จันทบุรี – ชวนทำความรู้จัก “อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น” จ.จันทบุรี ผืนป่าสำคัญของภาคตะวันออก เนื้อที่กว่า 120 ตารางกิโลเมตร มีสภาพป่าดิบชื้นอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญและพื้นที่เชื่อมต่อระบบนิเวศระหว่างผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่ ขณะที่ปัจจุบันกำลังได้รับความสนใจจากกรณีโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำวังโตนด ซึ่งประชาชนและกลุ่มอนุรักษ์ในพื้นที่ออกมาแสดงความกังวลถึงผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ
อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น ตั้งอยู่ในพื้นที่ ต.ขุนซ่อง อ.แก่งหางแมว จ.จันทบุรี มีลักษณะเป็นเทือกเขาสูงทอดตัวต่อเนื่องจากเหนือจดใต้ โดยด้านตะวันออกมีแนวป่าขนานไปถึงเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสอยดาว ขณะที่ตอนกลางเป็นภูเขาลูกต่ำ เช่น เขาสะท้อน และทางตอนใต้มีเขาสะบ้า ส่วนด้านทิศเหนือติดต่อกับผืนป่าเดียวกันกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤๅไน
ยอดเขาสิบห้าชั้นถือเป็นยอดเขาสูงที่สุดของพื้นที่ มีความสูงประมาณ 802 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ทำให้ผืนป่าแห่งนี้มีความหลากหลายของระบบนิเวศ และมีบทบาทสำคัญต่อการเชื่อมโยงผืนป่าอนุรักษ์ในภาคตะวันออก
จุดสำคัญอีกประการคือ อุทยานฯ เขาสิบห้าชั้นทำหน้าที่เป็นแนวเชื่อมต่อระบบนิเวศระหว่างพื้นที่อนุรักษ์สำคัญของผืนป่าตะวันออก ช่วยให้สัตว์ป่าสามารถเคลื่อนย้ายถิ่นอาศัยและแลกเปลี่ยนพันธุกรรมระหว่างผืนป่าได้ โดยพื้นที่มีความเหมาะสมต่อการเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าขนาดใหญ่ เช่น ช้างป่าและกระทิง รวมถึงสัตว์ป่าอีกหลากหลายชนิด
ด้วยสภาพป่าดิบชื้นที่ยังคงความสมบูรณ์ พื้นที่แห่งนี้ยังเป็นแหล่งต้นน้ำของคลองและลำธารหลายสาย โดยมี คลองโตนด และคลองทราย เป็นลำน้ำสำคัญ รวมถึงลำคลองสาขา เช่น คลองดินสอ คลองไทร คลองคต คลองอีเกก คลองน้ำเป็น คลองสะบ้า และคลองยาง ซึ่งมีความสำคัญต่อระบบนิเวศและพื้นที่โดยรอบ
นอกจากความสำคัญด้านทรัพยากรธรรมชาติแล้ว อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้นยังมีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ โดยเฉพาะน้ำตกเขาสิบห้าชั้น หรือน้ำตกคลองไทร และน้ำตกคลองสะบ้า สำหรับน้ำตกเขาสิบห้าชั้นอยู่ห่างจากที่ทำการอำเภอแก่งหางแมวประมาณ 35 กิโลเมตร เป็นน้ำตกขนาดกลางที่มีน้ำให้นักท่องเที่ยวได้ชมความงามตลอดทั้งปี
ท่ามกลางความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่า ปัจจุบันอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้นกำลังถูกจับตามองจากกรณี โครงการอ่างเก็บน้ำวังโตนด ซึ่งเป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ของภาครัฐ ขณะที่ชาวบ้านและกลุ่มอนุรักษ์บางส่วนออกมาแสดงความกังวลถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อพื้นที่ป่า ระบบนิเวศ แหล่งต้นน้ำ และสัตว์ป่า พร้อมเรียกร้องให้มีการพิจารณาข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมอย่างรอบด้าน
สำหรับคนจันทบุรีและกลุ่มอนุรักษ์ “เขาสิบห้าชั้น” จึงไม่ได้เป็นเพียงภูเขาหรือแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ แต่ยังเป็นผืนป่าที่มีบทบาทต่อระบบนิเวศ แหล่งน้ำ และการเชื่อมต่อของผืนป่าอนุรักษ์ในภาคตะวันออก ซึ่งกลายเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญที่สังคมกำลังจับตาควบคู่ไปกับการเดินหน้าโครงการอ่างเก็บน้ำวังโตนด
