เชียงราย – นักวิชาการส่งจดหมายเปิดผนึกถึง "รมว.สีหศักดิ์" ก่อนเยือนพม่าพรุ่งนี้(12 พ.ย.)..เรียกร้องยกปัญหาเหมืองแร่ในเมียนมาก่อมลพิษข้ามพรมแดน ปล่อยโลหะหนักลงน้ำกก น้ำสาย น้ำรวก น้ำโขง ปนเปื้อนยันกุ้ง หอย ปูปลา ยันผลผลิตทางการเกษตร-ตะกอนดิน ทำคนไทยเสี่ยงทุกลุ่มน้ำ
วันนี้ (1 พ.ย.) ดร.สืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการสาขาวิชาการพัฒนาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ได้เผยแพร่จดหมายเปิดผนึกที่ส่งไปถึงนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.ต่างประเทศ หลังจากมีรายงานว่าจะเดินทางไปประเทศเมียนมาในวันพรุ่งนี้(12 พ.ย.) เพื่อหารือกับรัฐบาลเมียนมาหลายเรื่องโดยเฉพาะเตรียมประชุม รมว.ต่างประเทศอาเซียน ก่อนประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 49 ที่ประเทศฟิลิปปินส์ วันที่ 16-18 พ.ย.นี้ และจะมีการพูดคุยเรื่องอื่นๆ เช่น การสู้รบที่ชายแดน ผลกระทบต่อแม่น้ำกกและอื่นๆ ฯลฯ
โดยระบุเนื้อหาว่า จากปัญหาแม่น้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน และกระบุรี ปนเปื้อน เนื่องจากการทำเหมืองแร่ในประเทศเมียนมา จนส่งผลกระทบให้กับประชาชนในประเทศเมียนมาเองและประเทศไทย ดังนั้นการไปพบปะกับ "มิน อ่อง หล่าย" ประธานาธิบดีเมียนมานั้น
ตนมีข้อเท็จจริงถึงสถานการณ์ที่ทวีความหนักหน่วงมากยิ่งขึ้นตามลำดับ คือ กรมอนามัยออกคำเตือนให้ประชาชนในลุ่มแม่น้ำกกและแม่น้ำโขง งดการบริโภคสัตว์น้ำ (กุ้ง หอย) งดเว้นการบริโภคเครื่องในปลา เนื่องจากเสี่ยงสะสมสารโลหะหนักปริมาณมาก
กรมควบคุมโรคตรวจพบประชาชนมีสารหนูอนินทรีย์ (สารหนูแบบมีพิษ)ในร่างกายใน จ.เชียงราย จำนวน 31 ราย (24 รายอยู่ใน 6 อำเภอที่แม่น้ำปนเปื้อน) และ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ จำนวน 7 ราย ขณะที่ จ.เชียงราย ได้มีประกาศห้ามประชาชนนำน้ำจากแม่น้ำสายมาใช้ในการอุปโภคและบริโภคโดยตรงและงดการบริโภคสัตว์น้ำ
ส่วนกรมชลประทานตรวจพบดินเพาะปลูกที่ใช้แม่น้ำกกและแม่น้ำสายปนเปื้อนนาข้าว มีสารหนูเกินค่ามาตรฐานจำนวน 11 จุด ผลผลิตข้าวมีสารหนูเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยการบริโภคจำนวน 23 จุด มีสารตะกั่วเกินค่ามาตรฐาน 2 จุด และมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากใช้น้ำปนเปื้อนปลูกข้าวปีละ 2 ครั้ง เนื้อที่ 110,000 ไร่
ขณะที่การประปาส่วนภูมิภาค สาขาอำเภอแม่สาย ต้องยุติการผลิตน้ำเป็นการชั่วคราวในบางช่วงส่งผลกระทบต่อผู้ใช้น้ำ 23,455 ครัวเรือน ซึ่งประเทศไทยต้องสูญเสียงบประมาณแผ่นดินอย่างน้อย 2,000 ล้านบาท เพื่อย้ายแหล่งน้ำดิบใหม่ทดแทนแม่น้ำกกที่มีผู้ใช้น้ำทั้งสิ้น 40,000 ครัวเรือน
จดหมายเปิดผนึกของ ดร.สืบสกุล ระบุอีกว่าปัจจุบันประเทศไทยนำเข้าแร่ดีบุก พลวง แมงกานีส ทองแดง ตะกั่ว ทังสเตน จากเมียนมาตลอดแนวชายแดน ตั้งแต่ อ.แม่สาย อ.เชียงแสน อ.แม่สอด จ.ตาก จ.แม่ฮ่องสอน จ.กาญจนบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์ และ จ.ระนอง ก่อนส่งต่อไปยังประเทศจีน โดยมีเหมืองแร่ที่อยู่ใน จ.ท่าขี้เหล็ก ซึ่งเป็นเหมืองแร่ทองคำ ตะกั่วและแมงกานีส ซึ่งรัฐบาลเมียนมาอนุญาตอยู่กว่า 20 บริษัท
ดังนั้นในโอกาสเดินทางไปหารือกับรัฐบาลเมียนมา รมว.ต่างประเทศ ของไทยควรเชิญ รมว.ต่างประเทศ และกระทรวงอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประเทศเมียนมา ลงพื้นที่แม่น้ำกก สาย รวก โขง จ.เชียงราย เพื่อรับทราบปัญหาด้วยตัวเอง และรับฟังความเดือดร้อนจากกลุ่มประชาชน จากนั้นรีบจัดการประชุมคณะทำงานตรวจสอบคุณภาพน้ำร่วมไทย-เมียนมา ครั้งที่ 1 ที่ อ.แม่สาย ตาม TOR ที่ร่วมกันทำไว้ก่อนหน้านี้เพื่อให้ผู้แทนของทั้ง 2 ประเทศ wfhรับทราบสภาพปัญหาจากพื้นที่จริงไปพร้อมกัน และต้องเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าร่วมการประชุมด้วย
นอกจากนี้ขอให้รัฐบาลเมียนมาสร้างระบบการตรวจสอบย้อนกลับห่วงโซ่อุปทานแร่ที่ส่งผ่านประเทศไทยไปยังประเทศจีน โดยเปิดเผยข้อมูลที่ตั้งเหมืองแร่ ใบอนุญาตทำเหมืองแร่และสถานะการดำเนินงานของบริษัท การปฏิบัติตามกฎระเบียบด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การบริหารจัดการกองดินทรายทิ้งและน้ำเสีย, ความปลอดภัยในสถานที่ทำงาน การดำเนินงานด้านความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมขององค์กร (CSR) เพื่อชุมชนท้องถิ่น สภาพการฟื้นฟูและปรับปรุงพื้นที่ภายหลังการขุดเจาะทำเหมืองแร่
เน้นย้ำให้ประธานาธิบดีมิน อ่อง หล่าย ตระหนักว่า ปัญหาแม่น้ำปนเปื้อนข้ามพรมแดนเป็นประเด็นปัญหาของประชาชนทั้งในประเทศเมียนมา ไทย และภูมิภาคอาเซียน เนื่องจากแม่น้ำและสารพิษไม่รู้จักเขตแดนและความขัดแย้งทางการเมือง แม่น้ำที่หลายสายที่มีต้นกำเนิดจากประเทศเมียนมา ไหลลงไปแม่น้ำโขงที่ผู้คนในไทย สปป.ลาว กัมพูชา และเวียดนาม กำลังรับความเสี่ยงจากการทำเหมืองดังกล่าว งนั้นรัฐบาลเมียนมาจึงมีภารกิจอันยิ่งใหญ่ในการร่วมรับผิดชอบต่อปัญหาความเดือดร้อนที่เกิดขึ้นในภูมิภาคอาเซียน.