ฉะเชิงเทรา – เกษตรกรสวนมะม่วงวัย 38 ปี ตัดใจโค่นต้นมะม่วงทิ้งแทบทั้งสวน หลังน้ำจากแม่น้ำบางปะกงเอ่อล้นแนวคันดินสูง 3 เมตร เข้าท่วมพื้นที่กว่า 40 ไร่ จนต้นมะม่วงเสียหายกว่า 85% ผลผลิตเน่าคาต้น คาดสูญรายได้กว่า 1 ล้านบาท ทั้งที่ปีนี้กำลังให้ผลผลิตดี เตรียมถอดใจจากอาชีพที่สืบทอดจากรุ่นปู่สู่รุ่นพ่อ หันปลูกพืชล้มลุกแทน เหตุหวั่นน้ำท่วมซ้ำจนต้องเริ่มต้นใหม่ไม่รู้จบ
วันนี้( 14 พ.ย.) เวลา 14.00 น. นายนคร เจียรสุวรรณ อายุ 38 ปี เกษตรกรชาวสวนมะม่วงในพื้นที่หมู่ 1 ต.คลองเขื่อน อ.คลองเขื่อน จ.ฉะเชิงเทรา เปิดเผยว่า ตนทำสวนมะม่วงบนพื้นที่กว่า 40 ไร่ มีต้นมะม่วงมากกว่า 2,000 ต้น ประกอบด้วยพันธุ์ทวายเดือนเก้า เขียวเสวย ขายตึก และน้ำดอกไม้สีทอง ซึ่งเป็นผลผลิตที่มีชื่อเสียงของพื้นที่และได้รับการรับรองสินค้า GI
แต่สถานการณ์น้ำท่วมครั้งนี้ทำให้สวนได้รับความเสียหายอย่างหนัก คิดเป็นกว่า 85% เหลือเพียงต้นมะม่วงบริเวณขอบแปลงที่อยู่บนแนวคันดินสูง ส่วนต้นที่อยู่ภายในร่องสวนถูกน้ำไหลข้ามแนวคันดินเข้าท่วมจนยืนต้นตายเกือบทั้งแปลง
นายนคร กล่าวว่า เมื่อเห็นต้นมะม่วงใบแห้งแดง กิ่งแห้งกรอบ และผลผลิตที่กำลังติดอยู่บนต้นทยอยเสียหาย ทำให้รู้สึกหดหู่ใจ จึงตัดสินใจโค่นต้นมะม่วงที่ตายแล้วทิ้ง เพื่อไม่ต้องเห็นสภาพสวนที่เสียหายอยู่ตรงหน้า เพราะถึงอย่างไรก็ไม่สามารถฟื้นฟูต้นไม้เหล่านั้นกลับมาได้
สิ่งที่น่าผิดหวังคือ หลังจากน้ำท่วมใหญ่เมื่อปี 2556 ตนได้ลงทุนสร้างถนนและคันดินล้อมรอบสวนให้สูงถึง 3 เมตร หวังป้องกันน้ำท่วมซ้ำ แต่ปีนี้มวลน้ำกลับมีระดับสูงกว่าคันดินเดิมอีกกว่า 50 เซนติเมตร ทำให้น้ำทะลักเข้าท่วมสวนอย่างรุนแรง
ระดับน้ำท่วมสูงกว่า 2–3 เมตร ส่งผลให้ต้นมะม่วงจมอยู่ใต้น้ำเกือบตลอดทั้งลำต้น เหลือเพียงส่วนยอดและใบประมาณ 30% ที่โผล่พ้นน้ำ ขณะที่ลำต้นส่วนใหญ่จมน้ำกว่า 70% เพียงไม่กี่วันใบก็เริ่มเฉาและแห้งตาย แม้บางต้นยังมีผลมะม่วงติดคาอยู่ก็ตาม
นายนครระบุว่า ปีนี้มะม่วงกำลังติดผลดก และคาดว่าจะเก็บเกี่ยวผลผลิตมะม่วงนอกฤดูได้ไม่ต่ำกว่า 20 ตัน ซึ่งเป็นช่วงที่กำลังจะเก็บเกี่ยวและนำออกจำหน่ายพอดี โดยราคามะม่วงในขณะนี้อยู่ที่ประมาณกิโลกรัมละ 40 บาท ประเมินความเสียหายเฉพาะรายได้จากผลผลิตนอกฤดูครั้งนี้กว่า 1 ล้านบาท ยังไม่รวมผลผลิตตามฤดูกาล
สำหรับพื้นที่เพาะปลูก แบ่งเป็นมะม่วงทวายเดือนเก้าประมาณ 20 ไร่ มะม่วงขายตึก 10 ไร่ เขียวเสวย 10 ไร่ และน้ำดอกไม้อีกประมาณ 3–4 ไร่ ขณะนี้ยังไม่รู้ว่าจะเดินหน้าทำสวนมะม่วงต่อไปอย่างไร แม้ในใจยังอยากรักษาอาชีพที่สืบทอดจากรุ่นปู่ รุ่นพ่อ มาถึงตนเองเป็นรุ่นที่ 3 แต่ก็เริ่มไม่มั่นใจในอนาคต เพราะหากกลับมาปลูกใหม่ ต้นมะม่วงต้องใช้เวลาอย่างน้อย 3 ปีจึงจะเริ่มให้ผลผลิต หากผ่านไปอีก 1–2 ปีเกิดน้ำท่วมซ้ำ ก็ต้องกลับมาเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง
นายนครเล่าด้วยว่า ตนรับช่วงสวนมะม่วงจากบิดาเมื่อปี 2556 ซึ่งครั้งนั้นถูกน้ำท่วมจนเสียหายทั้งสวน ก่อนจะกลับมาลงทุนปลูกใหม่ในปี 2559 และใช้เวลาฟื้นฟูสวนมานานถึง 10 ปี กระทั่งกำลังจะได้ผลผลิตเต็มที่ กลับต้องเผชิญน้ำท่วมใหญ่อีกครั้ง
ส่วนแนวทางในอนาคตอาจต้องปรับไปปลูกพืชล้มลุก เช่น มะละกอ หรือพืชชนิดอื่นที่ใช้เวลาปลูกและเก็บเกี่ยวสั้นกว่า เพื่อลดความเสี่ยงจากน้ำท่วม แม้จะยังอยู่ระหว่างตัดสินใจว่าจะเลือกปลูกอะไรแทนก็ตาม
นายนครยังตั้งข้อสังเกตว่า แม่น้ำบางปะกงต้องรองรับมวลน้ำจากหลายทิศทาง ทั้งจากจังหวัดปราจีนบุรี นครนายก การผันน้ำจากภาคเหนือ รวมถึงน้ำจากพื้นที่กรุงเทพฯ ทำให้เกิดปริมาณน้ำสะสมจำนวนมาก ประกอบกับน้ำจากอ่างเก็บน้ำคลองระบมและคลองสียัดที่ไหลลงสู่คลองท่าลาดในพื้นที่อำเภอบางคล้า ส่งผลให้การระบายน้ำในแม่น้ำบางปะกงทำได้ช้าและเกิดน้ำเอ่อล้นเข้าท่วมพื้นที่เกษตร
พร้อมระบุว่า ยังมีความกังวลเกี่ยวกับมวลน้ำสีดำที่อาจปนเปื้อนสารพิษจากจังหวัดปราจีนบุรีไหลลงมาตามแม่น้ำบางปะกงซ้ำเติมสถานการณ์อีกด้วย
เกษตรกรรายนี้จึงฝากถึงกรมชลประทานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้เร่งบริหารจัดการและกระจายการระบายน้ำไปยังพื้นที่อื่นอย่างเหมาะสม ไม่ควรปล่อยให้มวลน้ำไหลเข้าท่วมพื้นที่เกษตรกรที่อยู่นอกแนวคันกั้นน้ำเพียงฝ่ายเดียว เพราะปริมาณน้ำที่เข้าท่วมในครั้งนี้เกินกว่าที่เกษตรกรจะรับมือได้ แม้จะลงทุนสร้างคันดินป้องกันสูงถึง 3 เมตรแล้วก็ตาม
“ถ้ากลับมาปลูกมะม่วงใหม่ แล้วอีก 1–2 ปีน้ำท่วมอีก ก็ต้องเริ่มนับหนึ่งใหม่ทั้งหมด การปลูกมะม่วงต้องใช้เวลาอย่างน้อย 3 ปี กว่าจะให้ผลผลิต หากยังบริหารจัดการน้ำไม่ได้ เกษตรกรก็ไม่กล้าเสี่ยงลงทุนทำสวนไม้ยืนต้นต่อไป” นายนครกล่าว
สถานการณ์ครั้งนี้ไม่เพียงทำให้เกษตรกรสูญเสียผลผลิตและรายได้จำนวนมาก แต่ยังสั่นคลอนอาชีพสวนมะม่วงที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ท่ามกลางคำถามสำคัญว่า หากยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากได้ เกษตรกรในพื้นที่ริมแม่น้ำบางปะกงจะสามารถรักษาอาชีพดั้งเดิมไว้ได้อีกนานเพียงใด
