มีคนพูดถึงเรื่อง AI จะมาแทนที่แรงงานและทำให้คนตกงานกันมาสักพักแล้ว โดยเฉพาะในช่วงที่เศรษฐกิจชะลอตัว ตรงๆ เลยนะครับ ผมเองก็เคยไม่ค่อยแน่ใจเรื่องนี้ โดยเฉพาะในสายงานที่ผมทำอยู่ อย่างInvestment Research ผมสงสัยอยู่ว่า เครื่องจักรจะมาแทนงานของนักวิเคราะห์ในการสร้าง Financial Model และเขียนรายงานวิจัยได้อย่างไร สรุปก็คือ ผมเชื่อว่า พวกเราส่วนใหญ่ ไม่ว่าจะเป็น นักเศรษฐศาสตร์ นักวิเคราะห์หุ้น หรือนักกลยุทธ์การลงทุน น่าจะยังปลอดภัยอยู่ อย่างน้อยก็ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้านี้
แต่ทุกอย่างเปลี่ยนไป เมื่อผมเห็นเพื่อนนักวิเคราะห์คนหนึ่ง ลองใช้ AI Agent ผมเลยตัดสินใจลองดูบ้าง และแค่ไม่กี่ชั่วโมงหลังจากนั้น โลกทัศน์ของผมก็เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ผมมั่นใจแล้วว่า AI จะค่อยๆ เข้ามาในสายงานนักวิเคราะห์ไม่ช้าก็เร็ว และไม่ใช่แค่เล็กน้อย แต่เปลี่ยนวิธีทำงานอย่างมีนัยสำคัญ บทความนี้ ผมจะเล่าให้ฟังว่า AI ทำอะไรได้บ้าง และส่งผลต่อเส้นทางอาชีพของนักวิเคราะห์การลงทุนอย่างไร จากประสบการณ์ส่วนตัวที่สั้น แต่ได้เรียนรู้มากครับ
AI ทำอะไรได้จริงๆ บ้าง
พูดตรงๆ เลยนะครับ AI เก่งมากในงานกลไกหลักของการวิเคราะห์ ทั้งการดึงข้อมูล การจับรูปแบบ การสรุปรายงาน และการสร้าง Dashboard เพราะไม่บ่น ไม่ต้องการกาแฟ สำหรับงานที่มีโครงสร้างชัดเจนและทำซ้ำได้ ซึ่งหมายความว่า งานส่วนใหญ่ของนักวิเคราะห์ระดับ Junior นั้น AI เร็วกว่าและมักสม่ำเสมอกว่าคนแล้วครับ
สิ่งที่ผมเห็นเกิดขึ้นกับนักวิเคราะห์รุ่นใหม่
นี่คือ ส่วนที่ผมเป็นห่วงจริงๆ ครับ ผมได้ Mentor นักวิเคราะห์รุ่นใหม่มามากพอสมควร และในช่วงสองปีแรกของการทำงานนั้น มันเคยเป็นเหมือนการผ่านด่านที่จำเป็น ต้องขุดข้อมูล ต้องพลาด และต้องเรียนรู้ว่า ตัวเลขพวกนั้น หมายความว่า อะไรจริงๆ ในบริบทของธุรกิจ กระบวนการนั้นแหละที่ผลิตนักวิเคราะห์ระดับ Senior ที่ดีได้ แต่ตอนนี้เมื่อ AI เข้ามารับงานพื้นฐานเหล่านั้นแทน ผมสงสัยว่า คนรุ่นต่อไปจะสร้างสัญชาตญาณเหล่านั้นได้อย่างไร เพราะไม่มีทางลัดสู่การมีวิจารณญาณที่ดีได้ครับ และวิจารณญาณ คือทุกอย่างในระดับ Senior
แต่นี่คือ สิ่งที่ AI ทำไม่ได้
AI เดินเข้าห้องประชุมแล้วอ่านไม่ออกหรอกครับว่าทำไม CFO ถึงดูไม่สบายใจกับตัวเลขที่บนกระดาษดูโอเคดี AI สัมผัสไม่ได้ว่า “ปัญหาข้อมูล” จริงๆ แล้วคือ ปัญหาการเมืองภายในองค์กร มันสร้างความไว้ใจกับลูกค้าแบบที่ทำให้เขาโทรหาคุณเป็นคนแรกตอนมีอะไรผิดพลาดไม่ได้ ผมสร้างอาชีพมาบนสิ่งเหล่านี้ล้วนๆ และไม่มี model ไหนที่ผมเคยใช้มาที่จะทำแบบนั้นได้
แต่สิ่งที่ AI ทำได้จริงๆ คือ คืนเวลาให้ผม เวลาที่เคยเสียไปกับการ Format ตารางและตามหาข้อมูล ตอนนี้ผมได้ใช้เวลานั้นไปกับการสนทนาที่ขับเคลื่อนสิ่งต่างๆ ได้จริง นั่นแหละ คือ โอกาสที่แท้จริง ถ้าคุณพร้อมจะคว้ามันครับ
แล้วสรุป ภัยคุกคาม หรือโอกาส?
ทั้งสองอย่างครับ แต่จะเป็นอะไรนั้น ขึ้นอยู่กับตัวคุณเกือบทั้งหมด นักวิเคราะห์ที่มอง AI เป็นภัยคุกคามและเลือกที่จะห่างออกไป จะพบว่า ตลาดเดินหน้าไปโดยไม่รอ แต่คนที่โอบรับมัน ใช้มันเพื่อทำงานได้มากขึ้น คิดได้ลึกขึ้น และสื่อสารได้ดีขึ้น มีแนวโน้มสูงที่จะมีคุณค่ามากกว่าเดิม อาชีพนี้ไม่ได้กำลังหายไปครับ แต่กำลังถูกเจรจาใหม่ ผมอยากนั่งอยู่ที่โต๊ะในการสนทนานั้น มากกว่านั่งดูมันเกิดขึ้นจากข้างนอก
ผมไม่รู้หรอกครับว่า งานนักวิเคราะห์จะหน้าตาเป็นอย่างไรในอีกสิบปีข้างหน้า แต่ผมรู้ว่า ความอยากรู้ วิจารณญาณ และความสามารถในการสร้างความไว้ใจจากคนอื่น ยังคงสำคัญอยู่เสมอ สิ่งเหล่านั้นไม่มีวันหายไปครับ
อิสระ อรดีดลเชษฐ์
BBLAM