพัสดุ และหน่วยงานรัฐอื่นมาตั้งแต่อดีต

สิ่งที่อยากชวนสังคมพิจารณา คือการมองรายละเอียดของแต่ละพื้นที่ มากกว่ามองเฉพาะตัวเลขจำนวนไร่

การอนุรักษ์ป่าเป็นเรื่องสำคัญ แต่ชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนที่อยู่ในพื้นที่จริงก็สำคัญไม่แพ้กัน

เราอาจไม่จำเป็นต้องเลือกข้างระหว่าง "ป่า" หรือ "คน" เสมอไป แต่อาจต้องช่วยกันหาทางออกที่คุ้มครองทั้งทรัพยากรธรรมชาติและความเป็นธรรมของประชาชนไปพร้อมกัน

นี่เป็นเพียงมุมมองจากคนที่เคยเห็นพื้นที่จริง และเคารพความคิดเห็นที่แตกต่างของทุกฝ่าย

"ฉันรักป่า และเพราะรักป่า ฉันจึงอยากให้การอนุรักษ์ตั้งอยู่บนข้อเท็จจริงของพื้นที่จริงเช่นกัน"“