"เจสัน​ อาร์เดย์" อัจฉริยะออทิสติก หรืออ้ายคนหล่อลวง

ย้อนไปเมื่อ 3 ปีที่แล้ว "เจสัน​ อาร์เดย์" (Jason Arday) ในวัย 37 กลายเป็นชายผิวสีที่อายุน้อยที่สุดที่ได้รับการแต่งตั้งจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์​ให้เป็นศาสตราจารย์​

เรื่องดังกล่าวว่าชวนทึ่งแล้วแต่ที่น่าทึ่งกว่าก็คือเส้นทางชีวิตของเขา

"เจสัน​ อาร์เดย์" ระบุว่าเขาเป็นเด็กออทิสติก​ กว่าจะพูดได้ก็ปาเข้าไปตอน 11 ขวบ อ่าน-เขียนหนังสือได้ตอน 18 ปี แต่ก็มุ่งมั่นจนเรียนจบปริญญาตรีศิลปศาสตร์​ตอนอายุ 22​ ปี

เขาคว้าปริญญาโท​ถึงสองใบคือศิลปศาสตร์​และการศึกษาในวัย 26​ ปี ก่อนจะจบปริญาเอกตอนอายุ​ 30​ ปี แม้ในช่วงที่ทำวิทยานิพนธ์​จะถูกตรวจพบว่ามีเนื้องอกในสมอง

ไม่ใช่แค่การศึกษา แต่ยังรวมถึงกิจกรรมอื่นๆ เขาเคยวิ่งมาราธอน 30 ครั้งใน 35 วัน โดย 9 วันสุดท้ายเขาวิ่งทั้งๆ ที่ขาหัก​ เขาทำสถิติวิ่ง 300 ไมล์ภายใน 3 วัน และวิ่งบนลู่วิ่ง 600 ไมล์ภายใน 6 วัน​ จนสามารถระดมทุน​ได้เงินกว่า 250 ล้านบาทให้กับองค์กรช่วยคนไร้บ้าน

ปี 2022 เจสันเปิดเผยระหว่างที่บรรยายทางวิชาการว่า​ ตอนเด็กๆ เขาเคยเป็นส่วนหนึ่งของสารคดีโทรทัศน์ชื่อดังของอังกฤษชื่อ Seven Up ที่ติดตามถ่ายทอดชีวิตกลุ่มตัวอย่างทุกๆ 7 ปี

ที่ผ่านมาเจสันมักจะเล่าถึงครอบครัวที่ยากจน การโดนดูถูกเหยียดหยาม ข่มขู่ เหตุการณ์​ร้ายแรงที่สุดคือมีคนส่งหัวหมู​มาคุกคาม​ แต่ทุกอย่างกลับกลายเป็นความมุ่งมั่นให้เขาสู้กับชีวิตจนประสบความสำเร็จ

ชีวิตอันน่าทึ่งของเขาทำให้มหาวิทยาลัย​เคมบริดจ์​เล็งเห็นคุณค่า แต่งตั้งให้เป็นศาสตราจารย์ด้านสังคมวิทยาการศึกษาในปี 2023 เรื่องราวดูเหมือนจะสวยงาม ถ้าเป็นหนังดรามาก็จบแบบแฮปปี้เอนดิ้ง แต่ใครจะรู้ว่าทั้งหมดเป็นเพียงหนังตัวอย่างเท่านั้น


ข้อเท็จจริงก็คือ ไม่มีหลักฐานยืนยันได้ว่าเขาเป็นออทิสติก​หรือพูดได้ตอน​ 11​ ขวบ​ อ่านเขียนได้ตอน​ 18 รวมถึงเรื่องที่ว่าป่วยเป็นเนื้องอกในสมอง

ผู้จัดการวิ่งมาราธอน​ไม่ยืนยันว่าเขาร่วมวิ่งจริงส่วนผู้เชี่ยวชาญการวิ่งชี้ว่าเรื่องที่เขาอ้างแทบเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ​ และเมื่อถูกถามหาหลักฐาน เจสันแจงว่ามันเป็นการระดมทุนร่วมกันในนาม "กลุ่มคณะ" (Syndicate) ตลอดระยะเวลา 20 ปี,​ คำว่า​ 60​ วัน หมายถึง​ 60​ วันในเวลา​ 20 ปี และไม่สามารถเปิดเผยรายชื่อผู้ร่วมทีมได้เนื่องจากติดสัญญาไม่เปิดเผยข้อมูล (NDA)​

ด้านผู้ผลิตสารคดี​ Seven Up ก็ปฏิเสธ​ไม่เคยมีรายชื่อเขา จนโฆษกส่วนตัวเขาต้องแจงว่า Seven Up ไม่ได้หมายถึงตัวรายการ แต่เป็นคำที่คนในชุมชนผิวสีใช้เรียกโครงการช่วยเหลือเด็กพิเศษ

ไม่เคยมีบันทึกหรือหลักฐานที่เขาเผยว่าถูกส่งหัวหมูข่มขู่คุกคาม ส่วนสำนักงานตำรวจนครบาลลอนดอน​ยืนยันไม่พบบันทึกแจ้งความ รวมถึงเคยส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจร้านขายเนื้อของครอบครัว

ยังมีองค์กร​การกุศล​ Water Aid ของอังกฤ​ษที่ออกมายืนยันเรื่องที่เจสันระบุไว้ในประวัติว่าเขาเคยเข้ามาช่วยงานองค์กรในการหาแหล่งน้ำ​สะอาดให้เด็กๆ ที่แอฟริกา​ใต้ว่าไม่น่าจะเป็นเรื่องจริง เพราะองค์กร​ไม่เคยออกไปทำกิจกรรมอะไรนอกประเทศ

ไม่กี่วันก่อนชื่อเจสันตกเป็นข่าวอื้อฉาว หลังมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ตั้งคณะกรรมการสอบสวนเขาในหลายประเด็น ทั้งการลอกผลงานของคนอื่นมาใส่ในวิทยานิพนธ์ปริญญาเอก ใบสมัคร​และประวัติที่​เป็นเท็จ และโกหกว่าเคยเขียนหนังสือวิชาการที่ไม่มีอยู่จริง

ขณะที่ล่าสุดทางเจสันได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านสังคมวิทยาการศึกษา และตำแหน่งสมาชิกวิทยาลัยเจซัสแล้วพร้อมเผยว่าทั้งหมดไม่ใช่ความผิดของตน แต่เป็นเรื่องของการเหยียดผิวเหยียดเชื้อชาติ​ อาการจากออทิสติก และการที่ไม่มีใครมาอบรมตัวเขา