เอพี - พม่ากลับมาจัดการเลือกตั้งอีกครั้งในวันอาทิตย์ (11) โดยเป็นการเลือกตั้งทั่วไปรอบที่ 2 โดยขยายการลงคะแนนเสียงไปยังเมืองต่างๆ เพิ่มเติม ที่รวมถึงบางพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากสงครามกลางเมืองระหว่างรัฐบาลทหารและฝ่ายตรงข้ามติดอาวุธ
หน่วยเลือกตั้งเปิดให้ใช้สิทธิตั้งแต่เวลา 6.00 น.ตามเวลาท้องถิ่น ใน 100 เมืองทั่วประเทศ รวมถึงบางส่วนของภาคสะกาย ภาคมะเกว ภาคมัณฑะเลย์ ภาคพะโค และภาคตะนาวศรี และรัฐมอญ รัฐชาน รัฐกะฉิ่น รัฐกะยา และรัฐกะเหรี่ยง ซึ่งหลายพื้นที่เกิดการปะทะกันในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมาหรือยังคงอยู่ภายใต้การรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวด ที่สะท้อนถึงความเสี่ยงต่อการจัดการเลือกตั้ง
การเลือกตั้งทั่วไปครั้งนี้แบ่งจัด 3 รอบ เนื่องจากความขัดแย้งทางอาวุธ โดยรอบแรกเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 28 ธ.ค. ใน 102 เมืองจากทั้งหมด 330 เมืองของประเทศ ตามด้วยรอบที่ 2 ในวันนี้ (11) และรอบสุดท้ายมีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 25 ม.ค. แต่จะมี 65 เมืองที่ไม่สามารถจัดการเลือกตั้งได้เนื่องจากการสู้รบ
พม่ามีสภานิติบัญญัติ 2 สภา รวมทั้งหมด 664 ที่นั่ง โดยพรรคที่มีเสียงข้างมากในสภาสามารถเลือกประธานาธิบดีคนใหม่ ที่สามารถแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีและจัดตั้งรัฐบาลใหม่ได้ ส่วนกองทัพจะได้ที่นั่ง 25% ในแต่ละสภาโดยอัตโนมัติตามรัฐธรรมนูญ
นักวิจารณ์กล่าวว่าการเลือกตั้งที่จัดโดยรัฐบาลทหารนั้นไม่เป็นไปอย่างเสรีและยุติธรรม และเป็นความพยายามของกองทัพที่จะทำให้การปกครองของตนมีความชอบธรรมหลังจากยึดอำนาจจากรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งของอองซานซูจี ในเดือนก.พ. 2564
ในเช้าวันอาทิตย์ (11) ประชาชนในย่างกุ้ง เมืองใหญ่ที่สุดของประเทศ และมัณฑะเลย์ เมืองใหญ่อันดับ 2 ได้ออกไปใช้สิทธิลงคะแนนเสียงที่โรงเรียนมัธยม อาคารของรัฐ และศาสนสถานต่างๆ
แม้จะมีผู้สมัครมากกว่า 4,800 คน จาก 57 พรรคการเมืองลงแข่งขันเพื่อชิงที่นั่งในสภานิติบัญญัติระดับชาติและระดับภูมิภาค แต่มีเพียง 6 พรรคการเมืองเท่านั้นที่แข่งขันกันในระดับประเทศ ซึ่งมีโอกาสที่จะครองอิทธิพลทางการเมืองในสภา
ในรอบแรกของการเลือกตั้ง พรรคสหสามัคคีและการพัฒนา (USDP) ที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทัพ ทำผลงานได้โดดเด่น โดยได้ที่นั่งเกือบ 90% จากที่นั่งที่มีการแข่งขันในรอบดังกล่าวของสภาผู้แทนราษฎร ที่เป็นสภาล่างของรัฐสภา นอกจากนี้ยังได้ที่นั่งส่วนใหญ่ในสภาระดับภูมิภาคด้วย
รัฐบาลทหารอ้างว่าประชาชนมากกว่า 6 ล้านคน หรือประมาณ 52% ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งมากกว่า 11 ล้านคนในรอบแรกของการเลือกตั้ง ออกมาใช้สิทธิในการเลือกตั้งดังกล่าว โดยรัฐบาลทหารระบุว่าเป็นความสำเร็จอย่างมาก
อองซานซูจี อดีตผู้นำพม่าวัย 80 ปี และพรรคการเมืองของเธอไม่ได้เข้าร่วมการเลือกตั้งครั้งนี้ เธอถูกจำคุกเป็นเวลา 27 ปี จากข้อหาที่ถูกมองว่าถูกกุขึ้นและมีแรงจูงใจทางการเมือง พรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตยของเธอถูกยุบในปี 2566 หลังจากพรรคปฏิเสธที่จะจดทะเบียบภายใต้กฎระเบียบใหม่ของกองทัพ
ส่วนพรรคการเมืองอื่นๆ ก็ปฏิเสธที่จะจดทะเบียนหรือปฏิเสธที่จะลงสมัครรับเลือกตั้งภายใต้เงื่อนไขที่พวกเขามองว่าไม่เป็นธรรม ขณะที่ฝ่ายตรงข้ามได้เรียกร้องให้มีการคว่ำบาตรการเลือกตั้ง
ทอม แอนดรูว์ส ผู้รายงานพิเศษที่ทำงานกับสำนักงานสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ เรียกร้องให้ประชาคมระหว่างประเทศปฏิเสธสิ่งที่เข้าระบุว่าเป็นการเลือกตั้งที่หลอกลวง โดยกล่าวว่าการเลือกตั้งรอบแรกเผยให้เห็นถึงการบีบบังคับ ความรุนแรง และการกัดกันทางการเมือง
“คุณไม่สามารถมีการเลือกตั้งที่เสรี เป็นธรรม หรือน่าเชื่อถือได้ เมื่อมีนักโทษทางการเมืองหลายพันคนถูกคุมขัง พรรคฝ่ายค้านที่น่าเชื่อถือถูกยุบพรรค นักข่าวถูกปิดปาก และเสรีภาพขั้นพื้นฐานถูกปราบปราม” แอนดรูว์ส กล่าว
จากข้อมูลของสมาคมช่วยเหลือนักโทษการเมือง ที่รวมรวบสถิติการจับกุมและผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งทางการเมืองของประเทศ ระบุว่ามีผู้ถูกควบคุมตัวจากข้อหาทางการเมืองมากกว่า 22,000 คน และพลเรือนมากกว่า 7,600 คน ถูกสังหารโดยกองกำลังความมั่นคงตั้งแต่ปี 2564
การยึดอำนาจของกองทัพก่อให้เกิดการประท้วงอย่างสันติในวงกว้าง แต่ในเวลาต่อมาได้ปะทุขึ้นเป็นการต่อต้านด้วยอาวุธ และประเทศก็ตกอยู่ในสงครามกลางเมือง
กฎหมายคุ้มครองการเลือกตั้งฉบับใหม่กำหนดบทลงโทษอย่างรุนแรงและข้อจำกัดต่างๆ สำหรับการวิพากษ์วิจารณ์การเลือกตั้ง โดยทางการได้ตั้งข้อหากับบุคคลมากกว่า 330 คนภายใต้กฎหมายการเลือกตั้งฉบับใหม่จากการแจกใบปลิวหรือกิจกรรมทางออนไลน์ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา
ทั้งนี้ ยังไม่มีรายงานการแทรกแซงการเลือกตั้งในวันอาทิตย์ แม้ว่าฝ่ายค้านหรือกลุ่มต่อต้านด้วยอาวุธจะให้คำมั่นว่าจะขัดขวางกระบวนการเลือกตั้งก็ตาม โดยในรอบแรกของการเลือกตั้ง มีรายงานการโจมตี 11 เมืองจาก 102 เมืองที่มีการจัดการเลือกตั้ง ตามการระบุของรัฐบาลทหาร.
