ชุมชนสองพี่น้องเปิดเวทีประชาคม ศึกษาผลกระทบเหมืองโดโลไมต์ หวั่นกระทบผืนป่าแก่งกระจาน-วิถีชุมชน

เพชรบุรี - ชาวบ้านกลุ่มรักษ์หนองมะค่า อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี เตรียมเปิดเวทีประชาคมศึกษาผลกระทบโครงการเหมืองแร่โดโลไมต์ หลังพื้นที่ขอประทานบัตรอยู่ในเขตป่าสงวนฯ ใกล้ผืนป่ามรดกโลกแก่งกระจานไม่เกิน 2 กิโลเมตร ขณะที่ กสม. เคยลงพื้นที่ตรวจสอบและมีข้อเสนอแนะให้หน่วยงานรัฐทบทวนการกำหนดเขตแหล่งแร่ พร้อมเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ชุมชนในพื้นที่หมู่ 4 บ้านหนองปืนแตก และหมู่ 8 บ้านหนองมะค่า ตำบลสองพี่น้อง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี เตรียมจัดเวทีประชาคมเพื่อศึกษาผลกระทบจากโครงการเหมืองแร่ชนิดแร่โดโลไมต์ หลังมีการขอประทานบัตรเหมืองแร่ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่ายางน้ำกลัดเหนือและป่ายางน้ำกลัดใต้ ซึ่งชุมชนระบุว่าเป็นพื้นที่เขตกันชนของผืนป่ามรดกโลกแก่งกระจาน และอยู่ห่างจากแนวเขตผืนป่ามรดกโลกไม่เกิน 2 กิโลเมตร โดยมีชุมชนและพื้นที่ทำกินของประชาชนอยู่โดยรอบ

กรณีดังกล่าว กลุ่มรักษ์หนองมะค่า ตำบลสองพี่น้อง ได้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เมื่อวันที่ 10 กันยายน 2567 ขอให้ตรวจสอบการดำเนินธุรกิจและการพิจารณาใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติของบริษัทผู้ประกอบการเหมืองแร่ เนื่องจากเกรงว่าจะส่งผลกระทบต่อสิทธิของประชาชนและทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่

ต่อมา ระหว่างวันที่ 11-12 ธันวาคม 2567 กสม. ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริง รับฟังปัญหาและความคิดเห็นของประชาชน รวมทั้งตรวจสอบสภาพพื้นที่บริเวณที่มีการขออนุญาตทำเหมืองแร่โดโลไมต์ ก่อนที่วันที่ 25 เมษายน 2568 กสม. จะแถลงผลการตรวจสอบกรณีดังกล่าว ซึ่งที่ประชุมด้านการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชนมีมติให้ข้อเสนอแนะมาตรการป้องกันหรือแก้ไขการละเมิดสิทธิมนุษยชนไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

สาระสำคัญของข้อเสนอแนะ กสม. ได้แก่ ให้กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ นำข้อคัดค้านของผู้ใหญ่บ้านหมู่ 4 และหมู่ 8 ประกอบการพิจารณาอนุญาตประทานบัตร รวมถึงร่วมกับสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดเพชรบุรี ทบทวนการกำหนดเขตแหล่งแร่เพื่อการทำเหมืองแร่โดโลไมต์ให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ในปัจจุบัน และให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริง เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่รอยต่อของผืนป่าแก่งกระจานและมีชาวไทยกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงอาศัยอยู่ใกล้พื้นที่ขอประทานบัตร

นอกจากนี้ กสม. ยังมีข้อเสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณารายงานธรณีวิทยาแหล่งแร่ แผนผังโครงการทำเหมือง รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม และการขอใช้พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ให้สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของพื้นที่ พร้อมจัดให้มีกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน ตั้งแต่การรับรู้ข้อมูล การปรึกษาหารือ การประชุมรับฟังความคิดเห็น ไปจนถึงการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ โดยประชาชนต้องได้รับข้อมูลโครงการอย่างเพียงพอและล่วงหน้า

ขณะเดียวกัน กสม. ยังเสนอให้มีการกำหนดคำอธิบายหรือนิยามคำว่า “พื้นที่แหล่งต้นน้ำหรือป่าน้ำซับซึม” ตามพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. 2560 โดยให้ประชาชนมีส่วนร่วม และให้บริษัทผู้ถูกร้องดำเนินธุรกิจโดยเคารพสิทธิมนุษยชนตามหลักการชี้แนะของสหประชาชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน หรือ UNGPs รวมถึงจัดให้มีการตรวจสอบความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (HRDD) และมีกลไกรับเรื่องร้องเรียนจากประชาชน

ล่าสุด เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2569 ชุมชนที่อาจได้รับผลกระทบได้รับเอกสารประชาสัมพันธ์รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม โครงการเหมืองแร่ชนิดแร่โดโลไมต์ คำขอประทานบัตรที่ 1/2565 ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่หมู่ 4 และหมู่ 8 ตำบลสองพี่น้อง อำเภอแก่งกระจาน โดยกำหนดจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นประชาชนครั้งที่ 2 ในวันที่ 1 ตุลาคม 2569 เวลา 09.00-12.00 น. ณ ศาลาประชาคมหมู่ 4 บ้านหนองปืนแตก และวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ณ ที่ทำการผู้ใหญ่บ้านหมู่ 7 บ้านห้วยกระสังข์ ตำบลสองพี่น้อง อำเภอแก่งกระจาน

ก่อนถึงกำหนดการดังกล่าว ชุมชนจึงเตรียมจัด “เวทีประชาคมศึกษาผลกระทบจากการทำเหมืองแร่โดโลไมต์” ในวันอังคารที่ 22 กันยายน 2569 ณ วัดหนองปืนแตก ตำบลสองพี่น้อง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี เพื่อเปิดพื้นที่ให้ประชาชนร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูล ศึกษาผลกระทบ และสะท้อนความคิดเห็นต่อโครงการดังกล่าว

กำหนดการเริ่มตั้งแต่เวลา 09.30 น. ลงทะเบียนผู้เข้าร่วมประชุม เวลา 10.00 น. พิธีกรกล่าวเปิดการประชุม และเวลา 10.15 น. เริ่มการปราศรัยและศึกษาผลกระทบจากการทำเหมืองแร่โดโลไมต์ ก่อนสิ้นสุดการประชุมในเวลา 12.00 น.

ทั้งนี้ กลุ่มรักษ์หนองมะค่า ขอเชิญสื่อมวลชนร่วมลงพื้นที่ติดตามและนำเสนอข่าวการเคลื่อนไหวของภาคประชาชนในการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติและผืนป่าที่ชุมชนเปรียบเสมือน “ตู้กับข้าว” ที่หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของคนในพื้นที่