ลำปาง - ถอดบทเรียน “วิสาหกิจชุมชนกัญชา-สมุนไพรอินทรีย์ แม่ทะ ลำปางเมืองรถม้า” จากเจ๊งยับนับ 10 ล้าน-สมาชิกหนี้ล้นแทบสิ้นเนื้อประดาตัว..ล่าสุดสามพี่น้องที่เคยนำเงินสะสมหลังเกษียณริเริ่มลงทุนจนขาดทุน พลิกแปลงปลูกกัญชาปั้นศูนย์เรียนรู้แบบใหม่ เปิดฐานให้เรียนตามวัย
แปลงปลูกกัญชา วิสาหกิจสมุนไพรอินทรีย์ พื้นที่หมู่ที่ 8 ต.บ้านกิ่ว อ.แม่ทะ จ.ลำปาง ที่เคยดำเนินการภายใต้ MOA กัญชาทางการแพทย์กับกรมการแพทย์แผนไทย สุดท้ายไปต่อไม่ได้ ทำให้สมาชิกที่นำเงินมาลงทุนร่วมกันกว่า 10 ล้านบาทตกเป็นหนี้สิน บางคนแทบสิ้นเนื้อประดาตัว
โดยเฉพาะลุงจ่อย หรือ นายสมเชษฐ์ อุดมวงศ์ ประธานวิสาหกิจสมุนไพรอินทรีย์ ป้าต้อย ป้าติ๋ม สามพี่น้องซึ่งเป็นผู้ริเริ่มและนำเงินสะสมหลังเกษียณมาลงทุนต้องขาดทุนย่อยยับ เป็นหนี้สินตามมา แต่ทุกคนก็ไม่ท้อลองผิดลองถูกอีกหลายโครงการที่หน่วยงานนำมาเสนอ แต่ก็ไม่รอด
สุดท้ายวันนี้ ลุงจ่อย ป้าต้อย ป้าติ๋ม สามพี่น้องลุกขึ้นสู้อีกครั้ง จัดเป็นโซนพื้นที่ใหม่ทั้งหมด เปลี่ยนแปลงปลูกกัญชา กลายเป็นศูนย์เรียนรู้ด้านเกษตร “ไร่เด่นดีหลวง” ทำเป็นศูนย์เรียนรู้สำหรับทุกเพศวัยเข้ามาศึกษา โดยมีทั้งแปลงเกษตร ปลูกผักสวนครัว ผลไม้นานาชนิด เน้นมะพร้าวน้ำหอม 200 กว่าต้น ไผ่กว่า 600 ต้น และทำนาขั้นบันได
รวมทั้งปลูกถั่วเหลืองพันธุ์อินทรีย์ราชมงคล 1 ที่เป็นพันธุ์ต้นแบบ หรือ BCG โมเดล โดยทีมวิจัยเทคโนโลยีเกษตร ม.ราชมงคลล้านนา ลำปาง ได้เพาะพันธุ์ถั่วเหลือง 'ราชมงคล 1' สำเร็จ ทนทุกสภาพอากาศ มีโปรตีนสูง นำมาปลูกเพื่อขยายพันธุ์ให้เกษตรกรที่สนใจนำไปเพาะปลูกต่อไป
ล่าสุดทางศูนย์ฯ ได้นำผลผลิตถั่วเหลือง-ผลไม้ รวมถึงพืชผักในสวนมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น ถั่วเหลืองผง น้ำนมถั่วเหลือง กล้วยอบ ผงกล้วย เป็นต้น
นอกจากนี้ ภายในศูนย์เรียนรู้ไร่เด่นดีหลวงแห่งนี้ยังมีการปรับพื้นที่เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวไปด้วย โดยจำลองสวนสัตว์เล็ก เช่น เลี้ยงปลาทั้งแบบธรรมชาติในบ่อขนาดใหญ่หลายบ่อ เปิดให้สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการตกปลามาตกปลาและซื้อกลับบ้านได้ หรือหากไม่นำกลับบ้านก็สามารถขายให้ทางสวนก็ได้เช่นกัน มีนกยูง เป็ด ห่าน ไก่ไข่ ไก่ป่า กระต่าย นก ฯลฯ
รวมถึงแบ่งโซนสำหรับการเรียนรู้สำหรับแต่ละวัย โดยทางผู้เข้าชมสามารถระบุอายุของผู้ที่จะเข้าชมเพื่อให้ทางศูนย์จัดฐานเรียนรู้ได้เหมาะสม เช่นวันนี้เด็กนักเรียนชั้น ป.1 มาดูงาน ทางศูนย์จึงจัดฐานเรียนรู้ไว้ 3 ฐาน คือ 1. การทำของเล่นโบราณจากธรรมชาติ อาทิ ทำม้าก้านกล้วย 2. การทำอาหารพื้นบ้าน อาทิ ขนมข้าวแคบ 3. การทำไข่ผำ และพาดูสัตว์เลี้ยงน่ารัก เป็นต้น
