เชียงใหม่ – ย้อนรอยปูมหลัง “เล่าต๋า แสนลี่” มีชื่อชั้นติดทำเนียบนักรบกองทัพ MTA-มือขวา “ขุนส่า-จาง ซี ฟู” ก่อนขึ้นเป็น ผญบ.-ผู้นำจิตวิญญาณชายแดนแม่อาย แถมเครือข่ายยึดตำแหน่งสำคัญฝ่ายปกครองระดับหมู่บ้าน-ตำบล ยกแผง จนท.เข้าถึงยาก สุดท้ายหลงกลล่อซื้อ หลัง “พล.ต.ท.เรวัช” เกษียณได้ 10 วัน
นับตั้งแต่วันที่ 11 ต.ค.2559 ที่นายเล่าต๋า แสนลี่ วัย 79 ปี นักค้ายาเสพติดรายใหญ่แห่งชายแดน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ถูกจับกุมโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจปราบปรามยาเสพติด (ปส.) จนศาลสูงสุดตัดสินให้จำคุกตลอดชีวิตก่อนถูกปล่อยตัวพ้นโทษเมื่อวันที่ 14 ส.ค.2569 หลังจำคุกจริงได้เพียง 8 ปี 3 เดือน 28 ปี
ผู้ที่อยู่เบื้องหลังการจับกุมนายเล่าต๋าคงไม่พ้น พล.ต.ท.เรวัช กลิ่นเกษร และ พล.ต.ท.สมหมาย กองวิสัยสุข อดีต ผบช.ปส.ที่รับช่วงติดต่อกัน
ก่อนจะถูกจับกุม คุมขังและปล่อยตัวออกจากเรือนจำในวัย 86 ปี "เล่าต๋า แสนลี่" เคยเป็นนักรบของกองทัพเมิงไต (MTA - Mong Tai Army) ที่มีขุนส่าหรือจางซีฟูเป็นผู้บัญชาการใหญ่ มีฐานที่มั่นอยู่ในเขตรัฐฉานซึ่งติดกับชายแดนด้าน จ.เชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ฯลฯ ว่ากันว่าเขาเป็นมือขวาของขุนส่า และ MTA ก็เกี่ยวข้องกับยาเสพติดมาตังแต่ต้นเนื่องจากต้องหาเงินเพื่อนำไปซื้ออาวุธและเลี้ยงกำลังพลที่ต้องต่อสู้กับรัฐบาลทหารเมียนมา
กระทั่ง 1 ปีก่อนที่ พล.ต.ท.เรวัช จะเกษียณอายุราชการได้พยายามปราบปรามเครือข่ายยาเสพติดของนายเล่าต๋า แสนลี่ อย่างหนัก แต่พบว่าการเข้าถึงตัวทำได้ยากยิ่ง โดยเฉพาะบ้านห้วยส้าน หมู่ 10 ต.ท่าตอน อ.แม่อาย ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของนายเล่าต๋ามีภูมิประเทศติดกับชายแดนไทย-เมียนมา ด้าน อ.แม่อาย ตลอดแนว ถนนหมายเลข 1809 สายแม่จัน-แม่อาย ดูเหมือนจะเป็นเส้นทางเดียวที่จะทำให้เจ้าหน้าที่เข้าถึง ประกอบกับเครือข่ายของนายเล่าต๋าล้วนรับตำแหน่งสำคัญในฝ่ายปกครองระดับตำบล หมู่บ้าน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกันทั้งหมด มีการติดกล้องวงจรปิดก่อนเข้าถึงหมู่บ้าน
นอกจากนี้นายเล่าต๋ายังไม่ได้เป็นเพียงผู้ค้ายาเสพติดรายใหญ่ แต่ยังเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณของบรรดาเครือญาติและผู้ที่เกี่ยวข้อง แม้แต่การขนส่งยาเสพติดโดยเครือข่ายของ พ.อ.จะลอโบ่ อดีตรองผู้บัญชาการเขตทหาร 171 กองกำลังสหรัฐว้า (UWSA) รัฐฉานตอนใต้ เมียนมายังต้องยอมสยบ เมื่อต้องขนยาเสพติดเข้าทางชายแดนด้าน อ.แม่อาย
ครั้งหนึ่งเจ้าหน้าที่ตำรวจ ปส.ได้ร่วมกับสำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) บุกเข้าไปตรวจค้นบ้านของนายเล่าต๋าและเข้าพบปะพูดคุยเพื่อให้เลิกจากการค้ายาเสพติดเสียซึ่งเจ้าตัวก็ยอมรับปากด้วยดี
แต่การข่าวของเจ้าหน้าที่ตำรวจ ปส.ยังพบว่าเครือข่ายของนายเล่าต๋ายังมีพฤติกรรมค้าเสพติดโดยไม่ยอมเลิกจริง มีการสร้างปั๊มน้ำมัน ปลูกกาแฟ ร้านกาแฟ ฯลฯ ทำให้เจ้าหน้าที่ตำรวจปราบปรามยาเสพติด (ปส.) ได้พยายามติดต่อล่อซื้อยาเสพติดประเภทไอซ์น้ำหนักประมาณ 10 กิโลกรัมจากเครือข่ายนี้
ว่ากันว่า..ตอนแรกเล่าต๋า ยังไม่เปิดไฟเขียวให้ซื้อขาย เพื่อรอให้ พล.ต.ท.เรวัช ได้เกษียณอายุราชการไปเสียก่อน
กระทั่งผ่านไป 2 ปี วันที่ 11 ต.ค.2559 หลังจากพล.ต.ท.เรวัช เกษียณอายุราชการไปได้เพียงประมาณ 10 วัน เครือข่ายของนายเล่าต๋าจึงยอมส่งมอบของให้กับสายของเจ้าหน้าที่ ทำให้ทั้งนายเล่าต๋า เครือญาติและลูกน้องหลายคนถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจ ป.นำโดย พล.ต.ท.สมหมาย จับกุมโดยไม่มีการปะทะ เนื่องจากเจ้าหน้าที่ระดมกำลังพร้อมอาวุธสงครามเข้าไปด้วยแบบพร้อมสรรพ
วันที่ 14 ส.ค.2569 นี้นายเล่าต๋า แสนลี่ ได้รับอิสระภาพกลับสู่ภูมิลำเนาเดิมอีกครั้ง ซึ่งสังคมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดต่างเฝ้าจับตาว่าอดีตนักรบ ผู้นำจิตวิญญาณ ราชายาเสพติด และผู้เฒ่าคืนถิ่นรายนี้จะใช้ชีวิตในบั้นปลายวัยชราอย่างไรต่อไป.