ลำปาง/พะเยา/เชียงใหม่ - พุทธศาสนิกชนชาวเหนือล้านนาหลายจังหวัดพร้อมใจ “ทำบุญตานข้าวใหม่” หรือทำบุญเดือน 4 เป็ง หอบทั้งข้าวหลาม ข้าวจี่ ข้าวต้ม ข้าวเหนียว ขนมเทียน อาหาร ฯลฯ ที่ทำจากข้าวใหม่เพิ่งเก็บเกี่ยวได้ทำบุญจนล้นบาตร
วันนี้ (12 ม.ค.) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้ ซึ่งตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 2 พุทธศาสนิกชนโดยเฉพาะพื้นที่ทางภาคเหนือ ถือว่าเป็นวัน 4 เป็ง และในหลายชุมชนหลายพื้นที่ในพื้นที่จังหวัดลำปางยังคงร่วมรักษาสืบสานวัฒนธรรมประเพณีทำบุญวันเดือน 4 เป็ง หรือที่ชาวไทยล้านนาเรียกว่า “ประเพณีตานข้าวใหม่” ที่สืบทอดกันมายาวนาน
โดยต่างร่วมกันนำผลผลิตข้าวสารใหม่ ข้าวเปลือก ซึ่งเพิ่งเก็บเกี่ยวได้ รวมถึงอาหารที่ทำจากข้าวใหม่ ทั้งข้าวหลาม ข้าวจี่ ข้าวต้ม ข้าวเหนียว ขนมเทียน อาหาร น้ำตาล และน้ำอ้อย ถวายหน้าพระประธานของวัดแต่ละหมู่บ้าน และร่วมทำบุญใส่บาตรถวายแด่พระภิกษุ
นอกจากนี้ยังมีการนำ ฟืน มาสุมกองรวมกันที่หน้าพระวิหาร เพื่อรอทำพิธีสุมไฟคลายหนาวให้พระพุทธเจ้า ตามความเชื่อของชาวบ้านด้วย
วันเดียวกัน ที่วัดบ้านท่อป่าตัน ในตัวเมืองเชียงใหม่ ก็มีศรัทธาชาวบ้านที่เป็นชาวนา นำข้าวสาร ข้าวหลาม ที่เป็นข้าวใหม่จากฤดูกาลเก็บเกี่ยวปีนี้มาทำบุญใส่บาตรพระสงฆ์ ซึ่งคนในชุมชนนี้เรียกกันว่า “วันข้าวสารล้นบาตร” เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษ หรือญาติผู้ใหญ่-พี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว ในวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 4 เป็ง
พระครูอาทรสังวรคุณ เจ้าอาวาสวัดบ้านท่อป่าตัน ในตัวเมืองเชียงใหม่ เจริญพรว่า วันนี้เป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 เป็ง เป็นวันพระใหญ่ และเป็นประเพณีของชาวบ้านเหนือมาแต่โบราณ หลังชาวบ้านเก็บเกี่ยวข้าวแล้วก็จะนำข้าวที่เก็บเกี่ยวมาสีเป็นข้าวสาร นำมานึ่งเป็นข้าวสุก หรือทำเป็นข้าวหลาม หรือนำข้าวสารมาถวายแด่พระสงฆ์ เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว เป็นการแสดงความกตัญญูบิดา-มารดาที่ได้เลี้ยงดูมา การที่เก็บเกี่ยวข้าวใหม่ พ่อ-แม่จะต้องได้รับประทานก่อน
“ถือเป็นประเพณีที่ยึดถือกันมาแต่โบราณ แต่คนรุ่นใหม่ไม่ค่อยจะใส่ใจ เกรงว่าจะสูญหาย ยิ่งเป็นชุมชนเมืองยิ่งต้องมีการอนุรักษ์และสืบสานประเพณีเอาไว้ เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้รู้จักเรียนรู้ประเพณีวัฒนธรรมหรือรากเหง้าของตนเอง”
เช่นเดียวกับพุทธศาสนิกชนชาวพะเยาที่พากันเข้าวัดทำบุญตามประเพณีตานข้าวใหม่ วันขึ้น 15 ค่ำ หรือเดือน 4 เป็ง ของชาวเหนือล้านนา เพื่อเป็นการทำบุญอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลให้บรรพบุรุษตลอดจนญาติมิตรที่ได้ล่วงลับไปแล้ว กันอย่างล้นหลามทุกวัด
