บ้านคลองสวน ปิ๊งไอเดียแปรรูป “ปลาหมอคางดำ” ทำเชียงปลา

วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรบ้านคลองสวน ปิ๊งไอเดีย พลิก “ปลาหมอคางดำ” สัตว์น้ำต่างถิ่น สู่ “เชียงปลา” เมนูสร้างรายได้ ให้นักท่องเที่ยวได้ลิ้มลอง พร้อมต่อยอดการท่องเที่ยวชุมชน

ปัญหาการแพร่ระบาดของ “ปลาหมอคางดำ” สัตว์น้ำต่างถิ่น ที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตของชุมชนในหลายพื้นที่ รวมถึงตำบลคลองสวน อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ

แต่ท่ามกลางปัญหานี้ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรบ้านคลองสวน เลือกปรับตัว เปลี่ยนปัญหาให้เป็นโอกาส ด้วยการนำปลาหมอคางดำมาแปรรูปเป็นอาหาร สร้างรายได้ควบคู่กับการช่วยลดจำนวนในแหล่งน้ำ

นายเทิดศักดิ์ สอนเสถียร ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ เปิดเผยว่า กลุ่มก่อตั้งมาเพื่อส่งเสริมอาชีพและรายได้ของคนในพื้นที่ ปัจจุบันดำเนินกิจกรรมหลัก 2 ด้าน คือ การท่องเที่ยวชุมชน และการแปรรูปผลิตภัณฑ์ ด้านการท่องเที่ยว ได้พัฒนา “ชายเลนแคมป์” เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติใกล้กรุงเทพฯ ขณะที่การแปรรูป ยังคงยึดวัตถุดิบในชุมชน ผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นกับเทคโนโลยีสมัยใหม่

สำหรับการผลิตเป็น “ปลาเชียง” จะเริ่มจากการนำเนื้อปลาที่แล่เอาหนังและก้างออกแล้ว มาบดให้ละเอียด ผสมเครื่องปรุงรส เช่น กระเทียม พริกไทย น้ำตาล และเครื่องเทศตามสูตรของชุมชน จากนั้นนวดส่วนผสมให้เข้ากันจนได้เนื้อสัมผัสที่เหนียวแน่น ก่อนนำไปยัดใส่ในปลอกและมัดเป็นท่อน นำไปตากแดดหรืออบให้แห้งในระดับที่เหมาะสม เพื่อยืดอายุการเก็บรักษา และคงรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์

จุดเปลี่ยนสำคัญ คือการระบาดของปลาหมอคางดำ ทางกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจึงปรับวิธีคิด นำปลาชนิดนี้มาใช้เป็นวัตถุดิบหลักในการแปรรูป ผ่านกระบวนการคัดแยกและเตรียมเนื้อปลาอย่างพิถีพิถัน ก่อนต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์หลากหลาย ทั้ง “ปลาเชียง” “ปลาแดดเดียวไร้ก้าง” และ “ปลาแผ่น” จนได้มาตรฐาน สามารถผลิตและจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ได้จริง ขณะเดียวกัน ยังนำไปต่อยอดเป็นเมนูอาหารสำหรับนักท่องเที่ยวอีกด้วย

แม้ปัจจุบันจำนวน “ปลาหมอคางดำ” ในพื้นที่ตำบลคลองสวน จะลดลงจากการกำจัดอย่างต่อเนื่องของสมาชิก แต่ประธานกลุ่มฯ ยังคงย้ำว่า โจทย์สำคัญคือการร่วมมือกันของทุกภาคส่วน หากมีการส่งเสริมการบริโภคและการแปรรูปอย่างกว้างขวาง จะเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้การจัดการปลาหมอคางดำประสบความสำเร็จ

โมเดลของบ้านคลองสวน จึงไม่ใช่แค่เรื่องของการทำธุรกิจ แต่คือการแสดงให้เห็นว่า เมื่อชุมชนมีความเข้มแข็งและมีนวัตกรรมรองรับ วิกฤตสิ่งแวดล้อมที่ดูเหมือนจะแก้ได้ยาก ก็สามารถแปรเปลี่ยนเป็นความมั่นคงทางอาหารและรายได้ที่ยั่งยืนได้ในที่สุด

สำหรับใครที่สนใจอยากไปอุดหนุนผลิตภัณฑ์หรือพักผ่อนสไตล์แคมป์ปิ้ง สามารถติดต่อได้ที่เพจ “ชายเลนแคมป์บ้านคลองสวน” เบอร์โทร. 093-162-6478