ฟังเสียงคน “แม่น้ำสาย”หน่อย “สารหนู” ปนเปื้อนจาก “เหมืองพม่า” เกินมาตรฐานถึง “28 เท่า”!!คนพื้นที่ไม่กล้าใช้น้ำ ผัก-ปลาไม่กล้ากิน ใช้ชีวิตเหมือนรอเป็น “มะเร็ง” แต่รัฐกลับเพิกเฉย ปล่อยเบลอจนวิกฤต
** วิกฤต “มะเร็ง” เพราะรัฐละเลย **
อยู่ไม่ไหว อยู่ไม่ไหว เฮ้ย! !“สารพิษ”ปนเปื้อนถึงขีดสุด นี่คือเรื่องจริงของ “แม่น้ำสาย”อ.แม่สาย จ.เชียงราย ที่ “กรมควบคุมมลพิษ”ตรวจพบ “สารหนู”ในแม่น้ำสูงเกินมาตรฐานถึง 28 เท่า!!
จนทาง “การประปาส่วนภูมิภาค”สาขาแม่สาย ประกาศแจ้งเตือน เมื่อวันที่ 5 พ.ย.ที่ผ่านมาว่า ไม่สามารถจ่ายน้ำได้ตามปกติได้อีกแล้ว เนื่องจากน้ำมีความขุ่นจนเกินรับไหว
คือสารปนเปื้อนสูงเกินประสิทธิภาพของ “ระบบกรองน้ำ”จะกรองได้ แถมต้องประกาศให้ “งดกินสัตว์น้ำ”ที่จับได้ในแม่น้ำสายนี้
ทั้งหมดนี้คือปัญหามลพิษข้ามพรมแดน จาก “เหมืองแร่”ในฝั่ง “พม่า”ที่ปล่อยสารพิษ-โลหะหนัก จากการทำเหมือง ลงสู่“แม่น้ำสาย”มาหลายปี แต่ “รัฐบาลไทย” ก็ปล่อยเบลอ จนกลายเป็น “วิกฤต”ในที่สุด
{“แม่น้ำสาย” วิกฤตจากความนิ่งเฉย จนปนเปื้อน 28 เท่า ขอบคุณภาพ : Facebook "สุชาติ ชมกลิ่น"}
และนี่คือเสียงสะท้อนจากคนพื้นที่ ที่เติบโตและใช้ชีวิตอยู่กับแม่น้ำสาย อย่าง “หมอแกว” (พญ.อรวรรณ วงศ์สมบัติ)แพทย์ทั่วไป เจ้าของเพจ “เรียนหมอ by หมอแกว หมอแนต”
เธอเปิดใจไว้ว่า ทุกวันนี้พี่น้องประชาชนแถบนั้น “กลัว” ที่จะใช้ “น้ำประปา”ที่มาจากแม่น้ำสาย ลามไปถึง “ไม่กล้า”แม้กระทั่ง “ซื้อผัก-ซื้อปลา”จากตลาด เพราะกังวลอย่างหนักเรื่อง “สารพิษตกค้าง”
“ผลกระทบนะคะ จากแม่น้ำสายที่มีสารหนูในปริมาณที่สูง ส่งผลกระทบต่อคนในพื้นที่อย่างชัดเจน มีคำเตือนออกมาเลยนะคะว่า ให้งดการใช้(แม่)น้ำสาย ในการอุปโภคและบริโภคโดยตรงเลยค่ะ”
“ทุกคนในพื้นที่จะมีความหวาดระแวง ในการไปซื้อผักในพื้นที่มารับประทาน และสัตว์น้ำในพื้นที่ด้วย กระทบต่อวิถีชีวิตอย่างชัดเจนเลยนะคะ อย่างหมอเองก็งดเดินตลาดในชุมชนมานานแล้ว”
ล่าสุด แม้ “น้ำประปา”จะกลับมาใช้ได้ “ปกติ” แล้ว แต่คนก็ยังอดกังวลไม่ได้ว่า ปริมาณสารพิษสูงขนาดนี้ “ระบบกรองน้ำ”ของการประปา จะขจัดได้หมดจริงๆ เหรอ?
ผลักให้ชาวบ้านที่มีกำลังทรัพย์ นอกจากต้อง “ซื้อน้ำกิน”แล้ว ยังต้องหา “เครื่องกรองน้ำ”มาติดเพิ่ม เพื่อจะได้ใช้น้ำประปา อาบน้ำ ล้างหน้า แปรงฟัน ได้อย่างสบายใจ จนกลายเป็น “ภาระ”ของภาคประชาชนไปอีก
“โดยส่วนตัวเองก็มีความหวาดระแวงนะคะ ในการใช้น้ำ ที่บ้านเอง น้ำกินก็ซื้อ 100% เลย ส่วนน้ำประปามันเลี่ยงไม่ได้ เพราะว่าเป็นแหล่งเดียวที่เราใช้”
“น้ำประปานี่ก็คือใช้น้ำประปาอาบน้ำ แต่เวลาน้ำที่ใช้ล้างหน้า แปรงฟัน ก็ใช้น้ำกรองเอาอย่างนี้ค่ะ”
{ขอบคุณภาพ : Facebook "สุชาติ ชมกลิ่น"}
ที่คนแม่น้ำสายต้องระแวงกันขนาดนี้ เพราะ “สารหนู”ที่ตรวจพบ นับเป็นสารพิษ “อันตรายสูง” เพราะมันจัดเป็น “สารก่อมะเร็ง” ถ้าบริโภคน้ำหรือสัตว์น้ำที่มีสารตัวนี้ตกค้างอยู่เข้าไป
หรือแค่ “สัมผัส”น้ำที่ปนเปื้อนเป็นเวลานานๆ สารหนูก็สามารถเข้าไปสะสมในร่างกาย จนก่อให้เกิดมะเร็งได้เหมือนกัน
ปัญหาการปนเปื้อนของ “แม่น้ำสาย”มีมาหลายปีแล้ว ซึ่งมันกระทบทั้ง “สุขภาพ” “เศรษฐกิจ”และ “วิถีชีวิต” จนร้านอาหารริมแม่น้ำสาย ต้อง “ปิดตัว”กันหมด เพราะคนไม่กล้าเที่ยว
เรื่องน่าเศร้าคือ ชาวบ้านมีการส่งเสียงเรียกร้องให้ “รัฐ”จัดการปัญหานี้อย่างจริงจังเสียที แต่สิ่งที่เห็นก็มีแค่การลงพื้นที่ “ตรวจสอบคุณภาพน้ำ”กับ “ตรวจสุขภาพชาวบ้าน”เท่านั้นเอง
“ปัญหาตรงนี้ค่ะ มันมีมานานแล้ว คนในพื้นที่ก็พยายามปรับตัวอยู่กับมัน ทุกคนก็พยายามส่งเสียงอะค่ะว่า ช่วยเหลือเราหน่อยนะ”
“จริงๆ ทุกคนก็จะรู้อยู่แล้วว่า มันเป็นปัญหาที่แก้ได้ยากค่ะ เพราะว่าเหมืองมันอยู่ฝั่งพม่า แต่เราก็มีความคาดหวังว่า จะได้รับการ take action จากส่วนกลางของรัฐบาลเราไงคะ”
“ถ้าเราปล่อยทิ้งไว้อย่างนี้ ไม่มีการแก้ไขที่เป็นรูปธรรมชัดเจน ระยะยาวมันจะหนักขึ้นเรื่อยๆ สุดท้าย คนที่จะอยู่ไม่ได้ แล้วก็จบด้วยโรคมะเร็ง ก็คือคนในพื้นที่ทั้งหมดนี้ค่ะ”
{“หมอแกว” ผู้เติบโตและใช้ชีวิต อยู่กับแม่น้ำสาย ขอบคุณภาพ : Facebook "เรียนหมอ by หมอแกว หมอแนต"}
** “ทางแก้” มี แต่ “ปล่อยเบลอ” **
เวลาพูดถึงเรื่อง “มลพิษข้ามพรมแดน” โดยเฉพาะเคสที่เกิดขึ้นกับ “แม่น้ำสาย” หรือตัว “แม่น้ำกก” เหตุเพราะสารพิษถูกปล่อยมาจาก “เหมืองแร่” ที่ตั้งอยู่ใน “ประเทศพม่า”
มักจะมี “ข้ออ้าง” ว่า ก็ “ต้นทาง” ที่ปล่อยสารพิษ มันอยู่ “นอกประเทศ” รัฐบาลจะจัดการได้ยังไง? ซึ่งเอาเข้าจริงๆ เรื่องนี้จัดการได้ แต่ “รัฐบาลไทย” เลือก “ไม่ทำ” อะไรมากกว่า
อย่างที่ “ตี๋-ภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์” สส.เชียงใหม่ เขต 8 คนที่พยายามผลักดันให้เกิดการแก้ปัญหานี้ มาตั้งแต่ช่วงแรกๆ หลังพบสารพิษปนเปื้อนตั้งแต่ปี 65 ช่วยสะท้อนช่องโหว่จากฟากรัฐบาล
กระทั่งช่วงต้นปี 68 พบว่า แม่น้ำสายนี้มี “สารหนู” ปนเปื้อนสูงถึง “4 เท่า” แต่รัฐบาลก็ยัง “ปล่อยเบลอ” จนมันรุนแรงขึ้น และกลายเป็นวิกฤตสารหนูปนเปื้อน “28 เท่า” อย่างทุกวันนี้
“ผมว่าปัญหามันรุนแรง ถึงขั้นที่ว่าต้องจัดการอย่างจริงจัง ตั้งแต่ประมาณช่วงต้นปี 2568 แล้วครับ แต่ก็ยังละเลยกันมา จนสุดท้าย ปัญหามันสะสมมาเรื่อยๆ ทำให้ตอนนี้(สารหนู)มันพุ่งไปถึง 28 เท่านะครับ”
และนอกจากสารพิษในน้ำแล้ว ยังมีการตรวจเจอ “สารตะกั่ว” ที่ปนเปื้อนอยู่ใน “พืชพันธุ์”บริเวณนั้นด้วย
โดยเฉพาะใน “ข้าว” นี่สะท้อนว่า สารพิษพวกนี้ไม่ได้อยู่แค่ในแม่น้ำอีกต่อไปแล้ว แต่สะสมมาอยู่บนโต๊ะอาหาร ถึงปากพี่น้องชาวไทยเรียบร้อยแล้ว
“การตรวจข้าว โดยกรมพัฒนาที่ดิน ที่ทำในพื้นที่น้ำกก แล้วก็น้ำสายนะครับ เราเห็นผลการตรวจ ไม่ว่าจะเป็นทั้งแกลบ หรือตัวเมล็ดข้าว มีสารหนูเกินมาตรฐาน แล้วก็มีตะกั่วเกินมาตรฐานครับ”
“ตอนนี้ สารพิษตรงนี้มันไม่ได้อยู่แค่ในน้ำ มันอยู่ในจานข้าวของเราแล้ว ผลการตรวจข้าวออกมาชัดเจนขนาดนี้ แล้วเราก็บริโภคข้าว โดยไม่รู้ว่ามันคือ ข้าวที่ปลูกในพื้นที่นี้หรือไม่”
ตัวการที่ทำให้เกิดปัญหามลพิษนี้ เราต้องแบ่ง “3 ฝ่าย” คือ ฝ่ายที่ 1 “ต้นตอมลพิษ”อย่าง “พม่า”ที่มีเหมืองแร่ตั้งอยู่
ฝ่ายที่ 2 “คนกลาง”อย่าง “ไทย”ที่นำเข้าแร่จากพม่า แล้วส่งต่อไปให้ ฝ่ายที่ 3 “ผู้ซื้อ”มือสุดท้ายอย่าง “จีน”
ดังนั้น สิ่งที่ไทยต้องทำ เพื่อแก้ปัญหานี้คือ “การเจรจา” และ “กดดัน”เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เพราะทุกวันนี้มีการ “นำเข้าแร่” จากพม่าสูงมาก
โดยเฉพาะ “แร่พลวง” ที่ไทยเรานำเข้ามา โดยครึ่งนึงเรา “ขายต่อ”ให้ “จีน” อีก 30% ส่งคืนกลับไปที่ “พม่า”จึงควรเริ่มจาก “จำกัด”การ “นำเข้าแร่”จากพม่าก่อน
{“เหมืองแร่พม่า” ต้นตอมลพิษ ที่ไทยจัดการได้ แต่ “ไม่ทำ”}
โดยแก้กฎหมายว่า ต่อไปนี้แร่ที่จะนำเข้ามา ต้อง “เปิดเผย” แหล่งที่มา หรือ “เหมือง”ที่ขุด ถ้า “ไม่เปิดเผย” หรือเป็นเหมืองที่อยู่ในพื้นที่ “ก่อมลพิษ”ให้ไทย “ห้ามนำเข้า”
ถ้าทำได้ตามนี้ จะเป็นขั้นตอนการบีบ ไม่ให้เหมืองแร่ขยายตัว เพราะไม่สามารถส่งสินค้า ไปหาคนซื้อได้อีกต่อไป
“แม้ว่าเราอาจจะไม่สามารถเข้าไปจัดการที่แหล่งกำเนิดได้มากขนาดนั้น แต่สิ่งที่เราสามารถกดดันตรงนี้ มันจะทำให้แหล่งกำเนิด หรือว่าเหมืองเนี่ย มันไม่เพิ่ม หรือว่าขยายตัวมาก อย่างที่เราเห็นในปัจจุบัน“
“มันเป็นกฎหมายในไทย ที่เราสามารถทำได้เลย เป็นสิ่งที่ผมเรียกร้องมามากกว่า 2 ปีแล้ว แต่ก็ไม่ได้มีการทำในส่วนนี้”
ต่อมาคือ “การเจรจา” โดยรัฐบาลไทยต้องคุยกับ“พม่า” ให้เข้าไป“ควบคุม” เหมืองแร่ในประเทศตัวเอง
ที่ผ่านมา รัฐบาลพม่ามักจะอ้างว่า “ทำไม่ได้”เพราะเหมืองส่วนใหญ่อยู่ใน “เขตชนกลุ่มน้อย”รัฐบาลกลางควบคุมไม่ได้
ฉะนั้น “ไทย”ต้องไปเจรจากับ “ผู้ซื้อรายใหญ่”อย่าง “จีน”ด้วย ให้หยุดการรับซื้อแร่ จากเหมืองที่ก่อมลพิษพวกนี้ ซึ่งจะสอดคล้องกับที่จีนเอง ก็มีนโยบาย “Green Supply Chain” อยู่แล้ว
นโยบายที่กำหนดไว้ชัดเจนว่า การผลิตสินค้า นำเข้า-ส่งออก “ห่วงโซ่อุตสาหกรรม” ทั้งหมด ต้อง “ไม่ก่อมลพิษ” หรือต้อง “ลดผลกระทบ” ต่อสิ่งแวดล้อมให้ได้มากที่สุด
ถ้าสุดท้ายแล้ว เจรจาทั้ง 3 ฝ่าย แล้วไม่ได้ผล “สส.ตี๋” แนะนำให้หยิบเอาประเด็นนี้ ไปคุยในเวทีระดับภูมิภาค อย่าง “การประชุมสุดยอดอาเซียน (ASEAN Summit)”
ไปจนถึงเวทีระดับโลก อย่างการประชุมของ “สหประชาชาติ (UN)”พร้อมแนบหลักฐาน ผลกระทบที่เกิดกับประเทศไทยไปโชว์ด้วย เพื่อให้ประเทศอื่นๆ ช่วยกันกดดัน
“อันนี้คือขั้นต่ำที่สุด ที่เราสามารถทำได้บนโต๊ะ กับการเจรจาระหว่างประเทศต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นทาง UN หรือว่า EU หรือว่าใช้ต่างประเทศ เข้ามาช่วยกันกดดันต่างๆ แต่เรากลับไม่ทำเลยนะครับตอนนี้”
{“ตี๋-ภัทรพงษ์” สส.ผู้เรียกร้องเรื่องนี้มาตั้งแต่ต้น ขอบคุณภาพ : Facebook "@tee.phattarapong"}
ดูโพสต์นี้บน Instagram
...คนพื้นที่ไม่กล้า "ใช้น้ำ" ไม่กล้า "กินผัก-ปลา" ใช้ชีวิตเหมือนรอเป็น "มะเร็ง" แต่รัฐกลับเพิกเฉย ปล่อยเบลอจนวิกฤต!!...
.
#แม่น้ำสาย #มะเร็ง #อนุทินชาญวีรกูล
.
ฟังเสียงคน "แม่น้ำสาย" หน่อย "สารหนู" ปนเปื้อนจาก "เหมืองพม่า" จากปีก่อน เกินค่ามาตรฐาน "4 เท่า" จนตอนนี้ น้ำข้นเกินลิมิต ค่าพุ่งสูงถึง 28 เท่า!! จนเกินจะรับไหว
.
อ่าน "สกู๊ปพิเศษ" ฉบับเต็ม : https://t.co/k2lwpWpv3D— LIVE Style (@livestyletweet) November 13, 2026
สกู๊ป : ทีมข่าว MGR Live
** มาตามติด ไลฟ์สไตล์บันดาลใจ+ประเด็นสดใหม่ ได้ที่นี่!! **