ลำปาง - ส่องเส้นทางหมู่บ้านเพาะเห็ดหอม กลางหุบภูเขาไฟจำป่าแดด ริมถนนลำปาง-เด่นชัย ติดอุทยานฯเวียงโกศัย..สืบทอดโรงเรือนรุ่นสู่รุ่น ปั้นผลิตภัณฑ์และเมนูอาหารที่หลากหลาย ลูกหลานคนรุ่นใหม่คืนถิ่นสานต่อธุรกิจพัฒนาเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวที่ครบวงจร
“บ้านปางมะโอ” หมู่บ้านเพาะเห็ดหอมและผลไม้ดินภูเขาไฟ ริมถนนสายลำปาง-เด่นชัย ต.วังเงิน อ.แม่ทะ จ.ลำปาง พื้นที่ติดต่อกับตำบลแม่พุง อ.วังชิ้น จ.แพร่ ตั้งอยู่กลางหุบเขาติดกับอุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย ห่างจากตัวเมืองลำปาง ประมาณ 40 กิโลเมตร ปากทางเข้าหมู่บ้านจะเห็นป้ายหมู่บ้านท่องเที่ยวและร้านค้าชุมชนซึ่งมีเห็ดหอมสดของชาวบ้านนำมาวางจำหน่ายจำนวนมาก
ปัจจุบันบ้านปางมะโอ ได้ชื่อเป็นหมู่บ้านเพาะเห็ดหอมเพียงแห่งเดียวในลำปาง ทุกหลังคาเรือนจะมีการเพาะเห็ดหอมจำหน่ายเป็นอาชีพ บริเวณบ้าน และ สวน จะมีการปลูกผลไม้แบบผสมผสานนานาชนิด
ด้วยสภาพอากาศที่มีความชื้น เย็นตลอดปี สภาพดินที่เชื่อว่าเป็นดินจากเถ้าถ่านของภูเขาไฟจำป่าแดดที่มอดดับไปแล้วได้ไหลลงมาทับถมเป็นพื้นที่หุบเขาแห่งนี้ ทำให้ปลูกอะไรก็เจริญเติบโตได้ดี ชาวบ้านสามารถปลูกมังคุด เงาะพันธุ์โรงเรียน ทุเรียนทั้งพันธุ์หลง-หลิน กระจิบ และหมอนทอง รังสาด ลองกอง อะโวคาโด้ ได้ดีมากๆ
จากยุคบุกเบิกรุ่นพ่อแม่ ปัจจุบันหมู่บ้านแห่งนี้ได้มีการพัฒนาแปรรูปเห็ดหอมที่มีจำนวนมาก ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆและนำมาทำเป็นเมนูอาหารหลากหลายให้นักท่องเที่ยวได้ลิ้มลอง โดยมีคนรุ่นใหม่ซึ่งก็เป็นลูกหลานของหมู่บ้านที่หวนกลับมาสานต่ออาชีพของพ่อแม่ที่สร้างไว้ พร้อมต่อยอดธุรกิจ ปรับแต่งบ้านสวนในหมู่บ้านให้กลายเป็นร้านนอาหาร ร้านขายของฝาก และช่วยกันผลักดันให้หมู่บ้านแห่งนี้เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยววิถีชุมชนท้องถิ่นที่ครบวงจร บริการทั้งอาหาร ผลไม้ เครื่องดื่ม ที่พักโฮมสเตย์ และเรียนรู้การเพาะเห็ดและชมสวนผลไม้แบบผสมผสาน
เช่น ภูดอยฟาร์ม ของนายสุธรรม สุขพี้ ผู้ใหญ่บ้าน และ นางมูล สุขพี้ มีการเพาะเห็ดหอม 1 โรงเรือนประมาณ 14,000 ก้อน ปัจจุบันมีการแปรรูปเห็ดหอมสด เป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ อาทิ น้ำพริกเห็ดหอมหลายสูตร แหนมเห็ดหอม เห็ดหอมดองซีอิ้วญี่ปุ่น เห็ดสวรรค์ เห็ดหอมสามรส ข้าวเกรียบเห็ดหอม เห็ดหอมหยอง น้ำย้อยเห็ดหอม
นอกจากนี้ยังนำเห็ดหอมสดมาทำเมนูอาหารให้นักท่องเที่ยว ได้ชิม จนเป็นเมนูที่ลูกค้าชื่นชอบและติดใจ แบบมาที่นี่ต้องสั่งรับประทาน นั่นคือ กะเพราเห็ดหอม ก๋วยเตี๋ยวเห็ดหอมสด เห็ดหอมอบซีอิ้ว เป็นต้น ขณะที่ภายในบริเวณบ้านจะมีต้นผลไม้ที่สามารถเก็บกินและจำหน่ายได้ตลอดทั้งปี อาทิ เงาะโรงเรียน อะโวคาโด้ ทุเรียน มังคุด
นางมูล ให้ข้อมูลว่า ปัจจุบันลูกชาย กลับมาอยู่ที่บ้านได้เกือบ 2 ปี เพื่อสานต่อธุรกิจและอาชีพของครอบครัว ซึ่งเขาก็นำกาแฟที่ปลูกในหมู่บ้านและกาแฟที่ขึ้นชื่อ มาเปิดร้านกาแฟเสริมให้ลูกค้าที่มาเที่ยวสามารถเลือกรับบริการได้ครบวงจร ทั้งมาทานอาหารที่เน้นเมนูเห็ดหอม เครื่องดื่ม ผลไม้ตามฤดูกาลที่ปลอดสารพิษ เลือกซื้อผลิตภัณฑ์จากเห็ดหอมเป็นของฝากติดไม้ติดมือกลับบ้านและท่องเที่ยวชมวิถีของหมู่บ้านได้ ซึ่งตนอายุมากขึ้นขณะนี้ก็ได้ส่งต่อธุรกิจให้กับลูกเพื่อสานต่อธุรกิจและอาชีพของครอบครัวให้อยู่ต่ออย่างยั่งยืนได้แล้ว
เช่นเดียวกับ หอมดอยคาเฟ่ และโฮมสเตย์ ส่งต่ออาชีพจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งปัจจุบันคุณยายติ๋ม อายุ 70 ปี ซึ่งร่างกายยังแข็งแรงคอยดูแลโรงเพาะเห็ด-สวนผลไม้ ขณะที่คนรุ่นใหม่ทั้งลูกสาวและหลานสาว คือ..มุ้น อายุ 32 ปี ก็ได้นำแนวคิดใหม่ๆ มาเสริมเพื่อให้ธุรกิจเติบโตและตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่เข้ามาท่องเที่ยว
ร้านนี้ตั้งอยู่ติดกับเทือกเขาที่มองเห็นทิวทัศน์ธรรมชาติที่สวยงาม อากาศเย็นสบาย กลางสวนผลไม้ที่ปลูกเต็มพื้นที่ทั้ง ลางสาด ทุเรียน และผลไม้อื่นๆซึ่งเป็นผลไม้พื้นบ้าน ทั้งยังมีที่พักโฮมสเตย์ ในช่วงฤดูหนาว มีที่ให้กางเต็นท์ มีบริการเครื่องดื่มอาหารเมนูเห็ดหอมที่ไม่เคยได้ทานที่ไหนมาก่อน อาทิ เห็ดหอมคั่วพริกเกลือ ยำรวมหอมดอย ตำมังคุด ตำเงาะ แหนมเห็ดหอมทรงเครื่อง รวมถึงผักผลไม้ที่ครอบครัว และที่ชาวบ้านปลูกเองกับมือโดยไม่ใส่สารเคมีใดๆ อีกด้วย
