ศูนย์ข่าวขอนแก่น – ท่ามกลางกระแสสังคมที่ตั้งคำถามถึงสถานะทางการเงินของ รพ.รัฐ วันนี้เรื่องราวของ "รพ.เปือยน้อย" อำเภอเล็กๆ ในจังหวัดขอนแก่น กำลังถูกพูดถึงในมุมมองใหม่ที่น่าสนใจ ผ่านวิสัยทัศน์ของ ผอ.หนุ่ม ผู้กล้าฝันกล้าทำ ที่พิสูจน์ให้เห็นว่า "ความสำเร็จของโรงพยาบาลรัฐ ไม่ได้วัดจากตัวเลขกำไรหรือรายได้ในบัญชี แต่วัดกันที่คุณภาพชีวิตของประชาชน"
นพ.พิทยภูมิ สิริเพาประดิษฐ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลเปือยน้อย เล่าให้ทีมงาน "ผู้จัดการออนไลน์"ถึงจุดเริ่มต้นเมื่อเข้ารับตำแหน่งในปี 2566 ว่า โรงพยาบาลเคยเผชิญวิกฤตขาดทุนสะสมกว่า 5 ล้านบาท แต่ด้วยการปรับระบบบริหารจัดการภายในและการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้สถานะการเงินฟื้นตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว จากหลักล้านสู่หลักสิบล้าน และเคยแตะระดับ 20 ล้านบาทในช่วงหนึ่ง
อย่างไรก็ตามแทนที่จะเก็บเงินก้อนนี้ไว้ดูตัวเลขสวยๆ ในบัญชี แต่ นพ.พิทยภูมิ กลับเลือกใช้แนวคิด "Investment for Future Returns" หรือการลงทุนเพื่อสร้างผลตอบแทนในอนาคต นำเงินสะสมมาลงทุนยกระดับทั้งเครื่องมือแพทย์ ระบบยา ศักยภาพบุคลากร และสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการที่ดีและปลอดภัยแก่ประชาชนผู้ใช้บริการยิ่งขึ้น
นายแพทย์หนุ่มวัย 36 ปีรายนี้ยังได้ชี้ให้เห็นว่าโรงพยาบาลรัฐไม่ใช่บริษัทแสวงหากำไร สถานะการเงินจึงควรแปรผันตามช่วงเวลาของการลงทุนเพื่อประโยชน์สูงสุดของคนในพื้นที่
เปิด 4 มิติโรงพยาบาลรัฐ: วัดความสำเร็จอย่างไรให้รอบด้าน?
นพ.พิทยภูมิ เสนอมุมมองที่น่าขบคิดว่า การประเมินโรงพยาบาลรัฐไม่ควรใช้บรรทัดฐานเดียว แต่ควรแบ่งออกเป็น 4 ลักษณะ เพื่อความเข้าใจที่แท้จริง ประกอบด้วย
1. กรณีที่การเงินมีปัญหา บริการยังไม่พัฒนา: ต้องรีบวิเคราะห์และแก้ไขข้อจำกัดอย่างจริงจัง
2. หากการเงินมีภาระจากการลงทุน แต่บริการพัฒนาขึ้น: ต้องประเมินความคุ้มค่าและมีแผนรักษาสภาพคล่องควบคู่กัน
3. แต่หากการเงินมั่นคง แต่บริการยังมีข้อจำกัด: ควรนำทรัพยากรที่มีมาสร้างประโยชน์ให้ประชาชนมากขึ้น
4. และเมื่อการเงินมั่นคง บริการมีคุณภาพ: เป้าหมายสูงสุดที่โรงพยาบาลทุกแห่งควรไปให้ถึง
ลงทุนใน "คน" และสร้างความสุขให้ชุมชน
นอกจากเครื่องมือแพทย์แล้ว "เปือยน้อยโมเดล" ให้ความสำคัญสูงสุดกับ Human Capital Investment หรือการลงทุนในทุนมนุษย์ ด้วยความเชื่อที่ว่า เมื่อบุคลากรมีความสุขและมีศักยภาพพร้อม คนไข้ก็จะได้รับการดูแลที่ดีที่สุดตามไปด้วย
แนวคิดนี้ยังสอดคล้องกับหลัก Social Return on Investment (SROI) หรือผลตอบแทนทางสังคม ที่วัดได้จากการลดภาระค่าเดินทางและค่าใช้จ่ายของครอบครัวผู้ป่วย ทำให้ประชาชนได้รับความช่วยเหลืออย่างรวดเร็ว ซึ่งบางครั้งผลตอบแทนที่คุ้มค่าที่สุด ก็ไม่สามารถประเมินเป็นตัวเลขเงินตราได้ แต่ปรากฏให้เห็นผ่าน "รอยยิ้ม" ของคนในชุมชน
ก้าวต่อไป: แผน 3 ปี สร้างความยั่งยืนคู่คุณภาพ
สำหรับทิศทางในอีก 3 ปีข้างหน้า โรงพยาบาลเปือยน้อยเตรียมเข้าสู่ระยะเพิ่มประสิทธิภาพสูงสุด โดยจะชะลอการลงทุนขนาดใหญ่ที่ยังไม่จำเป็น หันมาใช้ประโยชน์จากเครื่องมือและบุคลากรที่มีอยู่ให้คุ้มค่าที่สุด ควบคู่ไปกับการบริหารต้นทุนเพื่อฟื้นฟูเงินบำรุงคงเหลือ สร้างความมั่นคงทางการเงินในระยะยาวตามหลัก Value-Based Healthcare
"การเงินที่ดีทำให้โรงพยาบาลอยู่ได้ แต่คุณภาพบริการที่ดีทำให้โรงพยาบาลมีความหมายต่อประชาชน" นพ.พิทยภูมิกล่าวทิ้งท้าย
เรื่องราวของโรงพยาบาลเปือยน้อย จึงเป็นบทพิสูจน์ครั้งสำคัญว่า ขนาดของโรงพยาบาลไม่เคยเป็นอุปสรรคต่อขนาดของความตั้งใจ และท้ายที่สุดแล้ว ความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโรงพยาบาลรัฐ คือการที่ประชาชนมีสุขภาพดีและรอยยิ้มที่ยั่งยืน