สกลนคร-คึกคักย่างเข้าหน้าฝน ชาวบ้านหลายจังหวัดแห่ขึ้นเทือกเขาภูพานหา เห็ดป่า ของดีปีละครั้ง สร้างรายได้เสริมสะพัดวันละ 500-1,500 บาท เผย เห็ดระโงกเหลืองตูม ราคาดีกิโลกรัมละ 500 บาท ส่วนเห็ดเผาะเก็บได้ยังขายได้ตลอด
เริ่มต้นเข้าสู่ฤดูฝน ถือเป็นช่วงเวลาทองของวิถีชีวิตชาวบ้าน โดยบรรยากาศบริเวณเทือกเขาภูพาน อ.เมือง จ.สกลนคร เป็นไปอย่างคึกคัก เมื่อประชาชนและชาวบ้านจากหลากหลายพื้นที่ ทั้งในจังหวัดสกลนครเอง รวมถึงจังหวัดรอยต่อใกล้เคียง ทั้ง ชาวอุดรธานี และ ชาวกาฬสินธุ์ ต่างพากันรวมกลุ่มนั่งท้ายรถกระบะเดินทางมาหา เห็ดป่านานาชนิด ที่ธรรมชาติรังสรรค์ขึ้นมาให้เก็บเพียงปีละ 1 ครั้งเท่านั้น เพื่อนำมาบริโภคในครัวเรือนและจำหน่ายสร้างรายได้เสริม จะได้มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับความขยัน
จากการลงพื้นที่ติดตามวิถีชีวิตของชาวบ้าน พบว่าส่วนใหญ่จะพากันเดินทางมารอตั้งแต่เช้ามืด โดยมีอุปกรณ์เดินป่าครบมือ ทั้งตะกร้าสาน เสียม หมวก และกระบอกน้ำ ก่อนจะเดินเท้าลุยเข้าป่าลึกด้วยความชำนาญ ซึ่งเห็ดป่าที่เริ่มออกชุกและเก็บได้มากในช่วงนี้มีหลากหลายสายพันธุ์ เช่น เห็ดระโงกขาว, เห็ดระโงกเหลือง, เห็ดเผิ่ง (เห็ดตับเต่า), เห็ดหักนกยูง, เห็ดก่อแดง (เห็ดน้ำหมาก), เห็ดหน้าแล่, เห็ดหน้ามุ่ย รวมถึงเห็ดเผาะป่า
นางเดือน ชาวอำเภอหนองหาน จ.อุดรธานี หนึ่งในชาวบ้านที่ข้ามจังหวัดมาหาเห็ด เล่าว่า ตนและกลุ่มเพื่อนจะเดินทางมาเก็บเห็ดที่เทือกเขาภูพานเป็นประจำทุกปีเมื่อเข้าสู่ฤดูกาล โดยมีทั้งการเดินเก็บเองและรับซื้อจากชาวบ้านในพื้นที่เพื่อนำไปขายต่อ ซึ่งราคาขายจะแตกต่างกันไปตามความยากง่ายในการหา หากเป็นเห็ดรวมทั่วไปที่หาได้ง่ายจะนำไปวางขายอยู่ที่กิโลกรัมละประมาณ 200 บาท หรือแบ่งขายเป็นกระทงละ 100-200 บาท
นางเดือน กล่าวต่อว่า สำหรับเห็ดที่แพงที่สุดและเป็นที่ต้องการของตลาดมากที่สุดในตอนนี้คือ เห็ดระโงกโดยเฉพาะ เห็ดระโงกเหลืองแบบตูม ที่หาได้ยากและมีรสชาติอร่อยยอดนิยม ราคาขายหน้าดินพุ่งสูงถึงกิโลกรัมละ 500 บาท ส่วนเห็ดระโงกขาวราคาจะย่อมเยาลงมาเล็กน้อย
ขณะที่ เห็ดเผาะ นั้นเป็นอีกหนึ่งชนิดที่หาได้ยากมาก ราคาเคยพุ่งสูงถึงกิโลกรัมละ 800 บาท ส่วนเห็ดเผิ่งหักนกยูงที่เก็บได้ในวันนี้ จะนำไปขายต่อที่หมู่บ้านในราคากิโลกรัมละ 200 บาท
เทคนิคสำคัญของการหาเห็ดป่าคือ ใครมาเช้าจะได้เปรียบ เนื่องจากจะมีโอกาสพบเจอเห็ดดอกใหญ่ที่เพิ่งผุดขึ้นมาใหม่ก่อนใคร ส่วนผู้ที่มาสายจะได้น้อยลงเพราะมีคนอื่นเก็บไปก่อนหน้า แต่อย่างไรก็ตาม การออกหาเห็ดป่าในรอบนี้ ถือเป็นอาชีพเสริมช่วงหน้าฝนที่สร้างเม็ดเงินให้ชาวบ้านได้อย่างงดงาม โดยมีรายได้เฉลี่ยตกรอบวันละ 500 ถึง 1,500 บาทเป็นอย่างต่ำ บางรายสามารถนำตกลงซื้อขายกับกลุ่มผู้ซื้อหรือนักท่องเที่ยวบนภูเขาได้ทันที หรือนำลงไปส่งขายต่อให้กับแม่ค้าในตลาดตัวเมืองสกลนคร
อย่างไรก็ตาม มีข้อตกลงที่รู้กันในกลุ่มผู้ที่มาหาเห็ดป่า จะต้องไม่ทิ้งขยะพลาสติก เศษอาหาร และไม่หักโค่นทำลายกิ่งไม้ เพื่อให้ธรรมชาติยังคงความอุดมสมบูรณ์และมีเห็ดให้เก็บในรอบปีถัดไปในระหว่างการเดินหาเห็ด ห้ามเดินแตกกลุ่มออกจากกันมากจนเกินไป เนื่องจากสภาพป่าบนเทือกเขาภูพานมีความหนาทึบและมีเส้นทางซับซ้อน การเดินแยกวงออกไปคนเดียวอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุหรือหลงป่าจนเกิดอันตรายได้.
