อาหาร ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค และเครื่องนุ่งห่ม เป็นปัจจัยสี่ในการดำรงชีวิตของเราทุกคน แต่ในที่นี้ขอเอ่ยถึงในเรื่องของอาหารเป็นสำคัญ เนื่องจากแนวโน้มของอาหารสุขภาพที่มาแรงอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีที่ผ่านมานี้ ส่งผลให้ทัพสินค้าหลากหลายเริ่มตระหนักถึงจุดขายด้านนี้เป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็น อาหาร เครื่องดื่ม ขนมขบเคี้ยว วงการค้าปลีก เพื่อรองรับพฤติกรรมของคนไทยที่เปลี่ยนแปลงไป
ขึ้นชื่อถึงเรื่องอาหารการกินนับว่าเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะฉะนั้นจะไม่เกิดประโยคคำพูดยอดฮิตที่ว่า "
You are what you eat" หรือกินอย่างไรก็ได้อย่างนั้น หากเรานิยมรับประทานอาหารฟาสต์ฟูด ซึ่งมีแต่แป้งและไขมัน ล้วนแล้วแต่เป็นสารอาหารที่ให้พลังงานสูง ก็จะส่งผลให้เกิดโรคอ้วน และหากใครรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ได้แก่ โปรตีน คาร์โบไฮเดรต วิตามิน เกลือแร่ และไขมัน ในปริมาณที่เหมาะสม และยิ่งเฟ้นอาหารเพื่อสุขภาพแล้วล่ะก็ ยิ่งทำให้สุขภาพแข็งแรงดี
ดร.ลักขณา ลีละยุทธโยธิน ประธานกรรมการบริหาร ภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บริษัท เซเรบอส (ประเทศไทย) จำกัด ได้เล่าว่าในยุคนี้เป็นยุคที่ผู้บริโภคต้องการกลับคืนสู่สามัญหรือย้อนไปใช้สินค้าในอดีต ทำให้ผู้บริโภคเริ่มมองหาสิ่งที่เป็นธรรมชาติในทุกด้านในการดำรงชีวิต นิยมซื้อสินค้าที่ผลิตแบบสดๆ นอกจากนี้ยังมุ่งเน้นสินค้าที่มีคุณภาพมากกว่าปริมาณ ขณะเดียวกันยังใส่ใจฉลากสินค้า บ่งบอกถึงส่วนประกอบต่างๆ และประการสำคัญ คือ เมื่อซื้อสินค้าที่เป็นธรรมชาติแล้วจะไม่คำนึงถึงด้านราคา โดยพร้อมที่จะยอมจ่ายเงินแพงเพื่อได้สินค้าที่มีคุณภาพ
ท่ามกลางความเร่งรีบในชีวิตประจำวัน มีผลเป็นอย่างยิ่งที่ทำให้คนไทยเริ่มเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอย่างเห็นได้ชัด เริ่มจากกลุ่มแม่บ้านในยุคนี้จะไม่มีเวลาทำอาหารให้ลูกรับประทาน เนื่องจากข้อจำกัดการดำเนินชีวิตที่เร่งรีบ ดังนั้นจึงต้องการอาหารที่ดีมีคุณภาพให้แก่ลูกรับประทาน ขณะเดียวกันก็จะเป็นอาหารที่พร้อมรับประทานเลย นอกจากนี้ยังมีผู้คนจำนวนมากที่ต้องการการเรียนรู้ไม่สิ้นสุด จึงไม่แปลกกับข้อมูลตัวนี้ว่า 75% ของคนจะต้องการอาหารและผลิตภัณฑ์ที่ป้องกัน สมองเสื่อม
ดังนั้น ในขณะนี้มีสินค้าหลายตัวเริ่มสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยนำจุดขายด้านสมองมาทำตลาด อาทิ โยเกิร์ตของ ซีพี เมจิ ส่งสูตรโคลีน สารที่ช่วยบำรุงสมองลงสู่ตลาด หรือ โออิชิเปิดตัวชาเขียวคลอโรฟีลล์ โดยมีประโยชน์เพื่อ ให้ออกซิเจนหล่อเลี้ยงร่างกาย ส่วนเวคกี้ รีลีฟ ซึ่งเป็นเครื่องดื่มล้างสารพิษ ทว่ากลุ่มสินค้าเหล่านี้กำลังพลิก ประวัติศาสตร์หน้าใหม่ในวงการเครื่องดื่มเลยทีเดียว ถึง ขณะที่ค่ายน้ำอัดลมยักษ์ใหญ่อย่างเป๊ปซี่ต้องเอ่ยปากว่า ถึงเวลาแล้วที่ต้องนำนวัตกรรมใหม่ลงสู่ตลาดในปีหน้านี้เช่นกัน
สุขภาพคู่ความอร่อยหวานนำคือไทยแท้
ดร.ลักขณากล่าวว่า แม้ว่าแนวโน้มคนไทยจะนิยมบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณก็ตาม แต่สิ่งที่คนไทยจะไม่ยอมเป็นอันขาด คือ อาหารเพื่อสุขภาพแต่รสชาติก็ต้องอร่อยด้วย หากไม่อร่อยคนไทยจะเมินทันทีแม้ว่าจะเป็นอาหารเพื่อสุขภาพก็ตาม โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับการติดรสชาติหวานนำ ซึ่งเป็นสิ่ง ที่ผู้ประกอบการธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มต่างตระหนักเป็นอย่างดี จึงทำให้สินค้าหลายตัวเริ่มนำสารให้ความหวาน แต่ไม่มีแคลอรีมาทำการตลาดเป็นจำนวนมาก โดยมีขนมเยลลี่อย่างแคทเจส ที่เน้นจุดขายไม่มีไขมันหรือให้แคลอรี หรือกระทั่งลูกอมของบีเอสซีที่มีฉลาก บ่งบอกอย่างชัดเจนว่าไม่มีแคลอรี
ขณะนี้แนวโน้มการเติบโตของกลุ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมาแรงมาก ส่งผลให้บริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง ซันโตรี่ และอายิโนะโมะโต๊ะ ยักษ์ใหญ่จากแดนปลาดิบทั้งสองค่าย รวมทั้งบริษัทเนสท์เล่ ซึ่งก็เป็นยักษ์ใหญ่ในวงการอาหารทั่วโลกเริ่มตื่นตัวกันมากขึ้นเช่นกัน
โรคอะไรเอ่ยเป็นโรคยอดนิยมของคนไทย
รู้ไหมว่าคนไทยป่วยเป็นโรคอะไรยอดฮิตในขณะนี้ ได้แก่ โรคปวดหัว นอนไม่หลับ เจ็บคอ เพราะไลฟ์สไตล์ที่เร่งรีบ การดำเนินชีวิตที่ต้องแก่งแย่งชิงดีกันทำมาหากิน ผจญกับภาวการณ์กดดันต่างๆ นานา โดยปัจจุบันนี้ คนไทยเสียชีวิตด้วยโรคหัวใจ หลอดเลือดตีบตันและอัมพาตสูงถึง 7 คนต่อชั่วโมง ซึ่งภาวะดังกล่าวเกิดขึ้นกับคนในวัยทำงาน สาเหตุเป็นเพราะกินอาหารไขมัน แป้ง และน้ำตาลมากเกินไปเป็นเวลาหลายปี
ตัวเลขที่น่าสะพรึงของคนไทยที่เสียชีวิตจากโรคหัวใจ จึงเป็นที่มาของโครงการ "อาหารไทย หัวใจดี" ของ ทางมูลนิธิหัวใจแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และภาควิชาโภชนวิทยา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลได้จัดตั้งขึ้น โดยให้ตราสัญลักษณ์ "อาหารรักษ์หัวใจ" รับรองผลิตภัณฑ์อาหารที่ลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด มีสินค้าเป็นจำนวนไม่มากนักที่ได้รับตราสัญลักษณ์นี้ ได้แก่ น้ำมันรำข้าวคิง ปลาทูน่า ซีเล็กซ์ และนมไวตามิ้ลค์ เป็นต้น ดังนั้นหากซื้อสินค้าอย่ามองข้ามตราสัญลักษณ์อาหารรักษ์หัวใจ เพียงแค่นี้คุณจะมีหัวใจดีไปอีกนานแสนนาน
ค้าปลีกปรับตัวปั้นสินค้าเพื่อสุขภาพ
มาพูดถึงสำหรับธุรกิจค้าปลีกที่เริ่มมีการปรับตัวกันมากขึ้น เพื่อรองรับกับกระแสสุขภาพที่มาแรงอยู่ในขณะนี้ อย่างคาร์ฟูร์ก็ได้ริเริ่มโครงการ "วงจรคุณภาพ" หรือ "Quality Line" ติดอยู่บนสินค้าที่ขายภายในห้างคาร์ฟูร์ เพื่อเป็นการรับรองคุณภาพของสินค้าที่ปลอดภัต่อ การบริโภค โดยงดการใช้สารเคมีก่อนการเก็บเกี่ยวมากกว่า 15 วัน อีกทั้งยังสามารถตรวจสอบทุกขั้นตอนการผลิตจาก ฟาร์มสู่มือผู้บริโภค โดยโครงการนี้นำร่องที่ฝรั่งเศส เมื่อ 17 ปีที่ผ่านมา จากนั้นขยายสู่คาร์ฟูร์ กว่า 22 ประเทศทั่วโลก
นายปรีชา เชาวโชติช่วง ที่ปรึกษา บริษัท เซ็นคาร์ จำกัด หรือผู้ดำเนินการธุรกิจไฮเปอร์มาร์เกตคาร์ฟูร์ เล่า ถึงโครงการวงจรคุณภาพว่า สำหรับประเทศไทยได้เริ่มขึ้น เมื่อปี 2543 โดยผลิตเนื้อหมูวงจรคุณภาพเป็นผลิตภัณฑ์แรก ต่อมาในปี 2545 ได้ขยายโครงการไปยังผลิตภัณฑ์อื่นๆ เช่น ประเภทผักและผลไม้ และกลุ่มอาหาร ทะเล กระทั่งปัจจุบันก้าวสู่ปีที่ 8 ทำให้มีสินค้าภายใต้โครงการวงจรคุณภาพทั้งหมด 10 กลุ่ม จำนวน 22 รายการ ได้แก่ เนื้อหมู กุ้ง ปลา ข้าวอินทรีย์ ผักเกษตรอินทรีย์ ส้ม สับปะรด มะม่วงน้ำดอกไม้ ส้มโอ และแคนตาลูป
การริเริ่มโครงการวงจรคุณภาพ เพราะคาร์ฟูร์ตระหนักว่าแนวโน้มของสินค้าวงจรคุณภาพ เป็นกลุ่มสินค้าที่มีศักยภาพที่จะเติบโตได้อีกมาก โดยเฉพาะในกรุงเทพฯและหัวเมืองหลัก เพราะพฤติกรรมของผู้บริโภค กลุ่มนี้ห่วงใยในเรื่องของสุขภาพ อย่างไรก็ตามสินค้าวงจรคุณภาพในขณะนี้ยังมีสัดส่วนรายได้เพียง 0.5% จากกลุ่มอาหารโดยรวมทั้งหมด แต่ในกลุ่มอาหารสดมีสัดส่วนรายได้ 10-15% ซึ่งกลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่มีตั้งแต่ระดับกลางถึงบน และมีความรู้และใส่ใจในเรื่องของสุขภาพเท่านั้น ส่วนหนึ่งเป็นข้อจำกัดในเรื่องของราคาด้วย เพราะสินค้าภายใต้โครงการวงจรคุณภาพ จะมีราคาที่แพงกว่าสินค้าปกติอยู่นิดหน่อยนั่นเอง
แนวโน้มสินค้าเพื่อสุขภาพในประเทศไทยยังเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเล็กๆ น้อยๆ เท่านั้น เมื่อเทียบกับประเทศญี่ปุ่น แต่ก็ยังดีกว่าไม่เริ่มต้นเลย ในอนาคตจะมีทัพสินค้านวัตกรรมใหม่ๆ ออกมาให้ลิ้มลองอีกมากมาย ชนิดที่ว่ามีแบบนี้ด้วยหรือ แล้วคุณล่ะพร้อมที่จะเริ่มต้นดูแลสุขภาพที่ดีกันแล้วหรือยัง
************************
รู้ไหม ! เรื่องอาหารการกิน สามารถพลิกฐานประชากรไทยได้
อาหารการกินเป็นสิ่งที่สำคัญมาก หากคนไทยเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารใหม่ โดยเน้นอาหารเพื่อสุขภาพมากขึ้น ลดการตามใจปาก และนิสัยที่ต้องรสชาติหวานนำถึงจะเรียกว่าอร่อยแล้วล่ะก็ โอกาสที่จะมีอายุได้อย่างยืนยาว ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บก็จะมีสูงขึ้น
มีใครรู้บ้างจากเทรนด์ของอาหารเพื่อสุขภาพที่มาแรงอย่างต่อเนื่อง อาจจะเป็นการเปลี่ยนฐานประชากรไทยไปอย่างสิ้นเชิง โดยอนาคตประเทศไทยจะมีประชากรที่มีอายุมากขึ้น จากในปี 2549 กลุ่มผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป มีสัดส่วน 6 ล้านคน จากประชากรทั้งหมด 65 ล้านคน ล่าสุดปีนี้เพิ่มเป็น 13.2 ล้านคน และมีโอกาสจะเพิ่มสูงถึง 22 ล้านคน ซึ่งคิดเป็นสัดส่วน 27% ของฐานประชากรทั้งหมด
นอกจากนี้ยังมีข้อมูลเกี่ยวกับคนไทยด้วยว่า เริ่มมีความกลัวแปลกๆ อาทิ กลัวการก่อการร้าย และความกังวลด้านความปลอดภัยของอาหารก็อยู่ในนั้นด้วย โดยพบว่าในอนาคตใครเสียชีวิตในช่วง 60 ปี ถือว่าเป็นผู้ที่มีอายุสั้นมาก ซึ่งคนไทยที่เสียชีวิตโดยเฉลี่ยจะอยู่ช่วงอายุ 72.5 ปี
