MGR Online - นิตยสารและสื่อออนไลน์ด้านกิจการทหารและอุตสาหกรรมป้องกันประเทศอย่าง Military Watch Magazine รายงานว่ากองทัพอากาศของเวียดนามได้เลือกที่จะจัดซื้อเครื่องบินขับไล่เบา Yak-130M รุ่นใหม่ของรัสเซีย จำนวน 18 ลำ เพื่อใช้เป็นเครื่องบินขับไล่เบารุ่นต่อไปของประเทศ ความเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นเพียง 5 สัปดาห์ หลังจากเครื่องบินรุ่นนี้ทำการบินทดสอบครั้งแรกในปลายเดือนมิถุนายน
กองทัพอากาศของเวียดนามใช้งานเครื่องบิน Yak-130 รุ่นเก่าอยู่ก่อนแล้ว ซึ่งสั่งซื้อในปี 2562 โดยทั้ง 2 รุ่นมีความคล้ายกันอย่างมาก แต่ Yak-130M รุ่นใหม่มีศักยภาพในการรบที่ได้รับการพัฒนาอย่างมาก มีเรดาร์ที่ได้รับการอัปเกรด ระบบบนเครื่องบินที่ได้รับการปรับปรุงให้ดีขึ้น ความสามารถด้านสงครามอิเล็กทรอนิกส์ที่เพิ่มขึ้น และแพคเกจอาวุธที่หลากหลายขึ้น
รายงานระบุว่าการอัปเกรดเหล่านี้มีจุดประสงค์เพื่อให้เครื่องบินสามารถปฏิบัติภารกิจที่โดยทั่วไปเกี่ยวข้องกับเครื่องบินขับไล่เบา ขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาต้นทุนการดำเนินงานที่ต่ำกว่าเครื่องบินรบขนาดใหญ่กว่าอย่าง Su-30
สำหรับเวียดนาม รายงานอ้างว่าเครื่องบินรุ่นนี้มีข้อดีหลายด้าน โดยกองทัพอากาศของเวียดนามมีฝูงบินรบที่ส่วนใหญ่ผลิตจากรัสเซีย คือเครื่องบินขับไล่ Su-27 และ Su-30 ส่วนเครื่องบินขับไล่เบา Yak-130M เป็นแพลตฟอร์มที่เหมาะสมสำหรับการฝึกนักบิน และภารกิจการรบที่มีความเข้มข้นต่ำ
เครื่องบินลำนี้ยังสามารถเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าสำหรับภารกิจต่างๆ เช่น การลาดตระเวน การต่อต้านโดรน และภารกิจโจมตีขนาดเล็ก ซึ่งไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องบินขับไล่ขนาดใหญ่
แม้จะมีน้ำหนักเบากว่าและจำกัดให้ต้องติดตั้งเรดาร์ขนาดเล็ก แต่ Yak-130M ก็มีความล้ำหน้ากว่าเครื่องบินขับไล่ที่เวียดนามมีอยู่ และจะเป็นเครื่องบินลำแรกในฝูงบินของประเทศที่ติดตั้งเรดาร์ BRLS-130R
รายงานอ้างว่า เรดาร์ BRLS-130R รุ่นใหม่ จับคู่กับ SOLT-130K ระบบตรวจจับและกำหนดเป้าหมายด้วยแสงและเลเซอร์ ทำให้เกิดชุดเซ็นเซอร์ที่มีความล้ำหน้ากว่ารุ่น Yak-130 ก่อนหน้านี้ และเมื่อรวมกันแล้วจะช่วยให้เครื่องบินสามารถใช้กระสุนนำวิถีจากอากาศสู่พื้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การอัปเกรดครั้งใหญ่ของระบบเซ็นเซอร์ของเครื่องบิน รวมกับการพัฒนาด้านการเชื่อมโยงข้อมูลและระบบอิเล็กทรอนิกส์การบินอื่นๆ ควบคู่กันไป ทำให้ช่องว่างด้านขีดความสามารถในการรบระหว่าง Yak-130 กับเครื่องบินขับไล่เบาของคู่แข่งจากจีน เกาหลีใต้ และสวีเดน แคบลงอย่างมากหรือช่องว่างนั้นหมดไปเลยด้วยซ้ำ
ท่ามกลางแรงกดดันจากชาติตะวันตกที่ขัดขวางไม่ให้ลูกค้าส่วนใหญ่พิจารณาจัดซื้อเครื่องบินขับไล่ของรัสเซีย แต่เวียดนามและอินเดียยังคงจัดซื้ออาวุธจากรัสเซียอย่างต่อเนื่อง
Yak-130M สามารถใช้เป็นเครื่องบินฝึกที่มีประสิทธิภาพสำหรับ Su-57 เครื่องบินขับไล่ยุคที่ 5 ซึ่งคาดว่าเวียดนามจะจัดซื้อในช่วงต้นทศวรรษ 2030
แหล่งข่าวในประเทศได้รายงานอย่างกว้างขวางว่ากระทรวงกลาโหมเวียดนามยังคงแสดงความสนใจอย่างต่อเนื่องที่จะจัดซื้อเครื่องบินรบรุ่นใหม่ ที่คาดว่าจะเข้ามาทดแทนเครื่องบินรบที่มีอยู่บางส่วนทั้ง Su-27 รุ่นที่ 4 ที่มีอยู่จำนวน 12 ลำ และเครื่องบินรบ Su-22 รุ่นที่ 3 ที่มีประมาณ 30 ลำ
รายงานเกี่ยวกับเรื่องนี้ปรากฎขึ้นครั้งแรกในช่วงกลางปี 2560 จากหนังสือพิมพ์ Dat Viet ของเวียดนาม ที่ระบุว่ากระทรวงกลาโหมวางแผนที่จะจัดซื้อ Su-57 จำนวน 12-24 ลำ ตั้งแต่ประมาณปี 2573 หลังจากนั้นก็มีรายงานเพิ่มเติมในเรื่องเดียวกันนี้ในช่วงต้นเดือนมกราคม 2562.
