หมอเผด็จเผยผลชันสูตร “สีดอหูพับ” พบสภาวะ Capture Myopathy หรือกล้ามเนื้อสลายเฉียบพลันจากการถูกจับบังคับ ทำหัวใจล้มเหลว-สำลักอาหารอุดกั้นทางเดินหายใจ ย้ำเป็นบทเรียนสำคัญเรื่องความเครียดในสัตว์ป่าที่อาจรุนแรงถึงชีวิต
กรณีการสูญเสียช้างป่า “สีดอหูพับ” ระหว่างขณะเคลื่อนย้ายออกจากพื้นที่อำเภอเวียงเก่า จังหวัดขอนแก่น ได้เพียง 15 นาที จึงได้สร้างความสะเทือนใจ เกิดข้อกังขากับชาวบ้านและกลุ่มคนรักช้างเป็นอย่างมาก
จากการผ่าชันสูตรซากเบื้องต้น ทีมสัตวแพทย์พบเศษอาหาร หญ้า และอ้อยจำนวนมากในทางเดินอาหาร รวมถึงพบความผิดปกติที่อวัยวะภายในหลายจุด เช่น กล้ามเนื้อหัวใจขยายตัวและมีเลือดออก จึงสันนิษฐานสาเหตุการตายว่าเกิดจาก “การสำลักอาหารทำให้อุดตันหลอดลม ร่วมกับภาวะกล้ามเนื้อสลายจากความเครียดระหว่างการจับ”
ล่าสุดวันนี้ (5 ก.พ.) เฟซบุ๊ก ”เผด็จ ศิริดำรง“ หรือ นายสัตวแพทย์ เผด็จ ศิริดำรง สัตวแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสัตว์เนินพลับหวาน พัทยา ได้ออกมาโพสต์เผยสาเหตุการล้ม (วินิจฉัยเบื้องต้นจากประวัติ และการผ่าชันสูตร) ของสีดอหูพับ เมื่อวานนี้ออกมาแล้ว
1. ระบบทางเดินหายใจล้มเหลว มีการสำลักอาหารเข้าไปอุดตันทางเดินหายใจ
2. ภาวะ Capture Myopathy (ภาวะกล้ามเนื้อสลายจากการถูกจับบังคับ) แบบเฉียบพลัน ส่งผลให้หัวใจล้มเหลว
อธิบายเรื่อง Capture Myopathy หรือ ภาวะกล้ามเนื้อเสียหายแบบเฉียบพลัน
สาเหตุ: เกิดจากความเครียดระดับสูง และการออกแรงอย่างหนัก เช่น การไล่ล่า, การกักขัง, การจับบังคับที่รุนแรง, หรือการขนส่งระยะไกล
พยาธิสรีรวิทยา: เมื่อกล้ามเนื้อถูกใช้งานหนักเกินไปจะเกิดภาวะกรดแลคติกสูง (lactic acidosis) และอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น ส่งผลให้เส้นใยกล้ามเนื้อสลายตัว ปล่อยเอนไซม์และสารต่างๆ เข้าสู่กระแสเลือด จนเกิดภาวะไตวายและหัวใจล้มเหลวตามมา
อาการ : กล้ามเนื้ออ่อนแรง ไม่สามารถยืนได้, แข็งทื่อ, หายใจหอบ, อุณหภูมิร่างกายสูง, ปัสสาวะสีเข้ม (มีเลือด/ไมโอโกลบิน), และอาจตายกะทันหัน
การป้องกัน : ลดปัจจัยที่สร้างความเครียดในสัตว์, ลดการไล่ล่า, ใช้เทคนิคการจับที่รวดเร็วและนุ่มนวล, หลีกเลี่ยงการจับในวันที่อากาศร้อนจัด, และลดระยะเวลาการตรึงบังคับสัตว์


