องค์กรเพื่อความยุติธรรมยื่นฟ้อง “เทเลนอร์” กล่าวหาเปิดเผยข้อมูลลูกค้าพม่าให้รัฐบาลทหาร

รอยเตอร์ - องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรของสวีเดนได้ยื่นฟ้องคดีแบบกลุ่มต่อบริษัทเทเลนอร์ (Telenor) ในนามของประชาชนกว่า 1,200 คน ที่กล่าวหาว่าบริษัทลูกของเทเลนอร์ในพม่าได้แบ่งปันข้อมูลโทรศัพท์ของพวกเขากับรัฐบาลทหารของประเทศหลังจากการรัฐประหารในปี 2564

เทเลนอร์ที่ได้ถอนตัวออกจากพม่าแล้ว กล่าวว่าบริษัทเชื่อว่าไม่มีประเด็นใดในคำฟ้องที่บริษัทไม่ได้ชี้แจงไปแล้ว และในมุมมองของบริษัท ไม่น่าเป็นไปได้ที่ข้อกล่าวหาดังกล่าวจะประสบความสำเร็จ

คดีความที่ยื่นฟ้องร้องในนอร์เวย์โดยองค์กร Justice and Accountability Initiative ได้กล่าวหาว่าเทเลนอร์พม่าได้แบ่งปันบันทึกการโทรและข้อมูลตำแหน่งที่ตั้งของผู้ต้องสงสัยว่าเป็นฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองของรัฐบาลทหาร ซึ่งทำให้คนเหล่านั้นตกอยู่ภายใต้การปราบปราม และนำไปสู่การประหารชีวิตนักเคลื่อนไหวที่มีชื่อเสียงอย่างน้อย 1 คน และการดำเนินคดีกับอีกคนหนึ่ง

คำฟ้องระบุว่าเทเลนอร์ต้องรับผิดชอบค่าเสียหาย 9,000 ยูโรต่อลูกค้า 1 รายที่ข้อมูลถูกนำไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต

“หากคดีนี้ประสบความสำเร็จ จะเป็นคดีแรกที่ทำให้บริษัทโทรคมนาคมต้องรับผิดชอบต่อการไม่ปกป้องข้อมูลผู้ใช้จากการเข้าถึงโดยระบอบเผด็จการอย่างเพียงพอ” ที่ปรึกษาด้านกฎหมายของ Open Society Justice Initiative ที่สนับสนุนการฟ้องร้อง กล่าว

บริษัทเทเลนอร์ ที่รัฐบาลนอร์เวย์ถือหุ้น 54% ได้รับแจ้งถึงแผนการยื่นฟ้องร้องในจดหมายแจ้งเตือนก่อนการฟ้องร้องในเดือนต.ค. และกล่าวในขณะนั้นว่ากฎหมายกำหนดให้ต้องให้ข้อมูลการใช้งานแก่ทางการ

บริษัทเทเลนอร์พม่าระบุในอีเมลถึงสำนักข่าวรอยเตอร์เมื่อวันพุธว่า บริษัทกำลังปฏิบัติงานอยู่ในเขตสงคราม และเสริมว่าการปฏิเสธคำขอของทางการทหารอาจนำไปสู่การจำคุก การทรมาน หรือโทษประหารสำหรับพนักงานในท้องถิ่น

“เทเลนอร์พม่าไม่มีทางเลือกอื่น เราไม่สามารถเสี่ยงชีวิตพนักงานของเราได้ เป็นเรื่องเลวร้ายหากข้อมูลจากเทเลนอร์ถูกทางการนำไปใช้ในทางที่ผิด” เทเลนอร์ระบุ

อย่างไรก็ตาม บริษัทกล่าวว่ารัฐบาลทหารของพม่ามีหน้าที่รับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียวในการปฏิบัติต่อพลเมืองของตน ทั้งเทเลนอร์หรือองค์กรพลเรือนอื่นใดไม่มีความรับผิดชอบในส่วนนั้น

ด้านโฆษกของรัฐบาลทหารพม่าไม่ได้ตอบคำร้องขอความคิดเห็นจากรอยเตอร์ในประเด็นนี้

บริษัทเทเลนอร์ขายกิจการในพม่าหลังจากเกิดการรัฐประหาร ที่โค่นล้มรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง เพื่อหลีกเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรของสหภาพยุโรป ท่ามกลางแรงกดดันจากรัฐบาลทหารให้เปิดใช้งานเทคโนโลยีสอดแนม และได้ถอนตัวออกจากประเทศในเดือนมี.ค. 2565

อย่างไรก็ตาม ก่อนที่จะถอนตัว บริษัทเทเลนอร์พม่าได้แบ่งปันข้อมูลจากหมายเลขโทรศัพท์อย่างน้อย 1,253 หมายเลขกับกองทัพ ตามที่ระบุในคำฟ้อง โดยสำนักงานของเทเลนอร์ในนอร์เวย์แนะนำให้ทีมงานในพม่าปฏิบัติตามคำร้องขอของรัฐบาลทหาร

อ่อง ทู นักเคลื่อนไหวภาคประชาสังคมถูกจับกุมในเดือนก.ย. 2564 ได้กล่าวกับรอยเตอร์ว่าข้อมูลของเขาเป็นหนึ่งในข้อมูลที่ถูกกล่าวหาว่าถูกแบ่งปัน

เดิมทีเขาถูกตั้งข้อหายุยงปลุกปั่นหลังจากนำการประท้วงต่อต้านการรัฐประหาร เขามีสิทธิได้รับการปล่อยตัวภายใต้การนิรโทษกรรม แต่กลับถูกจับกุมอีกครั้งที่หน้าประตูเรือนจำและได้รับโทษจำคุกเพิ่ม 5 ปี

เขากล่าวว่าข้อมูลที่เทเลนอร์มอบให้กับรัฐบาลทหารกลายเป็นพื้นฐานสำหรับการจับกุมตัวเขาอีกครั้ง และปรากฎขึ้นระหว่างการสอบสวนและการพิจารณาคดีของเขา

“ผมหวังว่าจะได้รับความยุติธรรม ไม่ใช่แค่สำหรับตัวผม แต่สำหรับชาวพม่าทุกคน” เขากล่าวกับรอยเตอร์ โดยอ้างถึงคดีความ

โพ เซยา ตอว์ ศิลปินฮิปฮอปชื่อดัง ที่เคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในสมัยรัฐบาลพลเรือนที่ถูกโค่นล้ม ถูกแขวนคอในปี 2565 พร้อมกับนักเคลื่อนไหวอีก 3 คนในข้อหาช่วยเหลือการก่อการร้าย ในคดีที่ก่อให้เกิดเสียงประณามจากนานาชาติ

คำฟ้องได้กล่าวหาว่าเทเลนอร์แบ่งปันข้อมูลโทรศัพท์ของโพ เซยา ตอว์ ไม่กี่สัปดาห์ก่อนหน้านั้น

“นี่ไม่ใช่แค่ภรรยาที่สูญเสียสามี แต่ยังเป็นการสูญเสียประชาธิปไตยด้วย” ทา ซิน ภรรยาของโพ เซยา ตอว์ กล่าว

คดีฟ้องร้องนี้ยังเรียกร้องค่าเสียหายเพิ่มเติมสำหรับความสูญเสียทางการเงินสำหรับอ่อง ทู และเซยา ตอว์.