“หนุ่ม กรรชัย” ล้มคิวข่าวฉาว! ดึงแพทย์เฉพาะทาง-สปสช. เตือนภัยเงียบ “หลอดเลือดหัวใจตีบ” อุทาหรณ์สูญเสีย “เร แม๊คโดแนลด์” เผยตอนแรกคิดว่าเทปนี้คนจะไม่ดู แต่ขอแค่คนๆ เดียวที่สามารถเอาตรงนี้ไปใช้ประโยชน์ และต่อชีวิตเขาได้ ถ้ามีบุญกุศลตรงนี้ขอยกให้ เร , ฮลุน และ สามีครูทราย ทั้งหมด
รายการโหนกระแส ได้ปรับเปลี่ยนประเด็นร้อนกะทันหัน โดยยกเลิกคิวข่าวฉาว เพื่อเปิดพื้นที่เตือนภัยสุขภาพครั้งใหญ่ หลังจากการสูญเสียบุคลากรในวงการบันเทิงอย่าง “เร แม๊คโดแนลด์” รวมถึงอุทาหรณ์การสูญเสีย ฮลุน, โจ บอยสเก๊าท์ และสามี “ครูทราย” ซึ่งเสียชีวิตด้วยภาวะหัวใจวายและเส้นเลือดหัวใจตีบเฉียบพลัน เพื่อให้คนไทยได้ตระหนักรู้ถึงความน่ากลัวและวิธีดูแลป้องกันตัว
รายการ โหนกระแส วันที่ 21 ส.ค. 69 ดำเนินรายการโดย “หนุ่ม กรรชัย กำเนิดพลอย” ผลิตในนามบริษัท ดีคืนดีวัน จำกัด ออกอากาศทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 12.35 น. ทางช่อง 3 กดหมายเลข 33 สัมภาษณ์ นพ. เขตต์ ศรีประทักษ์ แพทย์เฉพาะทางด้านโรคหัวใจและหลอดเลือด ผู้อำนวยการสถาบันโรคทรวงอก, พญ.อัญชิสา กิตติศาสตรา ศัลยแพทย์หัวใจและทรวงอก, ทต.อรรถพร ลิ้มปัญญาเลิศ รองเลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) , พี่ปู ผ่านเงื้อมือมัจจุบัน โกงความตาย ได้รับการเปลี่ยนหัวใจ หลอดเลือดตีบเคยตันและพังมาก่อนหลายเส้น , เม่น ทีมงานโหนกระแส ชีวิตเฉียดความตายต้องทำบายพาส
ภัยใกล้ตัว เส้นเลือดหัวใจ ความตั้งใจที่ทำรายการวันนี้ มันเกิดจากคุณเร แม๊คโดแนลด์ ไม่อยากให้การเสียชีวิตของคุณเรเสียไปโดยเปล่าประโยชน์ อยากหยิบเรื่องราวการเสียชีวิตคุณเรมาเป็นอุทาหรณ์ คำเตือนใจให้กับอีกหลายๆ คนที่ยังมีชีวิตอยู่ เพื่อเป็นบุญเป็นกุศลให้คุณเร แม๊คโดแนลด์ รวมไปถึงก่อนหน้านี้ เราเสียคนในวงการไปหลากหลายคน ไม่ว่าจะน้องฮลุน โจ บอยสเก๊าท์ ก่อนหน้านี้ สามีครูทราย หลายคนเป็นแบบนี้ หัวใจขาดเลือด หลอดเลือดหัวใจตีบ หัวใจวาย อะไรก็แล้วแต่ที่เขาจะเรียก มันเป็นภัยใกล้ตัวจริงมั้ย?
นพ. เขตต์ : ต้องอธิบายก่อนว่าปัจจุบันการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของคนไทย หนีไม่พ้นเรื่องอุบัติเหตุ โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมไปถึงหลอดเลือดสมอง สโตรกด้วย พวกโรคมะเร็งต่างๆ อย่างที่เราเห็นในข่าว อันดับแรกเป็นโรคที่สามารถเกิดเฉียบพลันได้ มีอาการแสดงค่อนข้างเร็วเวลาเป็น เจ็บหน้าอก หายใจเหนื่อย เสียชีวิตได้เลยกรณีมีหัวใจเต้นจังหวะ หรือหัวใจหยุดเต้น
คำว่าโรคหัวใจ มีหลากหลายมาก อย่างเช่นอะไรบ้าง?
นพ.เขตต์ : ที่เราพูดวันนี้คือโรคเส้นเลือดหัวใจตีบเฉียบพลัน แต่จริงๆ หัวใจสามารถเกิดโรคได้หลายอย่าง อย่างโรคลิ้นหัวใจ ลิ้นหัวใจตีบ ลิ้นหัวใจรั่ว กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ แต่วันนี้ที่เราคุยกันคือหลอดเลือดหัวใจตีบเฉียบพลัน
คือน้องฮลุน คุณเร และสามีครูทรายที่เสียชีวิตไปก่อนหน้านี้?
นพ.เขตต์ : ใช่ครับ ที่มีผลชันสูตรรับรอง
ปัจจัยของความเสี่ยง เส้นเลือดหัวใจตีบ มีกี่ปัจจัย?
นพ.เขตต์ : หลอดเลือดเราก็เหมือนท่อน้ำท่อนึง เลือดไหลเวียนดีตลอด วันนึงสิ่งที่เราใช้ชีวิต กินสะสมมานาน อย่างอาหารแปรรูป มีไขมันสูง เป็นเบาหวาน ความดัน สูบบุหรี่ ทั้งบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า หรือมลพิษที่เราสูดกัน pm2.5 ก็ทำให้เกิดคราบตะกันตะกอนในเลือด คราบนี้ก็ค่อยๆ สะสมมากขึ้น วันดีคืนร้าย ตัวนี้มีการแตกออก แล้วเกิดการอุดตัน เส้นเลือดอุดตัน
ถ้าหลอดเลือดก็เทียบเป็นท่อน้ำ หรือสายยาง แล้วคอลเลสเตอรอล หรือไขมัน จะไปพอก ไปเกาะตามท่อข้างใน พูนไปเรื่อยๆ จนมันตัน พอมันตัน น้ำหรือเลือดไม่สามารถไหลผ่านได้ เส้นเลือดที่เข้าไปสู่หัวใจกี่เส้น?
พญ.อัญชิสา : หลักๆ มีเส้นเลือดออกมาสองเส้น ซ้ายหนึ่งเส้น ขวาหนึ่งเส้น แต่ด้านซ้ายก็มีเส้นหลักๆ อีกสองเส้น โดยรวมหลักๆ มีสามเส้น
แต่จะเส้นมีฝอยออกมาอีก ถ้ามันตันจะตันตรงไหน?
พญ.อัญชิสา : มันตันได้หมดทุกจุดค่ะ แต่กรณีเส้นหลักๆ ก็จะทำให้มีผลต่ออาการหรือแอเรียบริเวณที่เลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ ทำให้มีอาการขึ้นมาได้ค่ะ
ไขมันมาจากไหน?
พญ.อัญชิสา : มาจากที่เรากินเข้าไปค่ะ ของมัน ของทอด น้ำมัน หรือว่าเนื้อสัตว์ติดมันก็มีไขมันด้วย อาหารทะเลก็มีคอลเลสเตอรอลค่ะ
หลายคนอาจเข้าใจว่าไขมันเรากินเข้าไปไง มันก็เลยเป็น แต่จริงๆ มีอีกแบบ คือกรรมพันธุ์ บางครั้งเราไม่ได้กินไขมันเลย กินแต่ผักอย่างเดียว แล้วมีไขมันขึ้นมา เกิดจากอะไร?
นพ.เขตต์ : ของที่เรากินเข้าไป ก็เป็นวัตถุดิบอย่างนึงร่างกายมีกระบวนการสร้างไขมันหลากหลายชนิด แต่จะมีไขมันตัวร้าย มีไขมันไม่ดีในร่างกายเกิดขึ้น ทีนี้ก็จะมีคนบางชนิดเป็นโรคไขมันทางพันธุกรรม มียีนส์ มีพันธุกรรมที่ร่างกายจะมีไขมันตัวนี้สูงกว่าคนปกติ คนปกติไม่มียีนส์หรือพันธุกรรมอะไรเลย อาจเริ่มกินเริ่มใช้ชีวิตถึงมีไขมันสูงขึ้น แต่บางคนเกิดมาก็มีพันธุกรรมพวกนี้ติดตัวมาเลย เขาก็จะมีความเสี่ยงที่เริ่มเร็วกว่าคนปกติ โรคก็จะมาได้ตอนอายุน้อยกว่าคนปกติเหมือนกัน
โดยปกติแล้วเรื่องหลอดเลือดหัวใจตีบ หรือไขมันที่ไปอุดตันในเส้นเลือด ถ้าในอดีตส่วนใหญ่มักเกิดจากคนอายุมากๆ หน่อย แต่ปัจจุบันมันไม่ได้เลือกแล้วใช่มั้ย?
นพ.เขตต์ : ข้อมูลปัจจุบันตามสถิติ เราเจอในกลุ่มอายุน้อยลงเรื่อยๆ จากเมื่อก่อนเคยคิดว่าต้องเป็นคนสูงอายุเท่านั้น คนที่มีความเสี่ยงเท่านั้นดูอ้วน ดูใช้ชีวิตไม่ดีอย่างเดียว แต่ตอนนี้เราอาจเจอในกลุ่มที่ไม่ได้มีรูปร่างที่อ้วนไม่ได้มีความเสี่ยงมาก แล้วอายุน้อยลงเรื่อยๆ
บางคนตัน 90 เปอร์เซ็นต์?
นพ.เขตต์ : ค่อยๆ พอกเพิ่มขึ้น แต่บางทีปริแตกออกมาก่อน ก็เป็นตันเฉียบพลัน จากของเดิมอาจมีรูเหลือสัก 30-50 เปอร์เซ็นต์ อาจจะตัน 100 เปอร์เซ็นต์ในทันทีเพราะแตกออกมา ตัวขอบผนังมีการอักเสบบ้าง บางบ้าง แล้วพอแตกปุ๊บก็มีพวกลิ่มเลือดหรือเกล็ดเลือดมาเกาะ ทำให้รูตันในทันที บางอย่างตันเสร็จ ถ้าหลอดเลือดที่คอ หลุดหรือแตก ก็สามารถขึ้นสมองเป็นสโตรกได้ เพราะเป็นโรคหลอดเลือดเหมือนกัน
ต้องหลุดเยอะขนาดไหนถึงจะไปอุดได้?
นพ.เขตต์ : หลอดเลือดถ้ามีแผลจากการปริแตก ก็สามารถเกิดลิ่มเลือดได้ เหมือนเวลามีแผลข้างนอก หลักการเดียวกัน
พี่ปู ถ้าติดตามรายการโหนกระแสมาตลอด จะทราบว่าแกเคยมาออกรายการแล้ว พี่ปูเคยได้รับการเปลี่ยนหัวใจ โครงการอะไร?
ปู : จำไม่ได้ (หัวเราะ) ภารกิจนำส่งหัวใจนี่แหละ
ไม่ได้ถามพี่เลย ครั้งแรกที่เริ่มต้องเปลี่ยนหัวใจ เกิดจากอะไร?
ปู : เกิดจากผมเป็นเบาหวาน ประมาณ 12 ปี ผมไปหาหมอด้วยอาการเหมือนกรดไหลย้อน ผมแยกไม่ออก ปกติก็ไม่เคยหาหมอ ก็ซื้อยากินตามร้านขายยาทั่วไป ยาลดกรด แล้วมันก็หายทุกที แต่ครั้งนี้หลายวันมันไม่หาย ผมก็ทนไม่ไหว ไปเล่าอาการให้หมอฟัง หมอฟังแล้วก็บอกว่าโอเค คุณเป็นแน่นอน กรดไหลย้อน แต่เขาสงสัยสิ่งที่ผมเล่า น่าจะเป็นโรคหัวใจด้วย มันแยกค่อนข้างยาก แต่เราผ่านจุดนั้นเราจะรู้ มันไม่เหมือนกัน แต่คนทั่วไปแยกยากมาก
มันเป็นยังไง?
ปู : ถ้ากรดไหลย้อนจะปวดแสบปวดร้อน เหมือนมีน้ำกรดทะลักออกมาจุกๆ ในคอ แต่ตอนนั้นผมไม่เป็น ผมรู้สึกมีก้อนลมอัดตรงหลอดลม ทำให้ผมหายใจไม่ค่อยออก ผมก็เอ๊ะ ผมเป็นอะไร ก็กินยาตามโฆษณาแล้วไม่ดีขึ้น หมอก็เอะใจสิ่งที่ผมเล่า แกคงจับรายละเอียดได้ แกก็สงสัย จับผมส่งหมอหัวใจเลย หมอหัวใจผมเห็นหุ่นผม ตอนนั้นยังหุ่นดีอยู่เลย บอกว่าไม่เป็นหรอกหุ่นอย่างนี้ แต่ส่งมาตรวจก็ตรวจให้ แกนัดผมอีกสองวันไปตรวจ พอขึ้นไปแอคโค่หรืออัลตร้าซาวด์ที่มีจออยู่ข้างๆ พอขึ้นจอปุ๊บ หมอก็อุ้ยเลย เพราะแกเห็นว่าตีบยาว แล้วย่นๆ เหมือนหลอดกาแฟเลย ยาวมาก แกก็นัดทำบอลลูนเดี๋ยวนัน้เลย พอฉีดสีเข้าไป ทีนี้หมอที่ฉีดสีก็ร้องอุ้ยเหมือนกัน เพราะตีบหมดเลยทั้ง 3 เส้น
บางคนให้ดูที่หู มีหูเป็นรอยพับ?
ปู : พี่หนุ่มก็มี ผมเห็น (หัวเราะ)
ขออภัย เฮียแล้วไง จริงเหรอ?
นพ.เขตต์ : รอยพับพวกนี้ไม่ได้แปลว่าเป็นโรค รอยพับเกิดได้หลายสาเหตุ บางทีคอลลาเจนน้อยลง ชั้นใต้ผิวหนังก็เกิดได้ ก็ใช้วินิจฉัยครับ (หัวเราะ)
อาการของคนที่เป็นหลอดเลือดหัวใจตีบ ถ้าเราจะสังเกตกันจริงๆ สังเกตได้มั้ย?
นพ.เขตต์ : จะมี 10 อาการของโรค อาการเจ็บหน้าอก แบบบีบรัด เจ็บบีบแน่น ร้าวขึ้นกราม ออกแขนซ้าย พวกนี้เป็นอาการ แต่จะมีอาการแสดงบางอย่าง พวกนี้เป็นสัญญาณบ่งบอกว่าอาจมีความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด ไม่ได้บอกว่าต้องเป็นนะ อย่างตอนนี้มีคนพูดไปดูรูปย้อนหลัง คุณเรมีรอยพับที่หู หรือบางคนอาจพูดว่ามีคราบไขมันบริเวณเปลือกตาสีเหลืองๆ อาจเป็นไขมันสูง มีตุ่มไขมันที่ขึ้นกระจายบริเวณผิวหนังบางจุด เช่น ข้อศอก ข้อพับ มีก้อนไขมันตามเอ็น พวกนี้ก็เป็นความเสี่ยงแล้ว ปกติเราจับเอ็นร้อยหวายจะเรียบ แต่พอเอามือลูบจะเจอตุ่มนูนเป็นก้อนเพิ่มขึ้น พวกนี้ก็จะสัมพันธ์ว่าคนไข้อาจมีเรื่องไขมันสูง
อันแรกรอยพับเฉียงที่ติ่งหู?
นพ.เขตต์ :ต้องบอกก่อนว่าพวกนี้เป็นข้อสังเกตว่าอาจมีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ แต่ไม่ได้เป็นตัววินิจฉัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ
ปลายนิ้วปุ้ม เล็บโค้ง?
นพ.เขตต์ : อันนี้จะพบในโรคหัวใจบางชนิดครับ
วงสีขาว เทารอบกระจกตา ผมมี?
นพ.เขตต์ : ในคนอายุน้อยมากๆ ครับ พออายุเยอะอาจมีได้บ้าง แต่ถ้าเจอในอายุน้อยๆ เจอในวัยรุ่น ก็ต้องสงสัยว่ามีไขมันสูงแต่กำเนิด
ริมฝีปากมีสีเขียวคล้ำ ขาข้อเท้าหรือเท้าบวม?
นพ.เขตต์ : ถ้าเราดูรูปในรายการจะเห็นว่าหัวใจบีบอ่อน บีบไม่ดี จะมีภาวะน้ำเกิน ทำให้เท้าบวมได้
ผิวเป็นลายตาข่ายสีม่วง หรือน้ำเงิน?
นพ.เขตต์ : คือการไหลเวียนหรือการอักเสบที่หลอดเลือดที่ผิดปกติ
สุขภาพช่องปากไม่ดี?
นพ.เขตต์ : เวลามีการอักเสบ มีฟันผุ มันจะเพิ่มความเสี่ยงของเรื่องโรคหลอดเลือดหัวใจด้วย เพราะเป็นเรื่องของการอักเสบของหลอดเลือดครับ
ตอนนี้เหงือกชอบเลือดออกเรื่อยเลย เกี่ยวมั้ย?
นพ.เขตต์ : อย่างที่บอกเป็นแค่สัญญาณว่าอาจจะมี แต่อาจไม่ใช่ตัววินิจฉัย
10 ข้อนี้แค่เอาไว้ดูเบื้องต้น ว่าอาจจะ แต่ไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นเลย เดี๋ยวคนดูจะนอยด์ ผมเหงือกเลือดออกแล้ว ทำยังไงดี?
ทต.อรรถพร : ไปหาหมอฟันก่อนเลย
แล้วอาการ?
นพ.เขตต์ : เวลาเส้นเลือดตีบ เราจะดูหนึ่งเรื่องเจ็บหน้าอก สองถ้าดูในข่าวคุณเร เขาดูเหนื่อยง่ายขึ้น กิจกรรมที่เราเคยทำได้ปกติแต่ทำได้ลดลงชัดเจน นี่ก็เป็นสัญญาณ เพราะแรงบีบลดลง เลือดออกน้อยลง การทำงานหรือกิจกรรมใดๆ ก็จะลดลงตาม
มีอย่างอื่นอีกมั้ย?
พญ.อัญชิสา : เจ็บหน้าอกเป็นสัญญาณเตือนหลักค่ะ ตรงกลาง ข้างซ้ายก็ได้ หรือร้าวไปที่แขน ที่กรามก็ได้ค่ะ ระดับความเจ็บปวดอาจไม่เท่ากัน เจ็บแล้วมีอาการแน่นเลย ไม่ไหวเลย ต้องเข้ารพ.เลย อันนั้นก็คือรุนแรง
สามีครูทรายที่เสียชีวิต ปวดร้าวจากปลายนิ้วมือมาที่แขน เข้าไหล่ กราม และมาที่หน้าอก?
พญ.อัญชิสา : อยู่ในอาการที่เจอได้ ถ้าเจอต้องสงสัยว่ามีเส้นเลือดหัวใจหรือเปล่าค่ะ
นอกเหนือจากสังเกตอาการ คุณอาจจำเป็นต้องไปตรวจร่างกาย เม่นเองครั้งแรกที่รู้ว่าเป็นเรื่องเส้นเลือดหัวใจ เกิดอะไรขึ้น?
เม่น : ย้อนกลับไปปี 58 แต่ก่อนปี 58 สักสามปี ผมมีอาการคล้ายกรดไหลย้อน กลืนน้ำลายแล้วจะแสบ ผมก็ไปหาหมอมาตลอด ได้ยาคลายกรดไหลย้อนมาทาน จนวันนึง ปกติชีวิตผมมันเสี่ยงอยู่แล้ว ผมสูบบุหรี่จัด ทานอาหารไม่เป็นประโยชน์ ของมัน แต่ผมออกกำลังกาย เตะฟุตบอล มีวันนึงผมอุ้มลูกชายหนัก 15 กิโลขึ้นบันได ปกติเอาขึ้นลงปกติไม่เจ็บ แต่วันนั้นยกลูกขึ้นบันไดแล้วลงมารู้สึกว่าเจ็บหน้าอก คำว่าเจ็บหน้าอกคือเจ็บลักษณะเหมือนมีคนเอาเหล็กแหลมๆ หรือท่อนไม้ที่เป็นแท่นๆ กระแทกๆๆ เราไม่เคยเป็นแบบนี้ มันเหมือนในหนังเลย ที่ปวด และเป็นโรคหัวใจ ก็ยังไม่เชื่อเพราะเราไม่เคยเป็นมาก่อน ก็ตัดสินใจออกไปวิ่งหน้าบ้าน ปกติวิ่งรอบหมู่บ้านอยู่แล้ว วันนั้นวิ่งได้ไม่ถึง 1 นาที วิ่งไม่ไหว หายใจไม่ทัน รู้สึกแน่นหน้าอกมากกว่าเดิม แล้วปวดร้าวตั้งแต่ต้นคอถึงหลัง เหมือนกรามจะค้าง มือเต็มไปด้วยเหงื่อ แต่ปกติคนเราออกกำลังกายจะออกเป็นเม็ด แต่แผ่นหลังผมออกเป็นปื้น เหมือนเพิ่งอาบน้ำเลย ผมก็รู้สึกไม่ดีแล้ว หายใจก็ไม่เต็ม วันนั้นตัดสินใจไปคลินิกไปเล่าอาการให้ฟังว่าผมไม่เคยเป็นแบบนี้เลย หมอบอกว่าอาการคล้ายๆ คนเป็นโรคหัวใจนะ ลองตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจดูก่อน ผมก็ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจที่คลินิก พอตรวจเสร็จคุณหมอก็เอาผลของผมไปให้อีกรพ.วินิจฉัยว่าเป็นอะไร รอประมาณ 4 ชม. หมอที่คลินิกบอกว่าหมอที่รพ.บอกว่าไม่เป็นอะไร แต่หมอที่คลินิกดูผลแล้ว กราฟของหัวใจมีช่วงนึงที่ไม่สม่ำเสมอ มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคหัวใจ เขาให้ผมไปหาหมอรพ.ใหญ่ๆ ตามสิทธิ์ประกันสังคม วันรุ่งขึ้นผมก็ไปเล่าให้เขาฟัง แล้วเอาใบนี้ไปให้คุณหมอดู หมอก็ถามผมว่าชีวิตผมเป็นยังไง นอนดึกมั้ย สูบบุหรี่มั้ย กินอาหารเป็นยังไง ซึ่งทุกอย่างมันเสี่ยงหมดเลย มันครบ กินอาหารที่เป็นไขมัน สูบบุหรี่จัด พักผ่อนไม่เพียงพอ คุณหมอจัดการเจาะเลือด ปรากฎว่าเลือดผมไขมันเลวพุ่งไป 200 กว่า หมอตกใจเลย
LDL พุ่งไป 200?
เม่น : ใช่ครับ หมอตกใจมาก สิ่งที่หมอทำต่อไปคือจับผมนอนแล้วแอคโค่ หมอบอกอาการไม่ดี จับผมไปวิ่งสายพาน วิ่งไปปุ๊บมีช่วงนึง คุณหมอบอกว่าพอผมเหนื่อยที่สุด เลือดที่จะมาเลี้ยงหัวใจมันไม่พอ หมอบอกว่ามันอันตรายนะ เลยจับผมฉีดสี พอฉีดสีปุ๊บคราวนี้ทุกอย่างเคลียร์เลย ปรากฏว่าผมเส้นเลือดตัน 2 เส้น ตีบ 1 เส้น
คำว่าตันคือ 100 เปอร์เซ็นต์?
เม่น : ใช่ครับ ตัน 2 ตีบ 1 ที่ตีบประมาณ 70-80 หมอบอกว่าที่คุณรอดชีวิตมาได้เพราะเส้นที่ตีบอยู่ เลือดยังไหลมาเลี้ยงคุณอยู่ แล้วคุณใช้ชีวิตแบบนี้ ทั้งสูบบุหรี่ ทั้งออกกำลังกาย ทั้งพักผ่อนไม่เพียงพอ จริงๆ คุณควรต้องตายไปตั้งนานแล้ว เพราะมันเสี่ยงตายมาก มันหนักขนาดนั้นเลย ตอนแรกผมฟังผมตกใจ หมอให้แอดมิตะวันนั้นเลย ทำก่อน 2 เส้น พอทำเสร็จปุ๊บ สองเส้นนี้ทำขึ้นมาได้ ก็ทำเส้นที่สาม ที่ตันไป
มันทะลวงเข้าไปได้เหรอ?
พญ.อัญชิสา : ถ้าคุณหมอหัวใจจะเป็นการใส่สายสวนเข้าไปทะลวงได้ค่ะ
นพ.เขตต์ : จะมีเครื่องมือขยายบอลลูน แต่พิเศษนิดนึง ปล่อยคลื่นช็อกเวฟ เหมือนหินปูนมันจะแข็ง เราปล่อยคลื่นไปกระแทกให้มันสลายหินปูนด้วย พอกระแทกเสร็จ มันมีตัวดักด้วยครับ ไม่ให้ไหลไปในเลือด แล้วสามารถวางขดเลือดขยาย แต่มีบางกรณีไม่สามารถทำแบบนี้ได้จริงๆ ต้องให้คุณหมอไปผ่า
เม่นทะลวงไปแบบนี้สองเส้นที่ตัน อีกเส้นที่ตีบ?
เม่น : หมอมาทำทีหลัง เขาไม่ทำทีเดียวเลย เพราะกลัวเรารับไม่ไหว ร่างกายเหมือนจะดี แต่ปรากฏว่าไขมันไม่ลง ทั้งที่ผมพยายามคุมอาหาร เลิกบุหรี่ไปแล้ว หมอบอกว่ามีอีกเส้นนึงนะ อันตรายมาก คือเส้นข้อต่อ เป็นเส้นท่อเมน ที่หมอบอกว่ามันจะไปเลี้ยงสามเส้นที่เหลือถ้าไม่สำคัญจริงๆ เขาไม่อยากทำให้ เพราะการใส่เข้าไปตรงนั้นอันตรายมาก แต่สุดท้ายผมก็ต้องใส่ เพราะเส้นที่ทำไป สามเส้นก่อนหน้านี้เริ่มตีบเริ่มตัน คุณหมอพยายามหาขดลวดเข้าไปผ่านตรงไหนก็ไม่ได้ ก็เลยต้องใส่ขดลวดตรงท่อเมน ทุกปีต้องไปเช็ก ปรากฏว่าค่าไขมันก็ไม่ลง ก็ต้องมีการใส่ขดเลือดเพิ่มไปเรื่อย ไปถ่างเส้นฝอยเส้นอื่นมา จน 10 ปี หมอบอกว่าไม่ไหวแล้ว ไม่มีที่ให้ใส่ขดลวดแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือบายพาส
เม่นมีขดเลือดอยู่ในร่างกาย?
เม่น : 11 ขดครับ
นพ.เขตต์ : ขดเลือดที่ใส่ไปก็ยังตันซ้ำได้ที่เดิมด้วย
แสดงว่าดูแลตัวเองไม่ดีหรือยังไง?
นพ.เขตต์ : อย่างที่บอกปัจจัยการตีบของเส้นเลือดมีหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นการใช้ชีวิต พฤติกรรมใดที่เราเคยทำแล้วมันตีบ หรือความเสี่ยงใดๆ ที่เคยเป็นก่อนตีบ อย่างเช่นเบาหวานที่คุมไม่ได้ ไขมันที่คุมไม่ดี แล้วไม่ได้แก้เหตุ เดี๋ยวมันก็กลับมาตีบซ้ำ
คนส่งข้อความแปลกใจเม่นรอดตายมาได้ยังไง แต่ล่าสุดมีอาการอีก เม่นปรึกษาว่าคุณหมอบอกว่าคงใส่ไปอีกไม่ได้แล้ว?
เม่น : ใช่ครับ มันไม่มีพื้นที่ใส่ให้ใส่ขยายหลอดเลือดแล้ว การรักษาต่อไปคือการทำบายพาสเท่านั้น วันนั้นประมาณปีที่แล้ว ผมเล่นฟุตบอลแล้วเจ็บข้อเท้าระหว่างรอยาที่รพ. ผมนั่งอยู่แล้วรู้สึกหายใจแน่นหน้าอก กรามค้างขึ้นมา ผมบอกคุณหมอว่าผมแน่นหน้าอก เขาก็จับผมเข้าห้องฉุกเฉิน ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ตรวจเลือด หมอพูดมาคำนึงว่าคุณเป็นภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ต้องแอดมิตด่วน เอางี้ คุณอายุยังน้อยไม่อยากกทำบายพาสให้ ตอนนั้นอายุ 48 ถ้าทำบายพาสต้องอายุเยอะกว่านี้ หมอไม่อยากทำให้ หมอบอกว่าเดี๋ยวลองทำบอลลูนสักเส้นนึง เป็นเส้นปลายออกมาเลย เล็กๆ เหมือนเส้นด้าย ลองถ่างตรงนี้ดูก่อน ถ้าช่วยได้จะยืดอายุการทำบายพาส แต่ปรากฏว่าพอหลังทำบอลลูนเส้นนั้นไป หมอบอกว่ามันดีขึ้นนะ แต่มันไม่ช่วย สุดท้ายเส้นที่ทำใหม่เพิ่มไปก็ไม่สามารถช่วยเลือดให้โฟลว์เข้าไปได้ สุดท้ายก็ทำบาวพาสไปครับ ต้องผ่าหน้าอก แหวกซี่โครง
พญ.อัญชิสา : เปิดหน้าอกลงไปแล้วเลื่อยกระดูกออก จะเจอหัวใจอยู่ด้านใน ต้องเลื่อยกระดูกตรงกลางหน้าอกออกเลยแล้วแหวกเข้าไป เราบายพาสข้ามจุดตีบเส้นเลือด หลักการคือให้เลือดข้ามจุดตีบไปเลี้ยงส่วนปลาย เพื่อให้หัวใจรับเลือดไปเลี้ยงที่หัวใจได้ ตอนนี้หลอดเลือดที่เราเอามาใช้ทำบายพาส หลักๆ มีเส้นเลือดที่ผนังทรวงอก เอามาต่อ 1 เส้นที่ใช้กันได้ หรือเส้นเลือดแดงที่แขน หรือเส้นเลือดดำที่ขาเอามาต่อ
เส้นเลือดที่ตันเสียไปแล้ว ต้องขลิบออก?
พญ.อัญชิสา : มันจะอยู่ที่เดิม ตัวตันก็ยังอยู่ แต่เราต่อจากตัวนี้แล้วไปต่อที่เส้นเลือดแดงใหญ่ให้ไปต่อที่จุดปลาย ถ้าจุดตีบอยู่ต้นมากแค่ไหนก็จะกระทบเยอะ
เส้นที่ตันอยู่ตรงนี้ไม่ใช่แล้ว เอาเส้นเลือดที่ขามาต่อ ออกมาเป็นอีกเส้น แล้วต่อเข้าหัวใจ?
พญ.อัญชิสา : ใช่ค่ะ แล้วต่อด้านปลาย เราเรียกว่าบายพาสจุดที่ตีบข้ามไป
ล่าสุดมีวิวัฒนาการไม่ต้องผ่าแล้ว?
พญ.อัญชิสา : มีการผ่าตัดแผลเล็กด้านขวา ใต้ราวนมค่ะ แผลขนาดเล็ก ฟื้นตัวเร็ว อาจเจ็บน้อยกว่า อันนี้ไม่ต้องเจาะกระดูก เป็นช่องระหว่างซี่โครง จะถูกจำกัดด้วยกายวิภาคของแต่ละบุคคล โดยตัวโรค รอยโรคว่าเราทำได้มั้ย
ไม่ใช่ว่าจะผ่าแบบนี้ได้ทุกคน?
พญ.อัญชิสา : ใช่ค่ะ
นพ.เขตต์ : แต่ปัจจุบันก็มีอุปกรณ์ทำให้ผ่าได้ง่ายขึ้น เช่นหุ่นยนต์ผ่าตัด ทำให้แผลเล็ก ฟื้นตัวไว เทคนิคของหมอก็ยังทำได้ โดยไม่ต้องใช้หุ่น และมีหุ่นช่วยด้วย
ดีใจนะที่ทำเรื่องนี้แล้วมีคนมาดู ยอดตัวเลขในยูทูปติ๊กต๊อกก็เป็นตัวเลขเดิมๆ ที่เราทำเรื่องชาวบ้านเรื่อยเปื่อย แสดงว่าคนยังให้ความสำคัญกับสุขภาพ ตอนแรกไม่คิดไม่หวังว่าคนจะสนใจเข้ามาดูเรื่องนี้เยอะขนาดนี้ คิดว่าช่างมันเถอะ เรตติ้งคงไม่ดีหรอกเทปนี้ แต่ผมตั้งใจอยากทำจริงๆ อยากให้รายการวันนี้เป็นตัวช่วยทำให้ชีวิตคนๆ นึงใครก็ได้ในโลกนี้ หรือใครก็ได้ที่ดูรายการนี้ แค่คนๆ เดียวก็ได้ ที่สามารถเอาตรงนี้ไปใช้ประโยชน์ และต่อชีวิตเขาได้ ถ้ามีบุญกุศลตรงนั้น ผมขอยกให้เร แม๊คโดแนลด์ รวมถึงน้องฮลุน หรือแม้แต่สามีครูทราย หรือใครก็ตามแต่ ที่เคยเสียชีวิตจากโรคนี้ อยากให้ทุกคนได้รู้ได้ตระหนักและได้ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน บอกต่อกัน ว่าโรคนี้มันน่ากลัว ทีนี้มาคุยเรื่องราวต้นเหตุกันหน่อย แน่นอนคือเรื่องคอลเลสเตอรอล หรือไขมันในเส้นเลือด?
นพ.เขตต์ : คอลเลสเตอรอลสูงก็เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ ปัจจัยเสี่ยงหลอดเลือดหัวใจตีบมีหลายอย่าง อย่างที่เราไล่กันมา ไม่ว่าเบาหวาน ความดัน สูบบุหรี่ แต่คอลเลสเตอรอลไขมันสูงก็เป็นอีกอันนึง จะพบว่าคนที่มีไขมันในเลือดสูงนานจะมีความเสี่ยงกับโรคหลอดเลือดหัวใจอุดตันเพิ่มขึ้น ที่คุณหนุ่มพูดว่ากินยาลดไขมัน ไม่ว่ากินก่อนเกิดโรค หรือเป็นโรคแล้วแล้วกินก็ได้ประโยชน์ ยิ่งไขมันเลวต่ำเท่าไหร่ก็จะได้ประโยชน์จากการลดอัตราเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดหัวใจมากเท่านั้น นี่เป็นการตรวจที่เราเรียกว่าแคลเซียมสกอร์ ปัจจุบันสะดวกมาก ไม่ต้องฉีดสีไม่ต้องอะไร จะเห็นว่าหลอดเลือดมีไขมันหินปูนเกาะเต็มไปหมด ยิ่งเห็นเยอะแปลว่ายิ่งเสี่ยง พอเห็นเยอะต้องเข้าสู่สปสช.ว่าจะมีสิทธิอะไรขั้นพื้นฐานที่ประชาชนจะสามารถไปตรวจได้บ้าง พอเราทำคลื่นไฟฟ้าหัวใจจะเห็นชัด คุณหมอเห็นจะรู้ว่านี่คือภาวะฉุกเฉินเร่งด่วน
จริงๆ แล้วต้องบอกว่าการทำรายการวันนี้ ไม่ต้องการต่อต้านบุคคลอีกกลุ่มที่บอกว่าอย่าไปกินเลย ไม่ได้ช่วยอะไร ทำให้ตับพัง รพ.ได้เงิน เราไม่ได้ต่อต้านท่าน เพียงแต่เราพูดมุมคนกินแล้วกัน ความสำคัญของการกินยา?
นพ.เขตต์ : การกินยาลดความเสี่ยงได้ การรักษาไขมันเลวในเลือดสูง ถ้าเรากินยาจะลดความเสี่ยงลงมา ยิ่งต่ำมาก ความเสี่ยงก็ลงไปเส้นนี้ ถ้าคนไข้ไม่อยากทานยา การกินลดความเสี่ยงการเกิดหลอดเลือดหัวใจของคุณในอนาคต คุณรับความเสี่ยงได้มั้ยล่ะ ถ้าไม่กินยาเลย คุณมีความเสี่ยงที่สูงมาก ถ้ากินความเสี่ยงจะลดตามระดับ LDL ที่ลดลง
ยาพวกนี้กินเข้าไปช่วยอะไร?
นพ.เขตต์ : ปัจจุบันมีหลายตัว แต่ตัวหลักเราเรียกว่าลดการสร้างไขมันตัวไม่ดีในร่างกาย ซึ่งผลข้างเคียงอาจมีอย่างที่คุณหนุ่มบอก แต่ไม่ได้เจอบ่อย ต่อให้เจอผลข้างเคียงก็มียาตัวอื่นที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ ผลข้างเคียงไม่ใช่เพราะแพ้ยา ต้องเข้าใจตรงนี้
กลุ่มคนที่เขาบอกไม่อยากกิน เพราะอะไร?
นพ.เขตต์ : เรื่องความเห็นความเชื่อส่วนบุคคลอาจห้ามกันไม่ได้ แต่ในทางการแพทย์เราว่ากันตามหลักฐานเชิงประจักษ์ทางการแพทย์ เรื่องมีการศึกษา วิจัย ทำข้อมูลว่ายาตัวนี้ลดอัตราเสียชีวิตได้จริง ในกลุ่มที่เป็นแล้ว หรือยังไม่เป็นโรคในระยะยาว ไม่ใช่ความเชื่อว่ากันไปตามหลักฐานเชิงประจักษ์ครับ
ผมเคยพูดในรายการไปสักครั้งสองครั้ง ผมเป็นคนที่กินยาตัวนี้แหละ สแตติน ผมกินชื่อว่า Crestor แต่ยากลุ่มนี้มีหลากหลายยี่ห้อ อย่าบอกว่าตัวแพงโน่นนี่ ตัวถูกก็มี แต่ผมกินตัวนี้มาตั้งแต่แรกเลยไม่อยากเปลี่ยน 10 กว่าปีที่กินมา จุดเริ่มต้นที่กิน ผมมีตาที่เป็นสีขาวๆ ขอบตา เป็นเหมือนคนใส่คอนแทคเลนส์ 10 กว่าปีก่อน ผมมีอาการปวดหัวบ่อยๆ อะไรต่างๆ นานา ไม่ค่อยสบายตัวไปหาหมอ คุณหมอบอกคุณหนุ่มเป็นคอลเลสเตอรอลหรือเปล่า ผมไม่เคยตรวจ ไม่เคยใส่ใจ คุณหมอวิชัยยุทธจับตรวจ คอลเลสเตอรอลผมสูงประมาณ 400 แล้วตอนนั้นผมไม่ได้อ้วน แต่คอลเลสเตอรอลก็มีการแยกออกมาอีก เป็น LDL ไตรกลีเซอไรด์ ประกอบหลายตัว บางคนบอกคอลเลสเตอรอลสูงก็ต้องแยกที่ตัวด้วย แต่ตอนนั้น LDL ผมสูงพร้อมไตรกลีเซอไรด์ ไตรกลีเซอไรด์ขึ้นมาเกือบ 200 สุดท้ายหมอบอกให้ผมกินยา แต่ผมไม่กิน ผมไม่ชอบกินยา ผมรู้สึกว่าถ้ากินเข้าไป จะทำให้ตับเป็นอะไรหรือเปล่า จะไปสะสมอยู่ที่ตับต่างๆ นานา ผมก็เลยคิดสักพักนึงบอกหมอผมไม่กินยาได้มั้ย หมอบอกใจเย็นๆ ทำไมไม่กิน ก็บอกว่าผมกลัว เดี๋ยวจะปวดข้อ มีคนบอกมาอย่างนี้ คุณหมอหยิบยามาตัวนึงแล้วกิน บอกว่าผมยังกินเลยคุณหนุ่ม หมอที่รพ.หลายท่านก็กินนะ ไม่ใช่ว่าจะอันตรายอะไร ผมก็เลยกิน ตั้งแต่นั้นก็กินมาตลอด จนปัจจุบันก็มีอาจารย์ที่ดูแลผม แกบอกว่าคุณหนุ่ม ผมอยากให้ลด LDL ตอนนี้อยู่ไม่เยอะ ประมาณ 107 ต่ำกว่าเกณฑ์ด้วยนะ ธรรมดาเขาห้ามเกินเท่าไหร่?
นพ.เขตต์ : จริงๆ ระดับ LDL หรือไขมันไม่ดี อยู่ที่ความเสี่ยงคนไข้ด้วย ยิ่งเสี่ยงมากก็ยิ่งต้องต่ำมาก ปัจจุบันถ้าเอาต่ำมากก็ต่ำกว่า 55
คุณหมอให้ผมทานยาเพิ่มอีกตัวเพื่อกินคู่กับ Crestor ทุกวันนี้ก่อนนอนผมกินยาสองตัว กินอีกตัวเพิ่มมา 2 เดือนแล้ว เดี๋ญวจะไปตรวจว่าลงหรือเปล่า ขณะเดียวกัน ทางนี้ได้ยินว่าผมกินเหมือนกัน ตัวเดียวกัน ลงมั้ย?
ปู : ลงฮวบเลยครับ ตอนนี้ LDL เหลือ 48
พญ.อัญชิสา : LDL ถ้าสูงมากๆ จะมีอาการเช่นเส้นเลือดหัวใจ เส้นเลือดสมอง ปัจจุบันก็พยายามควบคุมให้อยู่ในค่าที่เหมาะสม หรือคนเป็นโรคแล้ว ผ่าตัดไปแล้ว ก็เป็นการป้องกัน ไม่ใช่ว่าผ่าตัดเสร็จแล้ว ใส่ขดเลือดไปแล้วมันจะไม่เกิดนะคะ เส้นเลือดมันก็เสื่อมได้อีก ถ้าไม่ควบคุมปัจจัยต่างๆ ถ้าเป็นเบาหวานก็ต้องควบคุมน้ำตาลให้ดี สูบบุหรี่ก็ต้องเลิก อะไรหลายอย่างส่งผลต่อเส้นเลือดหัวใจได้
ประสบการณ์ตรงของผม จากนั้นผมทานยา ผมทานตามคุณหมอไป 2 เดือน พอทานไป 2 เดือน คุณหมอบอกให้หยุดก่อน คุณหนุ่มไปออกกำลังกาย ลดของมัน ของทอด ตอนนั้นผมกินแต่ไข่ต้ม กินผัก กินสลัด ไม่กินอะไรที่คอลเลสเตอรอล ผมเป็นคนสุดโต่ง สมัยก่อนสูบบุหรี่ ความดันสูงปุ๊บผมทิ้งเลย หมอบอกว่าผมกินเค็มมากไป ผมก็ไม่กิน บุหรี่เลิกทิ้งขาดเลย นี่ก็เหมือนกัน ผมสุดโต่ง ทิ้งเหมือนกัน ไม่อยากกินยาแล้ว หยุดยาไป 2 เดือนไปตรวจใหม่ ขึ้นมาอีกแล้ว หมอบอกว่ากลับไปกินเลย เพราะอยู่ในกลุ่มคนที่เป็นกรรมพันธุ์ ผมเลยกลับไปคุยกับที่บ้านว่ามีใครเป็นคอลเลสเตอรอล ปรากฏว่าพ่อเป็น พ่อเป็นเส้นเลือดตีบ เสียชีวิต มายาวเลย ผมเลยต้องใส่ใจเป็นพิเศษหน่อย ต้องดูแลเรื่องไขมัน อยากบอกว่าบางคนอาจรู้สึกว่าไม่เป็นไร ออกกำลังกายก็ได้ ฟิตเต็มที่ ยังไงก็ไม่เป็น ไม่ต้องกินยา แต่ต้องเข้าใจว่าคุณจะเป็นซูเปอร์แมน แล้วให้ทุกคนเป็นเหมือนคุณคนเดียวคงเป็นไปไม่ได้ ฉะนั้นแล้วแต่ปัจเจกบุคคลจริงๆ อย่างผมก็อยากเป็นซูเปอร์แมน แต่ผมเป็นไม่ได้ เลือดผมไม่ได้เป็นซูเปอร์แมน เป็นกรรมพันธุ์ที่คนเป็น ผมก็ต้องดูแลตัวเอง ผมเข้าใจบางคน ไม่ได้ต่อต้านคนไม่กิน เป็นความใส่ใจตัวท่านเองเลย นี่อยากบอกให้ฟังที่มาที่ไปทำไมต้องกินยา สุดท้ายการกินยาพวกนี้ต้องอยู่ในความควบคุมคุณหมอ คุณหมอต้องเป็นคนสั่ง แต่แน่นอน สปสช. หลายคนถามว่าคุณหนุ่มทำได้ไง ยาแพง พวกเราไม่มีเงินขนาดนั้น คุณหนุ่มเดินสายพาน ตรวจเลือดเช็กได้แต่ฉันต้นทุนไม่ได้ชีวิตเหมือนคุณหนุ่ม ทำไงครับอาจารย์?
ทพ. อรรถพร : ต้องเรียนว่าสปสช.เกิดมาเพื่อสิ่งนี้แหละครับ ภารกิจหลักของเราคือไม่ต้องการให้ปัจจัยทางด้านการเงินเป็นอุปสรรคเข้าถึงบริการ เราไม่พูดถึงคนรวยคนจน จะรวยจะจนถ้าถึงจุดนึงมีอุปสรรคในการเข้าถึงบริการ ก็จะทำให้ชีวิตเราลำบาก ดังนั้นเราแยกเป็นสองส่วน ถ้ามีอาการผิดปกติ ไปพบคุณหมอ คุณหมอวินิจฉัยว่าน่าจะตรวจเพิ่มเติม หรือตรวจเพิ่มเติมแล้วพบว่ามีประเด็นต่างๆ ที่คุยกันมา ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น ระบบหลักประกันดูแลให้ มันจะรวมทุกอย่าง ไม่ว่าเรื่องยา หัตการ ตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมจะอยู่ในสิทธิประโยชน์ อันนี้เป็นเรื่องผู้มีสิทธิ์บัตรทองเนอะ มีคำถามกันเยอะ เวลามีข่าว แล้วไม่มีอะไรไปตรวจได้มั้ย จะได้รู้ เหมือนตรวจสุขภาพประจำปี ต้องเรียนว่าระบบบัตรทอง เรามีอีกโครงการนึง เราเรียกการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค อันนี้จริงๆ เหมือนการตรวจสุขภาพประจำปี แต่ทำให้ละเอียดขึ้น ไม่ได้เหมาทุกรายการ แต่จะแยกเป็นกลุ่มอายุว่าแต่ละช่วงควรทำอะไร เช่นเด็กแรกเกิดถึงอายุหนึ่งต้องไปฉีดวัคซีน กลุ่มวัยทำงานอย่างพวกเรา 30-35 ปีขึ้นไปต้องมีคัดกรองความเสี่ยง ถ้ามีปัจจัยเสี่ยงก็เข้าไปตรวจไขมัน อันนี้เป็นสิทธิประโยชน์สำหรับคนไทยทุกคน กับอีกกลุ่มนึงที่เจอบ่อยๆ อยู่ๆ ปุบปับมีอาการฉุกเฉินถึงแก่ชีวิต สีแดงแปร๊ดเลย ไม่ว่าสิทธิอะไร ไม่ว่าจะข้าราชการ ประกันสังคม บัตรทอง สามารถเข้ารพ.อะไรก็ได้ อยู่ใกล้ภาครัฐก็เข้าภาครัฐ อยู่ใกล้เอกชนก็เข้าเอกชน รพ.จะดูแลให้ ถ้าเป็นเอกชนที่ไม่อยู่ในโครงการจะดูแลให้ 72 ชม. จนอาการดีขึ้นแล้ว จะส่งกลับไปหน่วยบริการประจำ เราเรียกระบบนี้ว่ายูเซป ซึ่งครอบคลุมแล้ว ไม่ต้องกังวลเรื่องค่าใช้จ่าย
ชาวบ้านชมแล้วอยากตรวจร่างกาย เขามีสิทธิ์ไปตรวจโดยไม่เสียเงินมั้ย?
ทต.อรรถพร : มีสิทธิ์ครับ ตอนนี้เรามีระบบใช้แอปฯ เป๋าตังกันเยอะ ในแอปฯ เป๋าตังจะมีเมนูนึงชื่อสุขภาพ สิทธิอะไรก็ใช้ได้นะครับ ถ้าเรามีใช้อยู่แล้วเข้าไปดูในนั้น ไปที่รายการสร้างเสริมป้องกันโรค คลิกไปจะเจอว่าเรามีโปรแกรมอะไรบ้าง เขาจะดูว่าเราอายุเท่าไหร่ เพศหญิงหรือเพศชาย เขาจะขึ้นสิทธิประโยชน์เราอยู่ในนั้น ถ้าอายุได้ อยู่ในกลุ่มได้ จะมีการคัดกรองอยู่ในนั้น ตรงนี้เป็นสิทธิพวกเราอยู่แล้ว
รพ.ต่างจังหวัด เขาก็ต้องดูแลให้เหมือนกัน?
ทต.อรรถพร : ถูกต้องครับ การคัดกรองตรงนี้เป็นเรื่องพื้นฐาน ที่ทำกันอยู่แล้ว
ถ้าเขาปฏิเสธมาแจ้งได้มั้ย เจอบ่อยๆ มีคนบอกว่าไปขอแล้วเขาบอกไม่ได้?
ทต.อรรถพร : สปสช.เรามีระบบสายด่วน หมายเลข 1330 ถ้ามีปัญหาเรื่องเข้าถึงหรืออยากทราบข้อมูลเพิ่มเติม สามารถโทรไปสายด่วน 1330 ได้ตลอด 24 ชม. มีน้องๆ คอยตอบคำถาม
มีเสียงสะท้อนว่าพูดได้ต้องทำให้ได้ด้วยนะ ผมขอโทษนะอาจารย์?
ทต.อรรถพร : ยินดีครับ เราเจอทุกวันครับ
เจอด่าทุกวันเหรอครับ?
ทต.อรรถพร : (หัวเราะ) มีคำถามเข้ามาทุกวัน จริงๆ เรามีหลายช่องทาง แต่แอดไลน์สปสช.ก็ได้ แชตเข้ามาก็มีน้องๆ ตอบคำถามให้
คนเข้าไม่ถึงนี่แหละ มีทางไหนจะเข้าถึงแบบ 100 เปอร์เซ็นต์ได้?
ทต.อรรถพร : ต้องบอกว่าระบบการเข้าถึงการรักษาพยาบาลของบ้านเราค่อนข้างดี ยกตัวอย่างเราไม่มีอาการอะไรเลย ก็เข้าโปรแกรมคัดกรองได้ ทำได้ทุกที่ เมื่อคัดกรองแล้วมีความสี่ยง ก็จะทำการวินิจฉัยเพิ่มเติมก็ทำได้ทุกที่เช่นเดียวกัน แต่ถ้ามีปัจจัยเสี่ยง ถ้ารพ.นั้นทำไม่ได้ เขามีระบบส่งต่ออยู่แล้ว ว่าจะส่งไปที่ไหน ก็จะมีระบบของเขา ไปหาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอยู่แล้ว
สมมติว่าวันนี้คนดูโหนกระแส ไม่สบายใจ คุณเข้าไปดูแอปฯ เป๋าตัง ดูช่วงอายุ และสามารถติดต่อคัดกรองได้ พูดง่ายๆ ตรวจสุขภาพได้?
ทต.อรรถพร : ถูกต้องครับ พอเลือกเมนูไปแล้ว เขาจะบอกเลยว่าหน่วยบริการที่อยู่ใกล้ๆ เรามีอะไรบ้าง เลือกตามนั้นได้เลย ถ้าติดขัดก็ 1330 ครับ
วันนี้พี่สุขภาพร่างกายเป็นไง?
ปู : ดีแล้วครับ เต็มร้อย
พี่ได้รับการเปลี่ยนหัวใจมา ไปลงคิวไว้ใช่มั้ย?
ปู : รพ.เขาจัดการให้ครับ ต้องทำเรื่องเหมือนทุกคน เผอิญจังหวะดี ได้เร็ว แต่ก็หลายดวงนะกว่าจะถึงผม นอนรอเกือบ 2 เดือนเหมือนกัน
วันนั้นเชิญคุณพ่อเจ้าของหัวใจ ลูกชายบริจาคหัวใจ คุณพ่อเอาหัวใจของลูกที่ประสบอุบัติเหตุให้ ซึ่งเขาไม่ให้เจอกันอยู่แล้ว ทั้งคนที่รับและคนที่ให้ แต่เคสนี้เขาไปเจอกันเอง เพราะทางผู้เสียชีวิต ญาติเขาเอาคลิปมาลง ทางนี้รับบริจาคแล้ว ดูคลิปไปเรื่อยๆ เอ๊ะ หมอคนนี้เป็นคนผ่าเรานี่หว่า เอ๊ะ ผู้หญิงคนนี้มายืนรอ มาส่ง เขาเชื่อมเรื่องกันเอง สุดท้ายถึงไปเจอว่าคนนี้บริจาคหัวใจให้เรา ก็เลยติดต่อไป วันนั้นคุณพ่อเขามา เขาฟังเสียงหัวใจลูกเขาที่อยู่ในร่างพี่ปู วันนั้นน้ำตาแตกกันหมดเลย เป็นภาพประทับใจ คุณพ่อเขาดีใจที่ลูกเขาอยู่ตรงนี้ ไม่ได้ไปไหนถึงแม้ลูกเขาเสียชีวิตแล้ว แต่หัวใจกับอวัยวะบางส่วนถูกส่งต่อให้คนอื่นๆ หนึ่งในนั้นอยู่ในส่วนพี่ปู ถามพี่ปูว่ายังเจอคุณพ่ออยู่มั้ย พี่ปูบอกว่าเพิ่งไปเยี่ยมมาเอง ไปเยี่ยมบ่อย เอาหัวใจไปหาคุณพ่อเขา พ่อเขาฟังมั้ย?
ปู : ปีนึงประมาณครั้งสองครั้ง พ่อเขาก็ฟังหัวใจเหมือนเดิมครับ ทุกคนก็อยากฟัง รอเหมือนเดิม หยุดโรงเรียนรอเจอ
บางเรื่องเขาตามหากันเองจนเจอ เหมือนหัวใจตามหาครอบครัวเขาจนกระทั่งไปเจอ บางครั้งความโชคดีไม่ได้เกิดแบบพี่ปูง่ายๆ คุณเองจำเป็นต้องดูแลตัวเอง หมั่นออกกำลังกาย กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ ถ้าคุณยังมีภาวะไขมันเส้นเลือด อาจเป็นกรรมพันธุ์ คุณก็จำเป็นต้องกินยา แต่ไม่ใช่กินยาแล้วจะทิ้งการออกกำลังกายเลยนะ ต้องทำทุกอย่าง ลดของมันด้วย กินยาไปแล้ว ไม่ใช่ว่าจะกินของมันเท่าไหร่ก็ได้นะ ดูตัวเองเม่น ล่าสุดหมอบอกดูแลตัวเองนะ กินยาไปนะ อย่ากินของมันนะ ล่าสุดไขมันพอกตับ ตับอักเสบ เพิ่งหยุดไป 2 วัน?
เม่น : ใช่ครับ กินไก่ทอดเข้าไป ตอนนั้นปวดท้องมาก เหมือนมีคนกระทืบเท้าเรา แล้วปวดหลัง มีภาวะของการหายใจไม่ออก หายใจติดขัดร่วมด้วย ไปหาหมอ เล่าอาการให้ฟัง คุณหมอจับตรวจเลือด และจับตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ปรากฏว่าเจอแรกๆ เลยคือภาวะตับอักเสบ ไขมันพอกตับ ถุงน้ำดีมีอาการอักเสบ สิ่งที่พ่วงตามมาคือหัวใจเต้นผิดจังหวะ ต้องแอดมิต สุดท้ายพออาการปวดท้องลดลง ถุงน้ำดีลดลง หัวใจก็กลับมาปกติเหมือนเดิม อยากบอกว่าผมก็เป็นคนไขมันในเลือดสูงมาตลอด เพิ่งรู้ตอนหลังว่าพ่อแม่ผมก็เป็นโรคหัวใจทั้งคู่ แสดงว่าผมเป็นกรรมพันธุ์ไม่ว่าไขมันหรือหัวใจ ที่ผ่านมาคุณหมอให้ยามาทาน เราคุมอาหาร ออกกำลังกาย แต่ก็ไม่ลง ล่าสุดหมอเพิ่มยาให้เป็นกลางคืน 2 เม็ด ตอนเช้าเม็ดนึง ตอนนี้ล่าสุดหมอบอกว่าดีใจด้วยนะ ค่า LDL คุณลดลง 115 อยากบอกว่าการทานยาสำหรับตัวผม ผมว่าสำคัญ ถ้าผมไม่ได้ตามยาตามที่หมอบอก ไขมันผมมันจะสูง คุณหมอบอกว่าต้องเพิ่มยาไขมัน ไม่งั้นร่างกายเอาไม่อยู่ ต่อให้คุณดูแลตัวเองดีแค่ไหน แต่ถ้ากรรมพันธุ์คุณมาแบบนี้ ความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นวันนี้ คุณต้องกินยาช่วย มันก็เลยลดลง
มีอะไรอยากบอกชาวบ้านเรื่องใส่ใจตัวเอง จริงๆ วันนี้จะทำเรื่องผัวเมียนะ มีเรื่องผอ.เป็นชู้อยู่ข้างเมรุอะไรสักอย่าง ผมแคนเซิลเคสนั้นไป อาจารย์ทั้งสามท่านถูกตามตัวตอน 10 โมง ก็ขอบคุณมากๆ มันเป็นโอกาสที่ดี อะไรก็ตามแต่ สิ่งที่ดำเนินไปอยู่ จะมีสิ่งดีๆ ซ่อนอยู่เตือนผู้ชมให้รับรู้ว่าจะดูแลตัวเองยังไง มีอะไรอยากบอกผู้ชม
นพ.เขตต์ : วันนี้เป็นการสร้างความตระหนักรู้ให้ประชาชนจริงๆ ให้เห็นถึงความสำคัญ ปัจจัยเสี่ยงมีอะไรบ้าง อาการเฝ้าระวัง สุดท้ายท่านสปสช. บอกว่าเราอยู่ในประเทศที่มีระบบประกันสุขภาพ ตั้งแต่คัดกรอง รักษา ประชาชนมีโอกาสเข้าถึง ไม่ว่าการตรวจวินิจฉัยเบื้องต้น การรักษา ไม่ว่าการทำบอลลูน บายพาส ครอบคลุมอยู่ในสิทธิ์ประชาชนอยู่แล้วครับ
พญ.อัญชิสา : ขอบคุณที่เห็นความสำคัญเรื่องนี้ อยากบอกว่าทุกคนก็ต้องดูแลตัวเองด้วย ไลฟ์สไตล์อะไรต่างๆ การกินยา การทำหัตถการ การผ่าตัดเองก็ตาม หมอเข้าใจทุกคนไม่อยากทานยา เราก็ไม่ได้อยากให้เหมือนกัน เราให้ยา ให้ทำหัตถการ ตามตัวโรคที่บ่งชี้จริงๆ ก็อยากให้ทุกคนเห็นความสำคัญของการรักษา และดูแลตัวเอง
อาจารย์เป็นมือผ่า ผ่าวันนึงกี่เคส?
พญ.อัญชิสา : ตอนนี้ที่สถาบันโรคทรวงอก ผ่าในเวลา 5 เคส นอกเวลาอีก 2 เคส ประมาณ 6 เคสต่อวัน หัวใจอย่างเดียว คนเป็นเยอะมากค่ะ
ทำวันนึง 6 เคส เยอะมากนะ?
พญ.อัญชิสา : ค่ะ แล้วยังมีมาเรื่อยๆ มีคนไข้ส่งต่อมาผ่าตัดเรื่อยๆ ค่ะ
ตลอดระยะเวลาที่ผ่ามา ส่วนใหญ่เป็นคอลเลสเตอรอลตีบตันต้องทำบายพาสเหรอ?
พญ.อัญชิสา : เส้นเลือดหัวใจตีบเยอะสุดอันดับหนึ่ง รองลงมาคือลิ้นหัวใจค่ะ
ที่ท่านมาวันนี้ โชคดีมาก ทางอ.เขตต์เชิญมา ท่านกำลังจะขึ้นเครื่องไปสิงคโปร์ ก็อุตส่าห์มาให้?
พญ.อัญชิสา : ยินดีค่ะ
อาจารย์อยากฝากอะไร?
ทต.อรรถพร : จริงๆ ไม่อยากให้ป่วยเลยครับ แต่ถ้าป่วยแล้วมีสิทธิ์บัตรทองก็ไม่ต้องกังวลเรื่องค่าใช้จ่าย แต่จริงๆ อยากให้ป้องกัน เรามีโปรแกรมป้องกันโรค เช็กสิทธิ์ได้ที่แอปฯ เป๋าตัง และสอบถามสายด่วน 1330 ได้ตลอด 24 ชม.ครับ
ลองคิดดูเองแล้วกัน อย่างที่อาจารย์อัญชิสาบอก ผ่าวันละ 6 เคส เดือนนึง ให้ 22 วัน เพราะตัดเสาร์-อาทิตย์?
นพ.เขตต์ : เสาร์-อาทิตย์เราก็ทำครับ (หัวเราะ)
ผมให้ 30 วันเลย 180 เคสต่อเดือน เฉพาะรพ.เดียวนะ มันใกล้ตัวคุณมากจริงๆ ใกล้ตัวผมมาก ผมก็กลัวนะ แต่ก็ได้ตระหนักรู้ว่าจะเอายังไงกับชีวิต เราทำยังไงกันดี เราป้องกันตัวเองกันดีมั้ย ใส่ใจตัวเองกันดีมั้ย คุณมีเพศสัมพันธ์กัน ยังใส่ถุงยางเลย แต่อันนี้ชีวิตเราเลยนะ จะไม่หันมาตระหนักสักนิดนึงเลยเหรอว่าเรากำลังทำอะไรอยู่ เราอาจไม่รู้ตัวเลยว่าวันนึงล้มไปแล้วหลับไปเลยหรือเปล่า คนตายไม่รู้หรอกตัวเองเป็นอะไร แต่คนข้างหลังเราเขารู้และเสียใจมาก เขามีคำนึงว่าไม่น่าเลย รู้อย่างนี้ อย่างนี้ดีกว่า มันคือคนข้างหลัง ไม่ใช่ตัวเรา เราหลับไปแล้วไม่รู้อะไรแล้ว แต่คนข้างหลัง พ่อแม่พี่น้องลูกเมีย สามี ต่างๆ นานา เราจะทิ้งคนข้างหลังไว้กับความเจ็บปวดแบบนี้เหรอ ดูแลตัวเองดีกว่าครับ อะไรที่หลับตาข้างนึง กินยาได้ก็กินเถอะ ผมกินเพราะเซฟตัวเอง และไม่กล้าไปบอกใครว่าอย่าไปกินนะ ผมกลัวเขาไม่กินแล้วผมรับผิดชอบไม่ได้ ดูแลตัวเองครับ คุณมีอาการอย่าทิ้งไว้ ไปหาคุณหมอ ไม่ได้ฝากแค่คนป่วยนะ ฝากถึงคุณหมอด้วย อยากให้มีความใส่ใจคนไข้ให้มากขึ้น ผมทำเคสเรื่องนี้หลายครั้งหลายหน คนไข้ไปหาหมอมีอาการปวดแขน เจ็บหน้าอก คุณหมอบอกยังไม่ถึงเกณฑ์หรอกที่คุณจะเป็นโรคหัวใจ กลับบ้านเถอะ สุดท้ายก็ตาย มีเรื่องมีราวกันไป เมียเป็นม่าย เด็กไม่มีพ่อ หวังว่าเทปวันนี้ถ้าจะได้บุญกุศลอยู่บ้าง ขออนุญาตยกให้คุณเร แม๊คโดแนลด์ เพราะเป็นสิ่งที่ทำให้ผมตระหนักว่าผมต้องทำเรื่องนี้ จริงๆ นะครับ?


