เอเอฟพี - พระสงฆ์กัมพูชาได้สวดมนต์อวยพรและโปรยดอกไม้เหนือโบราณวัตถุทางวัฒนธรรม 74 ชิ้น ที่ถูกส่งคืนประเทศ หลังจากโดนปล้นไปโดยนักค้าโบราณวัตถุชาวอังกฤษ
ดักลาส แลตช์ฟอร์ด ผู้ที่เคยได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณวัตถุของกัมพูชา ถูกอัยการในนิวยอร์กตั้งข้อหาในปี 2562 ในข้อหาลักลอบนำโบราณวัตถุของกัมพูชาที่ถูกปล้นไปขายในตลาดมืดระหว่างประเทศ
กระทรวงวัฒนธรรมของกัมพูชาระบุว่า การส่งคืนโบราณวัตถุจากอังกฤษ ที่บางชิ้นมีอายุมากกว่า 1,000 ปี ได้บรรลุข้อตกลงกับทายาทของแลตช์ฟอร์ด ที่เสียชีวิตในกรุงเทพฯ ในปี 2563
ก่อนที่เรื่องอื้อฉาวนี้จะปรากฎขึ้น แลตช์ฟอร์ดได้รับการยกย่องจากหนังสือที่ให้รายละเอียดเกี่ยวกับศิลปะของอาณาจักรขอมโบราณ ที่ครอบคลุมพื้นที่กัมพูชาในปัจจุบันและพื้นที่อื่นๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ฮุน มานี รองนายกรัฐมนตรีกัมพูชา กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่าการส่งคืนโบราณวัตถุนี้เป็นเรื่องของความภาคภูมิใจของชาติ เพราะสิ่งของเหล่านี้เชื่อมโยงจิตวิญญาณชาติจากยุคของบรรพบุรุษมาสู่ยุกปัจจุบัน
คำแถลงของกระทรวงวัฒนธรรมระบุว่า วัตถุเหล่านี้ ที่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของคอลเลคชั่นที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติกัมพูชาในกรุงพนมเปญ ประกอบด้วย ประติมากรรมที่สลักจากหินทรายขนาดใหญ่ งานสำริด และวัตถุทางพิธีกรรม
“วัตถุศักดิ์สิทธิ์ 74 ชิ้นนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่งานศิลปะเท่านั้น แต่เป็นพยานที่มีชีวิตถึงความเป็นอัจฉริยะของบรรพบุรุษชาวเขมร และหัวใจทางจิตวิญญาณของอารยธรรมเขมร” กระทรวงวัฒนธรรมระบุ
ในปี 2567 พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนในนิวยอร์ก ได้ส่งคืนโบราณวัตถุ 14 ชิ้นที่ถูกปล้นไปโดยแลตช์ฟอร์ด รวมถึงรูปสลักหินทรายสมัยศตวรรษที่ 10 และเศียรพระพุทธรูปขนาดใหญ่สมัยศตวรรษที่ 7
เชื่อว่าโบราณวัตถุหลายพันชิ้นถูกลักลอบนำออกจากกัมพูชาเป็นเวลาหลายปี
ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่าการค้าโบราณวัตถุเฟื่องฟูตั้งแต่กลางทศวรรษ 1960 ถึงทศวรรษ 1990 ช่วงเวลาของความไม่มั่นคงที่ระบอบเขมรแดงขึ้นสู่อำนาจและทำให้มรดกล้ำค่าไม่ได้รับการคุ้มครอง
ตั้งแต่ปี 2539 กฎหมายกัมพูชาได้ห้ามการเคลื่อนย้ายโบราณวัตถุโดยไม่ได้รับอนุญาต และกำหนดโทษจำคุกสูงสุด 8 ปี
พิพิธภัณฑ์และคอลเลกชั่นส่วนตัวจำนวนมากทั่วโลกกำลังเผชิญกับแรงกดดันให้ส่งคืนงานศิลปะที่ถูกนำออกจากประเทศต้นกำเนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งชิ้นงานที่ถูกปล้นไปในช่วงยุคอาณานิคม.
