ชาวบ้านบางจาน ร่วมทำบุญ ‘ถวายกระจาด’ ประเพณีเก่าแก่เมืองเพชร

เพชรบุรี - ชาวบ้านตำบลบางจาน ร่วมทำบุญ “ถวายกระจาด” ประเพณีเก่าแก่ที่จัดขึ้นเพื่อรำลึกถึงอดีตอันขมขื่นของชาวบ้านในชุมชนเมื่อ ครั้งเสียเพชรบุรีแก่พระยาละแวก โดยมีชาวบ้านร่วมทำบุญยาวกว่า 2 กิโลเมตร

วันนี้ (20 ก.ค.) บนถนนสายคันคลองชลประทานเส้นทางบางจาน-ดอนผิงแดด พื้นที่หมู่ 6 ต.บางจาน อ.เมือง จ.เพชรบุรี ได้มีการปิดเส้นทางเพื่อให้ชาวบ้านตำบลบางจาน ได้ร่วมประเพณีงานถวายกระจาด ซึ่งเป็นประเพณีเก่าแก่ของชาวบ้านที่นี่ โดยมีชาวบ้านร่วมประเพณีระยะทางยาวกว่า 2 กิโลเมตร

ซึ่งประเพณีดังกล่าวจะจัดขึ้นในปีที่ตรงกับวันพระขึ้น 8 ค่ำ เดือน 8 ชาวบ้านจะร่วมใจกันทำบุญครั้งยิ่งใหญ่ประจำปี และร่วมรำลึกอดีตอันขมขื่น ที่ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์กล่าวถึงในครั้งที่เมืองเพชรบุรีรับข้าศึกเขมร และเสียเพชรบุรีแก่พระยาละแวก จากเหตุการณ์ดังกล่าวนับเป็นวาระสำคัญที่ชาวบ้านบางจานได้ทำหน้าที่ปกป้องบ้านเมืองต้องพากันล้มตายไปเป็นจำนวนมาก

นับเป็นความเศร้าโศกและสูญเสียอย่างใหญ่หลวงของชาวบ้านเมืองเพชรบุรี และชาวบ้านบางจานที่ยากจะลืมเลือน ดังนั้นชาวบ้านที่หนีรอดจากภัยสงครามคราวนั้นจะมีเพียงหนทางเดียวที่จะทำได้ในยามทุกข์โศก คือ การทำบุญถวายทานแด่พระสงฆ์อุทิศส่วนกุศลให้กับทุกคนที่ต้องจากไป จึงได้จัดประเพณีงานถวายกระจาดขึ้น โดยชาวบ้านในพื้นที่ไม่ว่าจะมีครอบครัวหรือย้ายถิ่นฐานไปอยู่แห่งหนใดเมื่อครบรอบการจัดงานประเพณีถวายกระจาดทุกคนก็จะต้องกลับมาร่วมพิธีกันอย่างพร้อมเพรียง

สำหรับประเพณีชาวบ้านจะนำเสื่อมาปูตลอดถนนระยะทางยาวกว่า 2 กิโลเมตรเพื่อนั่งร่วมพิธี พร้อมกับนำกระจาดใบใหญ่ที่มีรูปทรง 6 เหลี่ยม 6 ยอด ถูกตกแต่งด้วยกระดาษสีอย่างสวยงามที่ชาวบ้านทำขึ้นเอง นับร้อยใบ ภายในกระจาดบรรจุสิ่งของอาหารคาวหวาน ผลไม้ ขนมหวาน จำพวกขนมกง ขนมเกียน ขนมสามเกลอ และขนมหลุ่ม ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นขนมพื้นบ้านที่ชาวบ้านทำขึ้นเอง

และสิ่งที่ขาดไม่ได้คือแมงดาทะเล และปูทะเล โดยสิ่งของทุกอย่างจะถูกนำใส่ลงไปในกระจาด และมีพุ่มเงินที่ชาวบ้านแต่ละบ้านได้ติดพุ่มเพื่อนำถวายพระภิกษุสงฆ์ที่ได้นิมนต์มานั่งร่วมพิธีบ้านละ 1 รูป พร้อมกับร่วมทำพิธีโดยมีร่างประทับทรงเป็นผู้นำสวดก่อนที่ทั้งหมดจะร่วมกรวดน้ำและถวายของทั้งหมดแด่พระภิกษุสงฆ์ที่นิมนต์มาเป็นอันเสร็จสิ้นพิธี

สำหรับประเพณีงานถวายกระจาดของชาวบ้านตำบลบางจาน ถึงแม้จะเป็นประเพณีเล็กๆ ที่จัดเฉพาะชุมชนเท่านั้น แต่ก็นับเป็นประเพณีที่มีความสำคัญและถือปฏิบัติสืบทอดกันมายาวนาน รวมถึงเป็นประเพณีที่สอนให้ลูกหลานได้ตระหนักถึงคุณค่าของขนบธรรมเนียม ประเพณีไทยภายใต้หลักธรรมของศาสนา อีกทั้งในจังหวัดเพชรบุรีมีการจัดงานกระจาดลักษณะนี้เพียงแห่งเดียวเท่านั้น