กำแพงเพชร - “ช่างเลิศ” ช่างกลึงไม้ผู้พลิกฟื้นชีวิตให้กับเศษไม้หัวไร่ปลายนาที่ถูกตัดทิ้ง บ้างก็เผาทิ้งแบบไร้ค่า สร้างมลภาวะ นำมาต่อยอดภูมิปัญญารุ่นสู่รุ่น กลายเป็นของตกแต่งบ้าน เครื่องใช้ หรืองานศิลปะแบบสร้างสรรค์ แถมหนุนชุมชนบ้านเกิดคว้ารางวัลระดับประเทศอีก
“ช่างเลิศ” หรือนายบุญเลิศ พิมพ์แปลก อายุ 46 ปี อยู่บ้านเลขที่ 31/3 หมู่ 6 บ้านคุยมะม่วง ต.โนนพลวง อ.ลานกระบือ จ.กำแพงเพชร ได้ชื่อเป็นช่างกลึงไม้ด้วยประสบการณ์ล้วน 100% ที่วันนี้กลายเป็น "ฐานการเรียนรู้การแปรรูปจากเศษไม้" ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนปลอดขยะ (Zero Waste) ของหมู่บ้าน หนุนชุมชนได้รางวัลระดับประเทศอย่างเต็มภาคภูมิ
จากจุดเริ่มต้นอาชีพช่างก่อสร้าง รับงานทั่วไป วันหนึ่ง “ช่างเลิศ” อยากมีงานประจำอยู่ที่บ้าน อยู่กับครอบครัวแบบพออยู่พอกิน ด้วยความชอบด้านงานช่างและงานศิลปะเป็นทุนเดิม จึงเริ่มเรียนรู้ด้านการกลึงไม้จากภูมิปัญญาคนรุ่นก่อนดั้งเดิม ส่วนไม้ต่างๆ เริ่มแรกจะมีหน่วยงานการไฟฟ้าที่ตัดแต่งกิ่งที่เป็นอันตรายต่อสายไฟฟ้า รวมถึงคนว่าจ้างจะนำมาให้ทั้งสิ้น
และด้วยการฝึกฝนทักษะ พัฒนาต่อยอดต่อเนื่อง ทำให้ช่างเลิศค่อยๆ สร้างสรรค์ผลงานที่มีความสวยงามประณีต จนสามารถยกระดับเศษซากไม้เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่า ไม่ว่าจะเป็นของตกแต่งบ้าน เครื่องใช้ หรืองานศิลปะ เช่น ขันบาตร ขันน้ำพานรอง ผอบ ขันไม้ ครก แก้วน้ำ แจกัน ลูกกลึงไม้ระเบียง เป็นต้น
ช่างเลิศบอกว่าทำร่วมกับภรรยา คือ นางสาวพรพรรณ คำสี ที่มีหน้าที่ขัดผิวและทาสีเคลือบ ซึ่งล้วนเป็นข้าวของเครื่องใช้ในครัวเรือนที่สามารถใช้งานได้จริง และสามารถใช้เป็นของชำร่วย ของฝาก ที่มีคุณค่า เพราะไม้ที่นำมาใช้ในการทำชิ้นงานจะเป็นไม้ที่เป็นมงคล ก่อเกิดเป็นชิ้นงานที่สวยงามเหมาะแก่การเป็นของฝากในช่วงเทศกาลต่างๆ
“จากต้นไม้ยืนต้นตายไม่มีค่า รอวันผุพัง หรือมีประโยชน์เพียงแค่เผาเป็นฟืนถ่าน สามารถนำมาเพิ่มมูลค่าแทนการปล่อยทิ้งโดยเปล่าประโยชน์ ช่วยสร้างรายได้ มีผลิตภัณฑ์ที่ประดิษฐ์จากฝีมือและภูมิปัญญา มีงาน มีอาชีพอยู่กับบ้านไม่ต้องออกไปทำงานต่างถิ่น พัฒนาสู่อาชีพที่สร้างรายได้อย่างยั่งยืน”
นอกจากนี้ บ้านของ “ช่างเลิศ” ยังเป็นศูนย์การเรียนรู้ชุมชนปลอดขยะ (Zero Waste) ของบ้านคุยมะม่วง ในชื่อฐานการเรียนรู้การแปรรูปจากเศษไม้ โดยมีนายสมหมาย มากสาคร ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 6 บ้านคุยมะม่วง และนายวิรัตน์ จันทร์คง นายกองค์การบริหารส่วนตำบลโนนพลวง เป็นผู้สนับสนุนให้เป็นศูนย์เรียนรู้ที่หน่วยงาน สถานศึกษาในพื้นที่นำเด็ก เยาวชน หรือผู้ที่สนใจ ได้เรียนรู้วิธีการทุกขั้นตอนอย่างใกล้ชิด ซึ่งเป็นอีกวิธีหนึ่งในการบริหารจัดการขยะในชุมชน
จนทำให้ชุมชนบ้านคุยมะม่วงได้รับรางวัลชนะเลิศด้านการบริหารจัดการขยะระดับประเทศ รางวัลหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง “อยู่เย็น เป็นสุข” ประจำปี พ.ศ. 2564 และในปี พ.ศ.2565 ชุมชนบ้านคุยมะม่วงร่วมกับศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอลานกระบือ โดยมีนายกำจร หัดไทย เป็นผู้อำนวยการฯ ส่งประกวดชุมชนจิตอาสาได้รับรางวัลชนะเลิศในระดับจังหวัดกำแพงเพชร ทำให้มีคนรู้จักมากยิ่งขึ้น
ทั้งนี้ ในช่วงเทศกาลต่างๆ จะมีคนมาสั่งให้ทำชิ้นงานมากเป็นพิเศษ ช่วงปีใหม่ สงกรานต์ เทศกาลงานบุญ ยิ่งก่อนเดือนกุมภาพันธ์ทุกปี จะมีคนมาสั่งให้ทำขันบาตร (ขันน้ำพานรอง) เป็นจำนวนมาก เพราะเป็นช่วงวันสำคัญทางศาสนา คือ วันมาฆบูชา ซึ่งจังหวัดกำแพงเพชรจะมีการจัดกิจกรรมทางศาสนาของจังหวัดภายใต้ชื่อประเพณี “นบพระ-เล่นเพลง” ที่สืบทอดกันมาช้านานตั้งแต่สมัยสุโขทัย โดยจะจัดขึ้นในวันมาฆบูชาหรือวันเพ็ญเดือนสาม ของทุกปี และในปีนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 11-22 กุมภาพันธ์ 2568 ขันบาตรและชิ้นงานเอกลักษณ์ของไทยจึงเป็นชิ้นงานที่ถูกสั่งให้ทำขึ้นเพื่อใช้ในงานบุญของฝากในช่วงนี้เป็นอย่างมาก
จากผลงานกลึงไม้ที่มีคุณค่ามีความสวยงาม การบอกเล่าของผู้ที่ได้รับตลอดมา หากสนใจผลิตภัณฑ์ติดต่อได้ที่บ้านเลขที่ 31/3 หมู่ 6 บ้านคุยมะม่วง ต.โนนพลวง อ.ลานกระบือ จ.กำแพงเพชร โทรศัพท์ 06-5890-8584 ที่สำคัญราคาที่สามารถจับต้องได้ สั่งได้ตามใจต้องการ สร้างความประทับใจแก่ผู้ให้และผู้รับ และนี่เป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญาที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ให้คงอยู่คู่กับคนไทยสืบต่อไป
