จ่ายใต้โต๊ะประมูลงาน 15%! เอกชนสุดทน เปิดโผ 10 หน่วยงานรัฐเรียกสินบนหนักสุด 'กรมควบคุมมลพิษ' นั่งแท่นอันดับ 1 จับตาพรุ่งนี้อธิบดีฯ เตรียมแถลงด่วนชี้แจงความจริง
จากกรณีวันนี้ (14 พ.ค.) มีรายงานว่า
คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ซึ่งประกอบด้วยสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทย ร่วมกับคณะทำงาน Zero Corruption เปิดเผยข้อมูลสะเทือนภาพลักษณ์การลงทุนไทย ระบุปัญหาคอร์รัปชันในระบบราชการยังคงรุนแรงและเป็นอุปสรรคใหญ่ต่อภาคธุรกิจ ชี้ "กรมควบคุมมลพิษ" รั้งอันดับ 1 หน่วยงานที่เรียกรับสินบนเฉลี่ยต่อครั้งสูงสุดกว่า 1 แสนบาท
รายงานผลการสำรวจระบุว่า ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันยังคงเป็นวิกฤตเชิงโครงสร้างที่ส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมทางธุรกิจของประเทศไทยอย่างหนัก โดยผลสำรวจความคิดเห็นของภาคเอกชนพบตัวเลขที่สะท้อนถึงปัญหา ดังนี้
• ร้อยละ 89.1 ระบุว่าปัญหาคอร์รัปชันเป็นอุปสรรคระดับปานกลางถึงมากที่สุดต่อการดำเนินธุรกิจ
• ร้อยละ 51.2 มองว่าสถานการณ์คอร์รัปชันมีแนวโน้มเลวร้ายลงเมื่อเทียบกับช่วง 3 ปีที่ผ่านมา
• ร้อยละ 51.0 สะท้อนว่าความยุ่งยากในการติดต่อหน่วยงานราชการเพิ่มสูงขึ้น (มีเพียงร้อยละ 3 ที่ระบุว่าลดลง)
ข้อมูลจากการสำรวจได้เปิดเผยถึงหน่วยงานที่มีการเรียกรับผลประโยชน์หรือสินบนจากภาคเอกชน โดย 10 อันดับแรกที่มีมูลค่าการเรียกรับสินบนเฉลี่ยต่อครั้งสูงสุด ได้แก่
1.กรมควบคุมมลพิษ: 102,160 บาท
2.กรมเจ้าท่า: 100,000 บาท
3.กรมสรรพสามิต: 94,667 บาท
4.กรมสรรพากร: 89,498 บาท
5.กระบวนการยุติธรรม (ยกเว้นศาล): 88,750 บาท
6.สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) / บริการสาธารณสุข: 74,643 บาท
7.กรมทางหลวง: 70,167 บาท
8.กรมโยธาธิการและผังเมือง: 70,000 บาท
9.กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช: 68,000 บาท
10.กรมป่าไม้: 67,500 บาท
จากประสบการณ์ตรงของภาคธุรกิจ พบว่าผู้ที่ไปขออนุญาตจากหน่วยงานรัฐถึงร้อยละ 60.9 เคยถูกสื่อเป็นนัยหรือร้องขอสิ่งตอบแทน และมีถึงร้อยละ 45.9 ที่ยืนยันว่าเคยต้องจ่ายเงิน ของขวัญ หรือผลประโยชน์อื่นๆ แก่เจ้าหน้าที่รัฐเพื่อแลกกับการอำนวยความสะดวก
นอกจากนี้ ในการประมูลโครงการภาครัฐ ภาคธุรกิจต้องยอมจ่ายเงินพิเศษเฉลี่ยถึง 11-15% ของมูลค่าสัญญา เพื่อให้ได้รับสัญญางาน
สำหรับรูปแบบการจ่ายสินบนที่พบมากที่สุด คือ เงินสด (ร้อยละ 46.6) รองลงมาคือ ของขวัญหรือการเลี้ยงรับรอง (ร้อยละ 23.1) และการบริจาคหรือสนับสนุนเป็นสปอนเซอร์ (ร้อยละ 18.7)
โดยสาเหตุหลักที่ทำให้ภาคเอกชนต้องจำยอมจ่ายสินบนมาจาก
• ขั้นตอนการทำงานของภาครัฐที่ซับซ้อน (ร้อยละ 29.1)
• ช่องโหว่ทางกฎหมายที่เปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ใช้ดุลพินิจมากเกินไป (ร้อยละ 25.0)
• การจ่ายเพื่อแก้ปัญหาจากการทำผิดระเบียบ (ร้อยละ 18.8)
นอกจากนี้ ยังพบสัญญาณความไม่โปร่งใสในกระบวนการประกวดราคา โดยร้อยละ 27.3 ระบุว่ามีบุคคลแอบอ้างว่าสามารถ "ช่วยให้ชนะประมูลได้" และอีกร้อยละ 27.3 ได้รับการชี้แนะให้ใช้บริการคนกลางหรือที่ปรึกษาเฉพาะราย ขณะเดียวกัน ระบบการแจ้งเบาะแส (Whistleblowing) ของรัฐก็ไม่ได้รับความไว้วางใจ โดยร้อยละ 52.3 ขาดความเชื่อมั่นในช่องทางดังกล่าว และร้อยละ 43.7 ยอมรับว่าไม่กล้าร้องเรียนเลยแม้จะพบเห็นการเรียกรับผลประโยชน์ก็ตาม
ภายหลังการเปิดเผยข้อมูลการสำรวจโดย กกร.และกลุ่มเพื่อนไม่ทน ซึ่งพาดพิงถึงกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ว่าเป็นหน่วยงานที่มีมูลค่าการเรียกรับสินบนสูงสุด
ล่าสุดกรมควบคุมมลพิษได้ออกมาเคลื่อนไหว โดยยืนยันว่าหน่วยงานปฏิบัติหน้าที่ด้วยความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้ในทุกขั้นตอน
ทั้งนี้ นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ได้กำหนดจัดงานแถลงข่าวอย่างเป็นทางการในหัวข้อ "คพ.ยืนยันปฏิบัติงานด้วยความโปร่งใส ตรวจสอบได้" ในวันศุกร์ที่ 15 พฤษภาคม 2569 เวลา 10.00-12.00 น. ณ ห้องแถลงข่าว ชั้น 1 อาคารกรมควบคุมมลพิษ
ประชาชนและสื่อมวลชนสามารถติดตามรับชมการถ่ายทอดสดการแถลงข่าวในครั้งนี้ได้ผ่านทางแฟนเพจเฟซบุ๊กของกรมควบคุมมลพิษ