ชวนเกษตรกรรู้จัก “ข้าว กข26” ผลผลิตดี อายุเก็บเกี่ยวสั้น ทางเลือกสำหรับนาภาคเหนือตอนบน

ข้าวพันธุ์ใหม่ที่ให้ผลผลิตสูงกว่าเดิม จะช่วยให้เกษตรกรคุ้มค่าต้นทุนได้จริงหรือไม่? และก่อนตัดสินใจเปลี่ยนพันธุ์ข้าว มีอะไรที่ควรรู้มากกว่าตัวเลขผลผลิตต่อไร่?

ท่ามกลางต้นทุนการทำนาที่เพิ่มสูงขึ้น ทั้งค่าเมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย แรงงาน และการดูแลจัดการแปลงนา การเลือกใช้พันธุ์ข้าวให้เหมาะสมกับพื้นที่จึงเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญของการวางแผนการผลิต

กรมการข้าว โดยศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวเชียงราย ชวนเกษตรกรทำความรู้จัก ข้าวเหนียวพันธุ์ กข26 อีกหนึ่งพันธุ์ทางเลือกสำหรับพื้นที่นาชลประทานภาคเหนือตอนบน ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นเพื่อเพิ่มทางเลือกให้เกษตรกรในการผลิตข้าวเหนียวอย่างมีประสิทธิภาพ

รู้จัก กข26 ข้าวเหนียวที่มีจุดเด่นมากกว่าผลผลิต
กข26 เป็นข้าวเหนียวไม่ไวต่อช่วงแสง ซึ่งหมายถึงการออกดอกไม่ขึ้นอยู่กับช่วงความยาวของกลางวันและกลางคืนเหมือนข้าวพันธุ์ไวต่อช่วงแสง ทำให้มีความยืดหยุ่นในการวางแผนฤดูปลูกได้มากขึ้นเมื่อมีสภาพแวดล้อมและแหล่งน้ำเหมาะสม

กรมการข้าวให้การรับรองพันธุ์ กข26 ในปี 2567 โดยมีคุณลักษณะสำคัญ ได้แก่
● อายุเก็บเกี่ยวประมาณ 125–130 วัน สั้นกว่าพันธุ์สันป่าตอง 1 ประมาณ 5–6 วัน
● ผลผลิตเฉลี่ย 780 กิโลกรัมต่อไร่ ตามข้อมูลการประเมินพันธุ์
● ศักยภาพการให้ผลผลิตสูงถึง 1,152 กิโลกรัมต่อไร่ ภายใต้ข้อมูลการทดสอบ
● ผลผลิตเฉลี่ยสูงกว่าพันธุ์สันป่าตอง 1 ประมาณร้อยละ 12 ตามผลการเปรียบเทียบพันธุ์
● คุณภาพการสีดีมาก โดยข้าวนึ่งสุกมีเนื้อสัมผัสนุ่มค่อนข้างเหนียว
● ต้านทานต่อโรคไหม้ในระยะกล้า ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน

คุณลักษณะเหล่านี้ทำให้ กข26 เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับเกษตรกรผู้ปลูกข้าวเหนียว โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการพิจารณาพันธุ์ข้าวที่มีศักยภาพการให้ผลผลิตและอายุเก็บเกี่ยวเหมาะสมกับแผนการผลิต

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขผลผลิตดังกล่าวเป็นข้อมูลจากการประเมินพันธุ์ ไม่ใช่ผลผลิตที่รับประกันว่าจะเกิดขึ้นในทุกแปลงนา

พันธุ์ข้าวที่ดี ต้องเหมาะกับแปลงนาของเราด้วย
ก่อนตัดสินใจเลือกปลูก กข26 เกษตรกรควรพิจารณาความเหมาะสมของพื้นที่ โดยพื้นที่แนะนำของพันธุ์นี้คือ พื้นที่นาชลประทานภาคเหนือตอนบน
แม้จะเป็นพันธุ์ที่ไม่ไวต่อช่วงแสง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะสมกับทุกพื้นที่หรือปลูกได้โดยไม่ต้องคำนึงถึงฤดูกาล เพราะยังต้องพิจารณาความพร้อมของแหล่งน้ำ สภาพดิน สภาพอากาศ และการจัดการแปลงนาให้เหมาะสม

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือเรื่องโรคและแมลงศัตรูข้าว แม้ กข26 จะมีความต้านทานต่อโรคไหม้ในระยะกล้า แต่ข้อมูลกรมการข้าวระบุข้อควรระวังเกี่ยวกับโรคไหม้คอรวง โรคขอบใบแห้ง แมลงบั่ว เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล และเพลี้ยกระโดดหลังขาว ซึ่งเกษตรกรยังจำเป็นต้องติดตามและเฝ้าระวังอย่างเหมาะสม

อยากปลูก กข26 ให้คุ้มค่า ต้องเริ่มจากเมล็ดพันธุ์คุณภาพดี
นอกจากการเลือกพันธุ์ข้าวให้เหมาะสมแล้ว การใช้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญในการลดความเสี่ยงและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต
เมล็ดพันธุ์ที่ได้มาตรฐานช่วยให้เกษตรกรมีความมั่นใจด้านความบริสุทธิ์ของพันธุ์ ความงอก และความสม่ำเสมอของต้นข้าว ซึ่งมีผลต่อการวางแผนการเพาะปลูกและการดูแลจัดการแปลงนา
ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวเชียงราย กรมการข้าว มีภารกิจด้านการผลิต ควบคุมคุณภาพ และกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี รวมถึงถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่เกษตรกรและเครือข่ายในพื้นที่ เพื่อสนับสนุนการเข้าถึงเมล็ดพันธุ์และเทคโนโลยีการผลิตที่เหมาะสม

สำหรับเกษตรกรที่สนใจปลูก กข26 จึงควรศึกษาข้อมูลลักษณะประจำพันธุ์ ประเมินสภาพแปลงนา และสอบถามเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับความเหมาะสมของพื้นที่ รวมถึงตรวจสอบแหล่งเมล็ดพันธุ์ที่ได้มาตรฐานก่อนตัดสินใจเพาะปลูก

แล้ว กข26 จะเป็นพันธุ์ข้าวที่เหมาะกับแปลงนาของคุณหรือไม่?
คำตอบไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขผลผลิตเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ความเข้าใจว่าข้าวพันธุ์นี้มีที่มาอย่างไร ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อตอบโจทย์อะไร และมีคุณสมบัติใดที่เกษตรกรควรพิจารณาก่อนนำไปปลูกจริง
เพราะเบื้องหลังข้าวหนึ่งพันธุ์ ไม่ได้มีเพียงเมล็ดพันธุ์ที่พร้อมหว่านลงแปลงนา แต่ยังมีองค์ความรู้จากนักวิจัย กระบวนการพัฒนาพันธุ์ และประสบการณ์ของผู้คนที่เกี่ยวข้องกับการผลิตข้าว

ก่อนเลือกพันธุ์ข้าวสำหรับฤดูปลูกครั้งต่อไป ลองทำความรู้จักเส้นทางของ กข26 ให้มากขึ้น ผ่านสารคดี “กว่าจะมาเป็นข้าว กข26” ที่พาย้อนกลับไปถึงต้นทางของพันธุ์ข้าว และเหตุผลที่ข้าวพันธุ์หนึ่งถูกพัฒนาขึ้นมาเป็นทางเลือกสำหรับเกษตรกร

▶ รับชมสารคดีฉบับเต็ม “กว่าจะมาเป็นข้าว กข26” ได้ที่เฟซบุ๊ก กรมการข้าว Rice Department
https://www.facebook.com/share/1GuPoZW2C2/?mibextid=wwXIfr