เสี่ยงทั้งอำเภอ! “น้ำสาย”ขุ่น-ปนเปื้อนสารหนู ประปาฯต้องหยุดผลิตน้ำแล้วหลายครั้ง

เชียงราย – เหมือน “รัฐบาลหนู”ยังนิ่ง ขณะที่ชาวบ้านเสี่ยงทั้งอำเภอ..หลังคุณภาพน้ำสายนับวันยิ่งดิ่งเหว ทั้งขุนผิดปกติมาตั้งแต่ปี 66-พบสารปนเปื้อน โดยเฉพาะสารหนู ซ้ำแล้วซ้ำอีก กปภ.แม่สาย ต้องลด/หยุดผลิตน้ำประปา มาแล้วหลายครั้ง ผู้ว่าฯต้องประสาน ปภ.จัดรถผลิตน้ำดื่ม-รถบรรทุกน้ำ ปักหลักประจำการไม่มีกำหนด


แม่น้ำสายซึ่งไหลมาจากรัฐฉานเป็นชายแดนไทย-เมียนมา ด้าน อ.แม่สาย จ.เชียงราย ปนเปื้อนโลหะหนักจากเหมืองแร่ที่อยู่ต้นน้ำในรัฐฉาน เมียนมา โดยเฉพาะสารหนูเกินมาตรฐานอย่างต่อเนื่อง ทั้งยังเกิดภาวะขุ่นข้นผิดปกติมาตั้งแต่ปี 2566 จนทำให้การประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สาย ถึงขั้นหยุดผลิตน้ำประปาชั่วคราวหลายครั้ง แต่รัฐไทยยังไม่มีทีท่าแก้ไขปัญหาที่ชัดเจนออกมาให้เห็น

เช่น วันที่ 5 พ.ย.17.30 น.วันที่ 6 พ.ย.2569 น้ำสายบริเวณสถานีสูบน้ำดิบ ขุ่นข้นกว่า 14,000 NTU เกินมาตรฐานการผลิตน้ำประปาที่ 6,000 NTU ทำให้ กปภ.สาขาแม่สาย ต้องหยุดผลิตน้ำประปา-ประชาชน 14 หมู่บ้าน 2 ตำบลใน อ.แม่สาย ตกอยู่ในความเสี่ยง ได้แก่หมู่ 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10 ต.เวียงพางคำ และหมู่ 2, 3, 7, 8, 10 ต.แม่สาย เชข่นเดียวกับห้วงปลายเดือน พ.ค.2568 น้ำสายก็ขุ่นเกินลิมิต เป็นต้น

ด้านนายวรายุทธ ค่อมบุญ นายอำเภอแม่สาย เปิดเผยว่าปัจจุบันแม่น้ำสายมีความขุ่น 2,337 NTU และมีค่าสารหนู 0.04 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถผลิตน้ำประปาได้ในอัตราการสูบน้ำ 360 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง


อย่างไรก็ตาม นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการ จ.เชียงราย สั่งการให้สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) จ.เชียงราย ประสานกับศูนย์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เขต 15 เชียงราย สนับสนุนรถผลิตน้ำดื่มจำนวน 1 คัน รถบรรทุกน้ำและเจ้าหน้าที่ประจำรถ ลงพื้นที่ให้บริการประชาชนใน ต.แม่สาย และ ต.เวียงพางคำ ซึ่งรถมีกำลังผลิตน้ำดื่มได้ชั่วโมงละ 1,000 ลิตร หรือประมาณ 6,000 ลิตรต่อวัน เปิดให้ประชาชนรับน้ำดื่มฟรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย ณ ที่ว่าการอำเภอแม่สาย ตั้งแต่เวลา 09.00–15.00 น.12 พ.ย.เป็นต้นไป จนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย

ดร.สืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการสาขาวิชาการพัฒนาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เปิดเผยว่าปัจจุบันมีประชาชนใช้น้ำประปาจากแหล่งน้ำดิบแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกจำนวน 23,455 ครัวเรือน 6 ตำบลคือ ต.แม่สาย ต.เวียงพางคำ ต.แม่สายมิตรภาพ ต.เกาะช้าง ต.โป่งผา และ ต.ห้วยไคร้ อ.แม่สาย

ซึ่งการลดปริมาณ และยุติการผลิตน้ำประปาหลายครั้ง ทำให้การประปาส่วนภูมิภาคได้หันไปหาแหล่งน้ำดินจากแม่น้ำโขงแทน แต่ก็เกิดคำถามว่าเป็นการหนีเสือปะจระเข้หรือไม่เพราะแม่น้ำโขงก็พบสารหนูปนเปื้อนทั้งในน้ำและตะกอนดินเช่นเดียวกัน ขณะที่การก่อสร้างอ่างเก็บน้ำแม่คำเพื่อใช้แหล่งน้ำดิบใหม่จากแม่น้ำคำ อ.แม่จัน ก็ยังไม่มีความแน่นอนและต้องใช้อีกนานปัจจุบันโครงการยังไม่ผ่านการศึกษาผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม (EIA)