สัญญาณอันตรายเขื่อนลำปาว! พบ "ปลาหมอคางดำ" ไข่ทะลักท้อง รัฐไร้ทิศทางควบคุม หวั่นลามทั่วเขื่อน

กาฬสินธุ์-ปลาหมอคางดำ ยังพบต่อเนื่องในเขื่อนลำปาว จนถึงขณะนี้จับได้กว่า 200 ตัว ชาวบ้านเตือน ปลาหมอคางดำปรับตัวกับน้ำจืดได้ดีจนหน้าตาแทบแยกไม่ออกจากปลานิล แถมพบไข่เต็มท้อง ขณะที่มาตรการรัฐควบคุมการระบาดยังไม่ชัดเจน จับตาลุกลามทั่วเขื่อน


สถานการณ์แพร่ระบาดของ “ปลาหมอคางดำ” ชาวบ้านรอบเขื่อนลำปาว เขตรอยต่อ 3 อำเภอ คือ อ.สหัสขันธ์ อ.หนองกุงศรี และอ.สามชัย จ.กาฬสินธุ์ ซึ่งเป็นจุดที่พบปลาหมอคางดำมากที่สุด ยังคงออกจับปลา พร้อมปฏิบัติตามมาตรการ "เจอ แจ้ง จับ จบ" และเฝ้าระวังการแพร่ระบาดอย่างเคร่งครัด สามารถจับปลาหมอคางดำได้อย่างต่อเนื่อง คาดยอดสะสมตั้งแต่วันที่ 31 ส.ค. ถึงปัจจุบัน ไม่น้อยกว่า 200 ตัว สิ่งที่ต้องจับตาคือปลาหมอคางดำเริ่มปรับตัว ขยายพันธุ์ได้ดี และมีรูปร่างหน้าตาเหมือนปลานิลมาก ขณะที่มาตรการภาครัฐยังไม่ชัดเจน

นายยุติธรรม ภูบัวนาค ชาวประมงบ้านหนองสรวง อ.หนองกุงศรี จ.กาฬสินธุ์ ผู้จับปลาหมอคางดำในเขื่อนลำปาวได้เป็นคนแรก และโพสต์ลงเพจ "ยุติธรรม คนหากินริมเขื่อน" เมื่อ 31 ส.ค. 69 กล่าวว่า การพบปลาหมอคางดำของตนถือเป็นเรื่องสำคัญ เพราะปลาชนิดนี้โผล่ในเขื่อนลำปาวและเป็นจังหวัดแรกในภาคอีสาน จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการออกมาตรการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ต่อมามีการจัดหน่วยเคลื่อนที่เร็วและประมงอาสา ออกล่าปลาหมอคางดำในเขื่อนลำปาว กระทั่งวันที่ 26 ก.ย. 69 ที่ผ่านมา นายวัชระพล ขาวขำ รมช.กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะผู้อำนวยการศูนย์อำนวยการติดตามสถานการณ์และแก้ปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำพร้อมคณะ ลงพื้นที่เขื่อนลำปาว จ.กาฬสินธุ์ หลังได้รับรายงานพบปลาหมอคางดำในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง




หลังรับทราบแนวทางกำจัดปลาหมอคางดำจาก รมช.เกษตรและสหกรณ์ ตนและเพื่อนชาวประมงรวมทั้งอาสาประมงก็ปฏิบัติตามมาตรการ "เจอ แจ้ง จับ จบ" และเฝ้าระวังการแพร่ระบาดอย่างเคร่งครัด จึงจับปลาหมอคางดำได้อย่างต่อเนื่อง โดยจุดที่พบมากที่สุดยังเป็นบริเวณบ้านคำเขื่อนแก้ว ต.สำราญใต้ อ.สามชัย

ทว่า 5 มาตรการของภาครัฐ ทั้งเชิงรุก การจำกัดการแพร่กระจาย การสร้างการรับรู้ การแปรรูปใช้ประโยชน์ และการใช้มาตรการทางกฎหมาย รวมถึงการระดมสรรพกำลังถึง 29 หน่วยงาน การขอจัดสรรงบประมาณและอุปกรณ์ การควบคุมพื้นที่ระบาดในรัศมี 5-10 กม. การตั้งด่านกักกัน การสนับสนุนเครื่องมือจับปลา และการสร้างแรงจูงใจร่วมกับโรงงานอุตสาหกรรมและวิสาหกิจชุมชน ยังไม่เห็นความชัดเจนออกมา

“ปลาหมอคางดำที่จับได้ ส่วนใหญ่ใช้อุปกรณ์ตุ้ม ยอ แห ตัวที่จับได้มีหลายรุ่นหลายขนาด ที่น่าสังเกตและเหมือนเป็นสัญญาณอันตรายคือ มันปรับตัวเข้ากับน้ำจืดได้เป็นอย่างดี รูปร่างหน้าตาคล้ายปลานิลมาก ดูจากคางที่ไม่มีรอยดำ เกล็ดเริ่มนิ่ม ส่วนที่แตกต่างและใช้แยกแยะว่าเป็นปลาหมอคางดำคือหาง ซึ่งไม่มีลายตัดเหมือนปลานิล ที่สำคัญพบว่าเป็นวัยเจริญพันธุ์ ตัวเมียมีไข่เต็มท้อง คาดว่าจะขยายพันธุ์ได้ดีในเขื่อนลำปาว” นายยุติธรรมกล่าว


ปลาหมอคางดำที่จับได้ระยะนี้ ประเมินแล้วพบมากกว่า 200 ตัว หลังจับได้จะแจ้งเข้าไลน์กลุ่มประมงอาสา ตัวขนาดใหญ่จะนำไปประกอบอาหาร ส่วนตัวเล็กก็ทำลายทิ้ง ช่วงนี้อาจยังไม่กระทบระบบนิเวศมากนัก ชาวบ้านยังจับปลาได้ปริมาณเท่าเดิม แต่อนาคตไม่แน่ หากปลาหมอคางดำระบาดทั่วเขื่อนลำปาว ต้องจับตาต่อไป และพิสูจน์ผลงานของส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ว่าจะใช้มาตรการกำจัดอย่างจริงจังหรือไม่ ซึ่งชาวบ้านและอาสาประมงพร้อมให้ความร่วมมือกับภาครัฐอย่างเต็มที่