เชียงใหม่ – “เล่าต๋า แสนลี่” อดีต ผญบ.แม่อาย เชียงใหม่-ราชายาเสพติด ที่ถูกศาลตัดสินจำคุกตลอดชีวิต ติดคุกจริงไม่ถึง 10 ปี หลังได้รับพระราชอภัยโทษหลายครั้ง กระทั่งได้กลับไปใช้ชีวิตกับครอบครัวในวัย 86 ปี
ตามประวัตินายเล่าต๋า แสนลี่ เป็นชาวเขาเผ่าลีซอ ในอดีตเคยเป็นผู้ใหญ่บ้านห้วยส้าน หมู่ 10 ต.ท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ จนกระทั่งปี 2540 ถูกผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ (ในขณะนั้น) ไล่ออกจากตำแหน่ง เนื่องจากมีพฤติการณ์ในการลักลอบค้ายาเสพติด
ปี 2546 เคยถูกจับกุมและดำเนินคดีในความผิด 3 ข้อหาคือ ลักลอบค้ายาเสพติด, ความผิด พ.ร.บ.อาวุธปืน และจ้างวานฆ่าผู้อื่น ติดคุกอยู่ 4 ปี ต่อสู้คดีถึง 3 ศาล ก่อนที่ศาลฎีกาจะตัดสินยกฟ้องทุกคดีเมื่อปี 2550 โดยให้เหตุผลว่าคำเบิกความของพยานโจทก์ขัดกับเหตุผลและข้อเท็จจริง ไม่มีน้ำหนักที่จะรับฟังให้ลงโทษจำเลยได้
ภายหลังฟังคำพิพากษาครั้งนั้น นายเล่าต๋า พร้อมบุตรชายทั้ง 2 คน เดินออกมาด้วยสีหน้ายิ้มแย้ม ระบุว่า ดีใจที่ศาลยกฟ้อง และยืนยันไม่เคยยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด ไม่รู้จักกับขุนส่า ราชายาเสพติด โดยหลังจากนี้จะกลับไปทำไร่ และใช้ชีวิตตามปกติ
และนับจากนั้นนายเล่าต๋าได้สร้างอาณาจักรที่หมู่บ้านของตนเอง เหมือนป้อมปราการ แม้จะเคยถูกเจ้าหน้าที่หลายฝ่ายบุกตรวจค้น แต่ก็ไม่เคยพบของผิดกฎหมายใดๆ ก่อนหันมาเปิดธุรกิจร้านกาแฟ ปั๊มน้ำมัน ร้านอาหารอีกหลายแห่งใน จ.เชียงใหม่ และมีการส่งกาแฟไปประเทศใต้หวัน จนมีฐานะร่ำรวยและได้ส่งลูกหลานเข้าไปเป็นนักการเมืองท้องถิ่นและผู้นำท้องถิ่นหลายคน
กระทั่ง 11 ตุลาคม 2559 ปฏิบัติการจับกุมเล่าต๋า ก็เกิดขึ้นอีกครั้ง โดย พล.ต.ท.สมหมาย กองวิสัยสุข ขณะนั้น รักษาราชการแทนผู้บัญชาการตำรวจปราบปรามยาเสพติด (ผบช.ปส.) พร้อมด้วยทหาร ตำรวจ สภ.แม่อาย และเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง อ.แม่อาย นำกำลังบุกเข้าจับกุมเครือข่ายยาเสพติดของ นายเล่าต๋า แสนลี่ ราชาค้ายาเสพติดชื่อดัง ที่บริเวณปั๊มน้ำมันเล่าต๋าปิโตรเลียม เลขที่ 137 บ้านห้วยส้าน หมู่ 10 ต.แม่อาย อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่
ทั้งนี้เจ้าหน้าที่กว่า 100 นาย ได้กระจายกำลังโดยรอบ ก่อนเข้าจับกุมได้โดยไม่มีเหตุปะทะรุนแรง สามารถจับกุมผู้ต้องหา ประกอบด้วย นายเล่าต๋า แสนลี่ อายุ 79 ปี นายวิจารณ์ แสนลี่ อายุ 40 ปี อดีตกำนันตำบลแม่อาย นายสุขเกษม แสนลี่ อายุ 36 ปี ทั้งคู่เป็นบุตรชายของนายเล่าต๋า และลูกน้องรวมทั้งหมด 14 คน ของกลางยาไอซ์ 20 กิโลกรัม เงินสดล่อซื้อกว่า 10 ล้านบาท และอาวุธปืนสงครามอีกจำนวนมาก
ครานั้น พล.ต.ท.สมหมาย ระบุว่า ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจจึงวางแผนร่วมกับทุกหน่วยนานกว่า 2 ปี เพื่อเจาะเข้าเครือข่ายให้ได้ถึงภายใน ก่อนวางแผนล่อซื้อยาไอซ์ 20 กิโลกรัม เป็นเงินกว่า 10 ล้านบาท โดยนัดส่งของกันปั๊มน้ำมันของนายเล่าต๋า
และภายหลังจากจับกุม ตำรวจปราบปรามยาเสพติดได้นำกำลังเข้าตรวจค้นบ้านพักของนายเล่าต๋า เพื่อตรวจยึดทรัพย์ทั้งหมด ที่ได้มาจากการค้ายาเสพติด เบื้องต้นได้ยึดทรัพย์สิน อาทิ งาช้าง พระเครื่อง รถยนต์หลายคัน พร้อมยึดทรัพย์อีกกว่า 1,000 ล้านบาท
กระทั่ง 13 ธันวาคม 2560 ศาลมีคำสั่งประหารชีวิต “เล่าต๋า” แต่จำเลยรับสารภาพทำให้ลดโทษเหลือจำคุกตลอดชีวิต และปรับ 2.5 ล้านบาท ต่อมา 12 ธันวาคม 2562 ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลชั้นต้น จำคุกตลอดชีวิต
อย่างไรก็ตามล่าสุด มีรายงานว่า เล่าต๋า ได้รับพระราชทานอภัยโทษในเดือนสิงหาคม 2569 ทำให้ติดคุกจริงไม่ถึง 10 ปี ได้โอกาสกลับไปใช้ชีวิตกับครอบครัวอีกครั้ง