กลุ่มคนรักช้าง จวก “อธิบดีกรมอุทยานฯ” ผิดพลาดร้ายแรง สงสัยให้ยาเกินขนาดจนช้าง “สีดอหูพับ” จบชีวิตสลด!

“ตุ๊ก เดือนเต็ม” นำทีมกลุ่มคนรักช้างลุกฮือ บุกกรมอุทยานฯ จี้อธิบดีลาออกเซ่นปมย้าย “สีดอหูพับ” จนตาย แฉปฏิบัติการผิดพลาดร้ายแรง สงสัยใช้ยาเกินขนาดจนช้างป่าขวัญใจชาวบ้านต้องจบชีวิตอย่างน่าสลด แพทย์รักษาช้างวิเคราะห์ ทำเกินกว่าเหตุ?

กรณีกลุ่มคนรักษ์ช้างและองค์กรจัดสวัสดิภาพจิตอาสารักษ์สัตว์ไทย บุกกรมอุทยานฯ ยื่นหนังสือเรียกร้องให้ “นายอรรถพล เจริญชันษา”อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ลาออกจากตำแหน่ง และจี้ทีมสัตวแพทย์รับผิดชอบ กรณีการเคลื่อนย้ายช้างป่า “สีดอหูพับ”จนตาย โดยชี้ว่าเป็นความผิดพลาดร้ายแรงและทารุณกรรมสัตว์

รายการโหนกระแส วันที่ 12 ก.พ.69 ดำเนินรายการโดย “หนุ่ม กรรชัย กำเนิดพลอย” ผลิตในนามบริษัท ดีคืนดีวัน จำกัด ออกอากาศทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 12.35 น. ทางช่อง 3 กดหมาย เลข 33 สัมภาษณ์ ตุ๊ก เดือนเต็ม จิตอาสา, กุ๊ก - ปุ้ย - ชุ - กิ่งดาว ชมรมจิตอาสารักษ์สัตว์, กิตติคุณ พลวัน ประธานองค์กรจัดสวัสดิภาพจิตอาสา

เมื่อวานไปร้องกันกี่คน?
ตุ๊ก : 2 พันคน

กิตติคุณ : เรามีการให้ลงทะเบียน ประมาณ 2 พันคน ที่คนไม่ลงทะเบียนอีก 500 ประมาณ 2,500 คนครับ

คุณกุ๊ก เล่าประวัติสีดอหูพับ คุณนั่งร้องไห้ตลอดเวลา?
กุ๊ก : เห็นน้องโดนมัดโดนล่ามเป็นแผล สงสาร น้องหูพับเขามากับโขลง ลงมาจากเขา ผอมๆ มาเลยค่ะ พี่ก็ไปๆ มาๆ มันเป็นพื้นที่ใกล้บ้าน ลักษณะพิเศษคือหูเขาจะพับค่ะ ก็เลยเรียกเจ้าหูพับ

ตุ๊ก : เขาก็จะซน ชาวบ้านจะพูดเสมอ ถ้าพูดว่ามาขโมยอีกแล้วเหรอ เขาก็จะงอน ขัดกับความรู้สึกที่ทางอุทยานบอกกับเรา

กุ๊ก : น้องมากับโขลง แรกๆ รู้ดี ว่าเขาผอม เห็นซี่โครง ช่วงกลางปี 66 ที่เริ่มมา โขลงน้องกลับไป แล้วน้องก็กลับมาใหม่ มีแต่ช้างเด็ก มา 10 กว่าตัว สีดอเป็นช้างไม่มีงา

จากนั้นยังไงต่อ?
กุ๊ก : น้องลงมาใหม่ มีแต่เด็กๆ เลยค่ะ มีหูพับ งาจิ๋วน้องสุด รถถัง ที่เราคุ้นชื่อกัน ชาวบ้านเป็นคนตั้งชื่อ ประมาณปี 67 งาจิ๋วกับหูพับข้ามเขาภูเวียงมา ก็เลยยิ่งได้ติดตามมากขึ้น ความสงสาร ความน่ารักของเขา เราเป็นคนพื้นที่รู้จักคน เราก็เข้าไปได้ จากนั้นงาจิ๋วก็กลับไป แต่พี่พับไม่กลับ ชอบภูเวียง อยากอยู่ภูเวียงค่ะ เขาอยู่ตัวเดียวเลยค่ะ ชาวบ้านก็เมตตาพี่พับมาก

67 เขามาฝังตัวอยู่ที่นี่ งาจิ๋วกลับไปสีชมพูแล้ว แต่พับอยู่ที่ภูเวียง ตัวเดียวเลย ยังไงต่อ?
กุ๊ก : พี่พับก็ปักหลักเลย แล้วก็เริ่มอ้วน ไม่มีปัญหากับชาวบ้านเลย ชาวบ้านเมตตา บางรายรู้ว่าพี่พับชอบกินอะไรก็เก็บไว้ให้ เขาวนมาก็ได้กินค่ะ

ดูก็ไม่มีอะไร ชาวบ้านก็รัก แล้วเกิดอะไรขึ้น?
กุ๊ก : มีคำสั่งศาล จากที่ฝั่งตำบลดงลาน อ.สีชมพู เขาไปร้องศาลปกครองขอนแก่นว่าช้างกลุ่มนี้ ไปทำให้มีคนเสียชีวิต ไปกินพืชผลการเกษตร เกิดความหวาดกลัว เลยเป็นที่มาของคำสั่งศาลว่าให้ย้ายช้างทั้ง 4 ตัว

ภูเวียงอยู่ตรงจุดนึง ส่วนดงลานก็อีกจุดนึง เป็นเพื่อนที่เชื่อมกัน มีภูเขาอยู่แล้วแยกกัน พับย้ายมาอยู่ฝั่งภูเวียง โดยมีภูเขาคั่นกลาง พี่พับก็มาอยู่ฝั่งนี้แล้วสิ ไม่เกี่ยวกับฝั่งโน้น ทำไมเขาไปร้องฝั่งนี้เพราะอะไร?
กุ๊ก : เขาร้องอยู่ก่อนแล้วว่าเป็นช้างกลุ่มเดียวกันค่ะ

ตุ๊ก : พี่พับไม่กลับไปแล้ว แต่เขาก็ยังร้องช้าง 4 ตัวนี้

กุ๊ก : เราก็สงสัยว่าในเมื่อพี่พับไม่ได้อยู่ในพื้นที่แล้ว ทำไมถึงมาจับตัวพี่พับไปจนเกิดเหตุสลดใจแบบนี้

ตอนนั้นมีคนไปร้องเรียนว่าช้าง 4 ตัว เขาเฉพาะเจาะจงว่าเป็นพี่พับเลยมั้ย?
กุ๊ก : เจาะจงเลยค่ะ มีพี่พับอยู่ด้วย

ว่า 4 ตัวนี้ รุกที่ทำมาหากินและมีคนตาย แล้วมีคนตายจริงมั้ย?
กุ๊ก : คนตายจริงค่ะ แต่ไม่ใช่นักท่องเที่ยว เวลาช้างจะไปเจ้าหน้าที่แจ้งเตือนแล้วว่าอย่าเข้าตรงนี้นะ ชาวบ้านให้ความร่วมมือดีมากค่ะ ทุกพื้นที่ทุกหมู่บ้านเลย ถ้ารู้ว่าช้างอยู่เขาจะหลีกเลี่ยง ใช้เวลาไม่นาน เดี๋ยวช้างก็เดินไปปกติ แต่เคสที่เกิดคือฝ่าฝืนเจ้าหน้าที่ เข้าไปจุดประทัด ไล่ทำร้ายน้อง น้องก็ไม่ได้ทำร้ายเลย น้องหลบเข้าป่า พอออกมาก็โดนอีก จุดประทัดไล่ คนหลายคนแล้วเมา มีหลักฐานค่ะ รายงานนี้อยู่ในกลุ่มของเจ้าหน้าที่อยู่แล้วค่ะ

ตุ๊ก : ทุกคนเห็น เขาไม่ใช่นักท่องเที่ยว

กุ๊ก : ปี 68 แต่ทั้งสองรายทำน้องก่อนทั้งนั้น ในพื้นที่อ.เวียงเก่าหนึ่ง อ.ภูเวียงอีกหนึ่ง

เขาร้องรวมสองพื้นที่หรือเปล่า?
กุ๊ก : คนร้องร้องอยู่ที่ตำบลดงลาน อ.สีชมพูค่ะ เขาก็ร้องเฉพาะในพื้นที่ดงลานของเขา

ทำไมมาเอาที่พื้นที่ภูเวียง?
ตุ๊ก : ถึงทำให้เกิดข้อข้องใจสงสัย เขาร้องตรงโน้น แต่ทำไมถึงมาเจาะจงเอาหูพับก่อน

พอมีประเด็นว่าหูพับทำร้ายคน มีการไปร้องต่อศาล ศาลเองลงคำสั่งว่าให้ย้ายจากพื้นที่ทั้งสี่ตัว ประกอบด้วย งาจิ๋ว รถถัง สีดอน้อย สีดอหูพับ นักอนุรักษ์สงสัยว่าคนไปร้องฝั่งดงลาน ตรงนั้นไม่มีเจ้าหูพับแล้ว แต่ทำไมต้องไปย้ายมันด้วย ทำให้มันตายด้วย มันเลยเป็นประเด็น จากนั้นยังไงต่อ?
กุ๊ก : น้องทำคนตายแล้ว ก็ยังหากินบริเวณภูเวียง ด้วยอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านเมตตา ฝั่งภูเวียงดูแลน้องอย่างดี จนมีกำหนดการเคลื่อนย้ายหูพับมา เราไม่เห็นด้วย พยายามต่อต้าน ไม่อยากให้มีการยิงยา มันเสี่ยงมาก ช้างน้ำหนัก อายุ มันกำหนดยาได้ยาก การให้ข้อมูลของหูพับ น้ำหนัก อายุก็ผิด พี่พับอายุไม่เกิน 11 ปี เป็นข้อมูลของเจ้าหน้าที่จากศูนย์วิจัยภูหลวง น้ำหนักประมาณ 2 ตันกว่า

ข่าวออกมาเท่าไหร่?
กุ๊ก : ข่าวออกมา 15-20 ปี ซึ่งมันไม่ถูกต้อง อายุผิดค่ะ ก็มีผลมากค่ะ

พี่ตุ๊กมาดูแลเรื่องนี้ได้ยังไง?
ตุ๊ก : พี่รักสัตว์มาก เราติดตามหูพับ เพราะเขาเป็นช้างที่น่ารักเหลือเกิน ชาวบ้านถ่ายคลิปความน่ารัก และบรรยายความน่ารัก บางคนไปแอบดูแล้วเขียนว่าหูพับไปไหน กลัวเขาแตกตื่น เราก็รู้สึกว่าทำไมเราผูกพันกับสัตว์ตรงนี้ เราผูกพันกับหูพับ งาจิ๋ว เราก็คุยกับที่บ้านหรือใครต่อใครตลอดเวลา จน ณ วันที่หูพับล้ม เราไม่ได้รู้เรื่องว่าจะมีการโยกย้าย หรือมีอะไร แต่พอเรารู้ปุ๊บ เราตื่นมาแล้วเห็นภาพข่าว วิธีการที่คุณทำกับหูพับ จนเขาล้ม เห็นวิธีการที่ทำ เรามีสิทธิ์สงสัยได้ในฐานะประชาชนว่ามันเกินกว่าเหตุมั้ย แล้วต้องใช้คนมากมายขนาดนั้นเลยเหรอในการกดดัน ทำไมช้างน้องเขารู้สึกว่าเขาดิ้นรนน่าสงสาร คุณยิงยาเขาทรุดลงไปแล้ว คุณไม่ประเมินเหรอว่าทรุดแล้ว เมื่อทรุดแล้วหมายความว่าเขาไปไม่ไหวแล้ว ต้องประเมินแล้วล่ะว่ายังไง ไม่ใช่ว่าทรุดแล้วแต่ก็มีการยิงซ้ำเหมือนแถลงข่าวตอนเช้า นั่งอ่านสคริปต์ ก็ไม่รู้นะ พี่พูดจากใจที่เห็นตรงนั้น อีกอย่างพี่ศึกษาเรื่องช้าง ร.9 ท่านทรงมีพระราชดำรัสว่าห้ามเคลื่อนย้ายช้างออกจากป่า เพราะมีความเสี่ยงมาก เราไม่สามารถประเมินได้ว่าช้างป่าอายุเท่าไหร่ มีขนาดเท่าไหร่ ช้างป่าต้องผลักดันให้เขาอยู่ในป่า ไม่ใช่เคลื่อนย้าย ให้อยู่กับมนุษย์ได้ แต่สิ่งที่กรมอุทยานต้องทำ คือไปสร้างอาหารและแหล่งน้ำ กระจายต่างๆ ให้อยู่ในป่าเพื่อช้างจะได้ไม่ต้องลงมาตรงนี้

ตอนหูพับจะถูกย้าย พี่ทราบเรื่องมั้ย?
กิตติคุณ : ผมทราบเรื่องเพราะเขาเป็นเอฟซีเพจเรา เขาติดต่อมา ปกติผมทำเกี่ยวกับเรื่องสุนัข แมว ลิง วันนึงหลายร้อยเคส เขาติดต่อมาเราก็เกิดความสนใจ เพราะคลิปที่ออกมา เรารู้สึกว่าน่าสะเทือนใจ เราไปศึกษาดู เริ่มตั้งแต่วันที่ 4 พอเห็นข้อเท็จจริงก็เริ่มโพสต์ ตอนนั้นเขาตายแล้ว มีคนแจ้งมาร้องไห้บอกช่วยด้วยๆ เราก็เอ๊ะ ผมทำแต่สุนัข แมว พอมาจับงานนี้ เราก็ศึกษาข้อกฎหมาย ภาพที่เขาแจ้งมา คือ เรื่องอายุช้างที่คลาดเคลื่อน สองคือการใช้ยา สามคือการจับช้างด้วยจำนวนคนจำนวนมาก ทำให้เกิดสภาวะความเครียด ส่วนที่เขาเน้นมากๆ คือหลักข้อกฎหมาย เราไปตามเรื่อง คือไม่ได้มีการอุทธรณ์คำสั่งของศาลปกครองชั้นต้น ตรงนี้เราได้ถามผู้บริหารของกรมอุทยาน เขาตอบไม่ได้ตรงจุดนี้ ผมถามว่าทำไมกรมอุทยานถึงไม่อุทธรณ์คำสั่ง ภายใน 30 วัน การทำแบบนี้ ในการเคลื่อนย้ายมีความเสี่ยงสูง เพราะช้างเป็นสมบัติของชาติ มีโทษจำคุก 15 ปี ปรับ 1.4 ล้านบาท

หลังศาลให้มีการย้าย มันเกิดอะไรขึ้น?
กุ๊ก : มาทราบทีหลังว่ากรมอุทยานขอเลื่อนเป็นเดือนๆ ไปค่ะ ไม่มีการอุทธรณ์เพื่อน้อง ความเป็นห่วงของเรา เราก็ติดตามอยู่ตลอด พอกำหนดย้ายช้างออกมาจริงๆ กำหนดการวันที่ 3 ก.พ.มีการประชุม เป็นการประชุมบล็อกจุด วางงาน วันที่ 4 เริ่มย้ายน้อง แต่พอสายวันที่ 3 มีคำสั่งมาเริ่มภารกิจยิงยาน้องตอนบ่าย เราก็ตกใจเพราะกะทันหัน ทำไมต้องเลื่อนเข้ามา เลยเข้าไปในพื้นที่ เข้าไปสังเกตการณ์ เราสนิทกับเจ้าหน้าที่และชาวบ้านแถวนั้นอยู่แล้วเพราะเราเป็นคนพื้นที่ ก็ได้รับการสื่อสารออกมา ทั้งคำพูด ภาพ วิดีโอ เราก็คอยเฝ้าติดตาม ช่วงบ่ายสี่โมงครึ่งวันที่ 3 ก.พ. มีข่าวออกมาว่ายิงยาแล้วนะ ไม่กี่นาทีบอกว่ายิงไม่โดน สักพักบอกไม่ได้ยิง เลยเกิดความสับสนว่าได้ยิงยาน้องหรือยัง จนค่ำมืด มีการส่งข่าวกันว่ายิงยาเข็มแรก ก็สงสัยมากว่าตกลงเป็นเข็มที่เท่าไหร่ ยิงยาน้องหรือยัง แล้วก็มีข่าวออกมาอีกว่ายิงเข็มแรกตอน 4 โมงครึ่ง 20 นาทีต่อมาเข็มที่สอง ทุ่มครึ่งเป็นเข็มที่สาม จากนั้นเราก็เฝ้ารอดูการเอาน้องขึ้นรถ เป็นภาพที่เราเห็นต่างๆ การล่ม การดึง เอาไม้แทงเป็นแผล ฉีกขาน้องออก น้องก็ฉี่ สภาพน้องไม่มีสติ น้องงง น้องตกใจ เราก็ตกใจ น้องจะไหวมั้ย ดูสภาพแล้ว มีการคาบอ้อยอยู่ที่ปาก ทำให้เรากังวลมาก มีน้ำไหลออกมาจากปาก น้องเป็นอะไร น้องรับยาเกินไปมั้ย น้องช็อกมั้ย น้องคุ้นเคยกับชุดลายๆ ของเจ้าหน้าที่อุทยานมาก เขาเลยไว้ใจ

เขาจะย้ายไปอยู่ที่ไหน?
กุ๊ก : ตอนแรกบอกจะย้ายไปไว้ที่ศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่า แถวอ.ภูผาม่าน จ.ขอนแก่น อยู่ใกล้ๆ กับดงลาน แต่ ณ วันที่จะย้าย บอกว่าเอาไปภูหลวง ซึ่งเราสับสน ไม่รู้เลยว่าเตรียมสถานที่ไว้หรือยัง เอาไม้แหลมจิ้มน้องจนเป็นผล เลือดไหล น้องได้แผลหลายแผลค่ะ

ตุ๊ก : จากแผลที่เห็น น่าจะมีบางอันแหละที่แหลม

กุ๊ก : การใช้ไม้ไผ่เขาเหลาให้แหลมอยู่แล้วเพื่อทิ่มค่ะ ดูแล้วเข้าใจว่าน้องยังเดินไหว แต่ท่าทางไม่ดี ขาน้องอ่อนแรงมาก เราก็ออกไปรอตรงปากทางที่น้องจะออกไป ปรากฏว่ารอตั้งนานน้องไม่ออกมา ระยะทางไม่ได้ไกลเท่าไหร่ แล้วการขนย้ายช้าง เมื่อย้ายต้องรีบไปให้เร็วที่สุดค่ะ เราก็รอ กังวลใจกัน ถ้ายาเข็มสุดท้ายเป็นเข็มกระตุ้น ไม่กี่นาที มีภาพคลิปวิดีโอ ก่อนฉีดยากระตุ้นน้องยังยืนได้ค่ะ ขออนุญาตสงสัยได้มั้ยว่าเข็มที่ห้าเป็นยาอะไร ห่างกันไม่กี่นาที รถวิ่งไม่กี่ร้อยเมตรเลย

วิธีการเคลื่อนย้าย?
กุ๊ก : แค่รถก็ไม่ใช่แล้ว เอารถบรรทุกอ้อยมาเคลื่อนย้ายช้าง

อธิบดีแถลงวันนี้ว่ายาเข็มที่ 5 เป็นยากระตุ้น ทางนี้ถามว่ากระตุ้นจริงหรือเปล่า เป็นยาอะไรเอาให้ชัด?
ตุ๊ก : จะต้องกระตุ้นทำไม ในเมื่อน้องยังยืนได้ ถ้าน้องล้มไปแล้ว แล้วกระตุ้นก็เป็นอีกเรื่องนึง ตอนยิงไป คนที่อธิบายเรื่องยาสลบเมื่อเช้า บอกว่าน้องฉี่ออกไป ยาก็หมดฤทธิ์ มันจะเร็วขนาดนั้นเลยเหรอ คุณฉีดไป 1 โดส น้องฉี่ออกไป น้องยังไม่ซึม ยังเข้าไปดูแลไม่ได้ เพราะมันอันตราย ทุกอย่างมันผิดวิสัย

เข็มที่สี่กี่โมง?
กุ๊ก : หลังขึ้นรถแล้ว ประมาณ 4 ทุ่มครึ่ง เพราะมีแจ้งข่าวกันว่ารถจอด เพราะไม้ค้ำล้ม เราไม่รู้ว่าไม้ค้ำล้มจริงมั้ย เราไปรอปากทางแล้ว คิดว่ารถจะออกมา แต่รถไม่ออกมา

เข็มแรก 16.30 น. เข็มสองอีก 20 นาทีต่อมา เกือบๆ 5 โมงเย็น หลังจากนั้น เขาได้เข็มที่สาม ทุ่มครึ่ง มาสี่ทุ่มครึ่ง ก็ยิงอีก คิดว่าถี่เกินไป?
กุ๊ก : ถี่ไปค่ะ

มีคนส่งข้อมูลในยูทูป ว่ามีเพจคุณชัยวัฒน์ บอกเข็มที่ 1 ทุ่มนึง เข็มที่ 2 ทุ่มครึ่ง เข็มที่ 3 สองทุ่มสี่นาที เข็มที่ 4 สามทุ่ม เข็มที่ 5 สี่ทุ่มครึ่ง ไทม์ไลน์ไม่เหมือนกัน?
ตุ๊ก : คุณชัยวัฒน์บอกว่า 5 เข็ม

กุ๊ก : แต่ไทม์ไลน์นี้ไม่เคยเห็นเลยค่ะ

ไทม์ไลน์คุณเอามาจากไหน?
กุ๊ก : อยู่ในพื้นที่กับทีมเจ้าหน้าที่ด้วยค่ะ

ทางนี้ยืนยันว่าเข็มแรก 4 โมงครึ่ง เข็มที่ 2 ห้าโมง เข็มที่ 3 ทุ่มครึ่ง ห่างสองชม.ครึ่ง เข็มที่ 4 ตอนสี่ทุ่มครึ่ง แล้วมาเข็มที่ 5 ประมาณ 5 ทุ่ม เข็มที่ 5 เขาอ้างว่าเป็นยากระตุ้น แต่เราไม่ทราบว่าใช่หรือไม่ใช่ ไม่มีใครบอกได้ หลังจากนั้นตายเลย?
กุ๊ก : ค่ะ หลังฉีดเข็มที่ 5 ห้าทุ่มนิดๆ ไม่ถึง 5 ทุ่มครึ่ง

พอหูพับตาย ก็มีประเด็นต่อเนื่อง มีความสงสัย ศาลสั่งให้ย้ายช้างฝั่งสีชมพู ทำไมมาย้ายหูพับฝั่งภูเวียง มันคนละส่วนกัน?
ตุ๊ก : ทำไมต้องเลือกหูพับเป็นตัวแรก

เพราะหูพับเป็นตัวที่ไปทำร้ายสองคนนั้นตายหรือเปล่า?
ตุ๊ก : เขาก็ไม่อธิบาย การที่เขาไม่อธิบายหรือไม่ให้คำยืนยันอะไรกับสังคมเลย เวลามันผ่านไปนานแล้วนะ ตั้งแต่ 3 ก.พ. วันนี้วันที่เท่าไหร่แล้ว ถ้าเมื่อวานนี้เราไม่ไปกดดัน เขาก็ไม่มีการแถลง เขาก็คิดว่าช่างมัน ช้างตัวนึง ให้มันผ่านไป เขาไม่คิดว่ากระแสคนรักช้าง เขาดูถูกมวลชนเกินไป มวลชนที่รักช้าง และรู้สึกว่าอธิบดีเป็นคนที่ไม่รอบคอบในการสั่งการทั้งหลายแหล่ ไม่ว่าอะไรก็แล้วแต่ บอกให้ไปประเมินสถานการณ์ก่อนหนึ่งวัน แต่จริงๆ ไม่ได้ประเมิน หน้างานคือคุณทำเลย พอทำเลยแล้วทำเกินกว่าเหตุ ความรู้สึกที่เราเห็น น้องทรุดไปแล้ว คุณจะฉีดเพิ่มอีกทำไม

คุณเคยเห็นเขาย้ายช้างมั้ย?
ตุ๊ก : พวกเราเคยเห็น ไม่มีแบบนี้

กุ๊ก : ไม่ถึงขนาดนี้ จะมีการเอาช้างใหญ่มาคล้องเชือก ให้ยาแล้วเอาช้างใหญ่พาเดิน รถก็ไม่ใช่แล้วค่ะ

ตุ๊ก : ตามที่เคยเห็น ยิงยาปุ๊บเขาคล้องอยู่แล้ว ช้างใหญ่พาเดิน เขาซึมแต่ก็จะเดินตามกันไป แต่ไม่ใช่วิธีผลักดันแบบนี้ น้องเกิดความสับสนวุ่นวาย มันน่าอนาถใจมาก ตรงที่ทำไมต้องฉีดขนาดนี้ล่ะ ข้อสงสัยคือทำไมในเมื่อช้างไม่มีทนาย คุณก็ต้องอุทธรณ์ให้ ในฐานะสิ่งที่เกิดขึ้น เพราะชาวบ้านไปทำเขาก่อนนะ เขาถึงได้ทำร้าย มันเป็นการโต้ตอบกัน คุณต้องบอกตรงนี้ให้ศาลรับทราบด้วยว่าย้ายมันเสี่ยง และจุดที่เขาฆ่า ไม่ใช่เพราะเขาดุร้าย เขาอยู่ร่วมกับประชาชนคนที่รักได้

พี่กิ่งดาวทำอะไร?
กิ่งดาว : หนูเป็นคนซัปพอร์ต ตามเลี้ยงหูพับตั้งแต่แรก เด็ก 4 เชือกไปทำความเสียหายให้ชาวบ้าน ทำแผงโซล่าร์เซลล์ฟัง ก็จ่ายเงินให้แทนช้าง

กุ๊ก : เขาเป็นกำลังหลักเลยค่ะในการช่วยเหลือ

กิ่งดาว : จิตอาสาไม่มีไฟใช้ ไม่มีอาหาร

ช้างเด็ก 4 ตัวเวลาเดินไปที่ทำกินเขา เหยียบโซลาร์เซลล์พัง พี่จ่ายให้?
กิ่งดาว : จิตอาสาเขาจะร้องขอมาว่าแม่ดาว วันนี้ลูกแม่ดาวไปทำลายของชาวบ้านนะ บางทีไปทำเตาแก๊สเขาเสียหาย เราก็บอกให้ลองประเมินมาว่าเท่าไหร่ โดยที่เราไม่ไปเปิดรับบริจาคจากใคร

เอาเงินส่วนตัวจ่ายให้เลย ชาวบ้านก็โอเค แยกย้าย ไม่ต้องทะเลาะกับช้าง?
กิ่งดาว : ใช่ค่ะ แล้วชาวบ้านจริงๆ ไม่ได้เกลียดช้าง

ปุ้ย : ไปคุยสำรวจกับชาวบ้าน ตั้งแต่ภูเวียง ถึงดงลาน ไม่ได้เกลียดช้างเลย อยู่ร่วมกันได้ รักหูพับมากด้วย ลงไปวันที่ 4 ตอนเย็นถึงเช้าวันที่ 5 ไปที่หลุมน้อง ชาวบ้านพูดเสียงเดียวกันว่ารักหูพับ ไม่ได้มีปัญหาอะไรเลย

ขนายสีดอหายไป?
กุ๊ก : หายค่ะ

สีดอหูพับเป็นช้างเด็ก เปรียบเทียบมนุษย์ก็ 11 ปี เหมือนคน ไม่เหมือนสุนัข เทียบอายุกันได้เลย เท่ากับเด็กอายุ 11 ขวบ?
ชุ : กว่าเขาจะคลอด ท้อง 2 ปี มาทีละตัว

คนจับจ้องว่าเป็นไปได้มั้ยยาสลบมีส่วน ถ้ายิงช้าง เข็มนึง 1- 10 ซีซี ใน 1 หลอด อยู่ที่ว่าเขายิงแต่ละครั้ง เขายิงเท่าไหร่ เรารู้มั้ย?
กุ๊ก : อันนี้เป็นข้อมูลที่เราต้องการข้อมูลนะคะ เรามีการแถลงข่าวหน้าศาลปกครองขอนแก่นว่าเราขอเอกสารตัวนี้ รายละเอียดทุกอย่างเกี่ยวกับการใช้ยาตัวนี้ การปฏิบัติงาน ขอให้สบ.8 หรือกรมอุทยานก็แล้วแต่ ช่วยส่งเอกสารตัวนี้ให้เราด้วย ถ้าไม่เอาเอกสารตัวนี้มาให้ เราจำเป็นต้องกลับไปศาลปกครอง เพื่อให้ศาลปกครองสั่ง ซึ่งมันเป็นเอกสารที่เรามีสิทธิ์ขอค่ะ

จะได้รู้ว่าใช้ยาสลบไปเท่าไหร่ แต่นี่ขอไม่ให้?
กุ๊ก : ยังไม่ได้รับค่ะ

ตุ๊ก : แปลกใจว่าเขาไม่ส่งให้เรา แต่วันนี้เขามาแถลง ว่ายิงไปเท่านี้ๆ ทำไมถึงมีให้กลับมาแถลงได้ แต่เราขอไปแล้วตั้งนาน ทำไมไม่ให้เรา

กุ๊ก : จริงๆ มันเป็นเอกสารที่สามารถเปิดเผยได้ และประชาชนสามารถขอได้ค่ะ

พี่ดาว พี่เป็นคนจ่ายเงินทั้งหมด?
กิ่งดาว : พยายามช่วยเหลือซัปพอร์ตเพื่อให้เด็กๆ 4 ตัวนี้ปลอดภัย อย่างน้อยๆ ก็ลดความขัดแย้งลงค่

คุณชุก็ดูแลเรื่องนี้ด้วยเหมือนกัน?
ชุ : ก็ไปลงพื้นที่ค่ะ ที่กรมอุทยานเขาแจ้งว่าน้องมีพฤติกรรมดุร้ายเหมือนที่ชาวบ้านบางกลุ่มเขาพูดมา เลยลงพื้นที่ไปสอบถามคนในพื้นที่ว่าจริงหรือเปล่า ผลที่ได้มาคือหูพับ ไม่ดุร้ายค่ะ ชาวบ้านรักหูพับมากค่ะ พี่ก็เลยสำรวจไปถึงดงลาน อ.สีชมพู ก็จะเห็นอีกส่วนนึงคือมีการปลูกอ้อย บนภูเขาก็ปลูกอ้อยด้วยค่ะ อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้น้องไม่มีที่จะอยู่หรือเปล่า ถึงต้องเดินมาในส่วนชาวบ้าน เขาปลูกอ้อยติดไหล่เขาเลยนะคะ แต่เรื่องหูพับดุร้าย ชาวบ้านภูเวียงยืนยันว่าไม่เลยค่ะ

เขาอยู่ร่วมกันได้ ทำไมต้องร้องย้ายช้าง เจ้าหน้าที่ก็รู้อยู่แล้ว ศาลมีคำสั่งทำไมไม่อุทธรณ์?
ชุ : ใช่ค่ะ แล้วเร่งด่วนมาก ยังไม่ได้ทำคอกอะไรเลย วันนั้นที่โทรไปถามเจ้าหน้าที่เขาบอกว่าทางกรมอุทยานไม่ได้อุทธรณ์อะไรเลย ไม่ได้มาแจ้งเกี่ยวกับเหตุผล หรืออะไรที่ไม่สามารถย้ายได้ เขาสามารถทำได้แต่เขาไม่ทำค่ะ

เมื่อวานไปร้องอะไรยังไง?
กิตติคุณ : เมื่อวานไปร้องที่กรมอุทยาน เราได้โทรไปที่หน้าห้องอธิบดี ได้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อน ก็คิดอยู่แล้วว่าเราคงไม่ได้เจออธิบดี พอตอนเช้าคนก็มากขึ้นๆ เบื้องต้น 2,500 คน ทางตร.ที่ประสานงานไป เขาบอกให้เราคอนโทรลคน อย่าให้แตกแถวไปที่อื่นหรือข้างนอก ต่อมาเจ้าหน้าที่หน่วยงานอุทยานเขาแจ้งว่าให้ไปประชุมที่ห้องสมุด ให้ไปทั้งหมด 10 คน มีระดับผอ. หมอ หัวหน้าหมอ ประเด็นที่ถามทั้งหมด ก็ดูจากลิสต์ ที่สงสัยมมากทำไมไม่อุทธรณ์คำสั่งศาล เขาก็ตอบเบี่ยงประเด็นไปเลย มาเล่นประเด็นว่าน้องช้างไปทำร้ายคนถึงตาย ผมก็แย้งไปว่าเหตุที่เกิดขึ้น ข้อเท็จจริงคือวัยรุ่น 4 คน เอาระเบิดปิงปองไปปาใส่เขา 30-40 ลูกจนร้องลั่นป่า เขาจำได้ พอจะทำอีก เขาก็เดินไปชาร์ตด้วยเข่า ศพที่สองคือชาวบ้านที่ฝ่าฝืนคำสั่งเจ้าหน้าที่ เขาบอกไม่ให้ไปนอนตรงนั้นก็ไปนอน ก็เลยตายในเขตพื้นที่นั้น คำถามในที่ประชุมส่วนใหญ่คือ หนึ่งเรื่องการปฏิบัติงานของหมอ การใช้ยา ความเชี่ยวชาญของหมอเป็นอย่างไร ท่านอธิบดีได้ประเมินก่อนหรือเปล่า ก่อนเซ็นให้การย้าย เรื่องอายุกับน้ำหนักคลาดเคลื่อน การใช้ยาเหมาะสมหรือไม่ จะเป็นอันตรายหรือไม่ ส่วนเรื่องข้อกฎหมาย ทำไมเสี่ยงในการย้ายช้าง มีอัตราโทษที่สูงเลย ถ้าเกิดข้อผิดพลาด ซึ่งคำตอบ ทางคนที่มาร่วมประชุมเขาไม่มีอำนาจตอบคำถามเหล่านี้ได้เลย ส่วนมากเบี่ยงประเด็นไป เพราะเขาอยู่ใต้บังคับบัญชาของอธิบดี เราก็ยื่นจดหมายไปว่า ขอเรียกร้องให้อธิบดีพิจารณาตนเอง เหตุเพราะมาตรา 157 เรื่องวินัยและอาญา ทางเขาก็บอกว่าเดี๋ยวค่อยคุยกัน ต่อมามีผู้เข้าร่วมประชุม 10 ท่าน เราก็กรองคำถามไป แต่คำตอบที่ได้มันไม่ตรงประเด็น

ถามวัวตอบควาย?
กิตติคุณ : ใช่ (หัวเราะ)

ตุ๊ก : เข้าใจได้คนที่มาเป็นผู้ใต้บังคับบัญชา ไม่สามารถตอบแทนอธิบดีได้แล้วทุกคนกดดันหมดเลย เพราะอธิบดีสั่งการให้เขามา ไม่มีใครปฏิเสธได้ แม้แต่หมอหรือคนทำหน้างาน ทุกคนได้รับคำสั่งมาจากอธิบดี ไม่มีใครกล้าพูดเลย หมอมานั่งแถลงข่าว บอกว่าการตายเป็นอย่างโน้นอย่างนี้ แต่ไม่เคยได้ยินอธิบดีออกมาแสดงความรับผิดชอบตรงนี้เลย การย้ายช้าง 1 ตัว มีการล้ม เขาต้องติดคุก 15 ปี และจ่ายค่าเสียหาย 1.5 ล้านบาท อธิบดีต้องโดนคดีอาญาแล้ว ทั้งหมดทั้งปวงเราไม่ได้โทษใคร แต่สั่งการโดยอธิบดี ไม่รู้หน้างาน ไม่รู้วิธีการย้าย ไม่รู้อะไรทั้งสิ้น ศาลบอกมา อธิบดีก็ไม่โต้แย้ง ก็สั่งให้ย้ายเลย ทุกวันนี้อธิบดีคือจำเลยของสังคม ไม่มีใครทำงานได้โดยพลการ ต้องเป็นอธิบดีคนเดียวที่จะเซ็นคำสั่งทั้งหมด ฉะนั้นอธิบดีต้องลาออกสิ เพราะตอนนี้อธิบดีสั่งงานผิดพลาด ทำให้ช้างล้ม

4 ข้อหลักๆ ที่ไปร้องมา 1. ให้อธิบดีพิจารณาลาออกโดยไม่มีเงื่อนไข พร้อมขอโทษความผิดพลาดที่เกิดขึ้น 2. ให้สอบสวนทีมสัตวแพทย์เพื่อเอาผิดโดยกลุ่มจะร้องเรียนสัตวแพทย์สภาควบคู่ไปด้วย 3.หยุดเคลื่อนย้ายช้างทุกกรณี และหยุดทำหมันช้าง 4. ประสานงานตรวจสอบเอกสารสิทธิ์ที่ดินผืนป่าบริเวณที่ช้างสีดอหูพับอาศัยอยู่ว่ามีการบุกรุกสร้างรีสอร์ตหรือตัดต้นไม้ทำลายป่าหรือไม่?
ตุ๊ก : มันมีเหตุอันควรที่จะต้องสงสัย เพราะมีไร่นึงที่ไปทำรีสอร์ต ปลูกหญ้า ตั้งเต็นท์ตั้งอะไร มีชื่อไร่ไร่นึง พอทัวร์ลงก็เปลี่ยนชื่อเป็นอีกไร่นึง เราเห็นแผนที่ทางอากาศว่าทำไมเขามีผืนป่าของเขาตรงนั้น เขาได้เอกสารสิทธิ์มาได้ยังไง ตรงนี้มี่ไม่ได้ว่าใคร แต่เรามีสิทธิ์สงสัยมั้ย คิดว่าช้างไปเดินตรงนั้น เขาไม่พอใจ เขาเลยเอาช้างออกโดยใช้เส้นสาย เขามีตั้งเต็นท์ ปลูกพืชผักออแกนิกให้คนมาเที่ยว ทุกคนสงสัย ก็มุ่งประเด็นไปที่ไร่ตรงนี้ พอคนมุ่งประเด็น นางก็ปิดไปเปลี่ยนชื่อเป็นอีกไร่นึง นางไม่ต้องการให้ช้างตัวนี้มา เพราะหูพับก็ไปตรงนี้

สงสัยคนนี้ไปร้องเหรอ?
กิตติคุณ : เรามีชื่ออยู่แล้วว่าใครเป็นผู้ร้อง และมีส่วนได้เสียอะไร

เกี่ยวกับไร่นี้มั้ย?
กิตติคุณ : ใช่ครับ คนที่ไปร้องต่อศาลปกครอง เรามีหลักฐาน

จะบอกว่าในพื้นที่ภูเวียง ที่สีดอหูพับอยู่ ทั้งที่ไปร้องอีกฝั่ง แต่เอาหูพับไปก่อน เพราะมีไร่นึง ซึ่งไม่รู้มีเอกสารสิทธิ์มั้ย แต่อยู่จุดนั้นที่เดียว หนึ่งในหก มีส่วนเกี่ยวข้องกับไร่นี้ ไปร้องเอาสีดอออก เป็นแกนกำ?
กุ๊ก : เขาเป็นโจทก์ที่หนึ่ง

เลยอยากรู้ว่าไร่นั้นมีเอกสารสิทธิ์อะไร คุณโกรธช้างเพราะช้างไปวุ่นวายกับคุณหรือเปล่า คุณเลยไปยืมมือกฎหมายมาใช้?
กิตติคุณ : ใช่ครับ

ตุ๊ก : แล้วสงสัยว่าการเคลื่อนย้าย ทำไมต้องทำให้ตาย เราไม่ได้กล่าวหา ประชาชนเขาเขียนมาถามเรา เขาสงสัยว่ามีการทำให้ตายหรือเปล่า เราบอกว่าอันนี้ต้องให้หมอพิสูจน์อีกทีก่อน

คนสองคนที่ตาย หลายคนบอกเป็นนักท่องเที่ยว บางคนบอกเป็นชาวบ้าน แต่คนส่วนนึงบอกว่าทีคนตายไม่เห็นอะไรเลย ช้างทำคนตายก่อนก็ต้องงี้แหละ ช้างตายจะวุ่นวายอะไรหนักหนา แต่ประเด็นคือ คนนึงเป็นวัยรุ่น เจอช้างเอาระเบิดปิงปองปาใส่ช้าง มันจำได้ พอมันจำได้ วันดีคืนดี มันเจอ ไปปามันอีก มันก็พุ่งเข้าชาร์ต มันไม่ได้ใช้งวงนะ งวงมันกุดอยู่ข้างใน มันก็เอาเข่าช้างไปชน ตาย บอกช้างทำตาย ขณะเดียวกันตอนเอาปิงปองปาใส่ ไม่มีใครพูดถึง กับสอง ชาวบ้านไปนอนขวางทางเดินของช้าง เขาเตือนแล้ว?
กิตติคุณ : ดื่มสุราด้วย ไม่ยอมออก

ตุ๊ก : คนโยนปิงปอง มีคนแจ้งว่า น้องหูพับเขาเลือกด้วยนะคะว่าคนไหนปาใส่เขา เขาจำได้ กลุ่มนั้นมี 10 คน แต่เขามุ่งไปที่คนนี้ เขาเลือกคนนี้ พุ่งหาคนที่ปาใส่ค่ะ

อีกคนเมา?
ตุ๊ก : ต้องมองสองมุม เราก็เห็นใจคนที่สูญเสีย แต่ก็ต้องเห็นใจช้างด้วย เพราะไปทำเขาก่อน

พยายามติดต่อหมอที่เกี่ยวกับช้างหลายคน ไม่มีใครกล้าพูด ผมตกใจมากเลย ผมให้ทีมงานติดต่อหมอที่พอจะพูดได้ แต่ไม่มีใครกล้าพูด?
ตุ๊ก : จำนวนขอโดสอะไรก็แล้วแต่ ฉีด 5 เข็ม มันไม่ใช่ยาสลบ มันคือยาซึม จำนวนการฉีดมันเกินไปหรือเปล่า เพราะตามหลักแล้วอุทยานแจ้งมาว่าเขาใช้ผู่เชี่ยวชาญ หลักสากล การเลี้ยงหมาเลี้ยงแมว วางยาสลบก็ต้องอดอาหารนะคะ นี่คือประเด็นหลักที่เราสงสัยและเราข้องใจมาก เราไม่ได้เรียนสัตวแพทย์ แต่เราอยากรู้

แพทย์คนกลางก็ไม่กล้าพูด?
ตุ๊ก : แพทย์พูดไม่ได้หรอกค่ะ เพราะทุกอย่างมาจากอธิบดีที่สั่ง ทุกคนที่เขาส่งไปทำงานหน้างานเขาก็รักสัตว์กันทุกคน เขาพร้อมรักษา แต่ก็มีแพทย์คนนึงเขาขอให้รอผลพิสูจน์ก่อนว่าเป็นยังไง เราบอกไม่เป็นไร เราก็จะรอ เผื่อผลออกมาแล้วพิสูจน์ได้ เขาบอกท้ายที่สุดคือการตายด้วยการสำลักอาหาร ก็ถูกเพราะน้องมีอาหารเต็มท้อง คุณไปวางแผนตรงนี้ คุณก็ต้องรอดูสิ น้องกินข้าวตอนไหน มันต้องใช้เวลา ในเมื่อคุณบอกวันที่ 3 จะไปประเมินผล1 วัน วันที่ 4 คุณจะจัดการ แต่พอวันที่ 3 มีอะไรเหรอที่คุณต้องยิงเลย ขณะที่น้องกำลังอิ่มท้องอยู่

มีคนส่งมาให้ติดต่อหมอโบว์?
ตุ๊ก : หมอโบว์ดีมาก หมอโบว์ย้ายช้างใหญ่ เขาฉีดยาซึมนะ 1 เข็มเองนะ เขาให้ช้างอีกเชือกนึงลากจูงกันไป หมอโบว์คนนี้ที่เคยมีคลิปปั๊มช่วยชีวิตคนด้วย

โทรหา “หมอโบว์ สพ.ญ.รัชดาภรณ์ ศรีสมุทร” สัตวแพทย์หญิงผู้เชี่ยวชาญด้านการรักษาช้าง ตามเรื่องนี้ตลอดมั้ย?
หมอโบว์ : ตามอยู่ค่ะ

หลายคนสงสัยเรื่องยาสลบ มองยังไง?
หมอโบว์ : โบว์ไม่แน่ใจว่ายาสลบแต่ละดอก มีปริมาณเท่าไหร่เหมือนกัน เพราะปกติยาสลบบรรจุได้ตั้งแต่ 1 ml ถึง 10 ml ใน 1 ดอก ซึ่งหมอหน้างานเขาบรรจุเท่าไหร่ ก็อยู่ที่เขา โบว์อาจไม่แน่ใจว่าปริมาณยาสลบที่ช้างได้ปริมาณเท่าไหร่

หูพับเขามีอาหารอุดหลอดลม มองว่าอาจเกิดจากยาสลบทำงาน แล้วอาหารมันไปอุด มองยังไง?
หมอโบว์ : ตัวยาซึมจะทำให้ทางหลอดเดินอาหารเคลื่อนตัวช้า ถ้าตามหลักวิชาการคือมันอาจต้องงดอาหารก่อนทำการให้ยาอยู่แล้ว แต่ใดๆ ก็ตาม ประสบการณ์ส่วนตัวที่โบว์ใช้ยาซึมกับช้าง มันก็ควบคุมยากนิดนึงค่ะ เช่น ควบคุมช้างตกมันหลุด เขาหลุดไปในป่า ไปกินต้นไม้ ใบไม้ ใบหญ้า เราก็ควบคุมปริมาณอาหารที่กินเข้าไปยากนิดนึง ถามว่ามันควรงดอาหารมั้ย มันควรอยู่แล้วตามหลักวิชาการ พอลำไส้ทางเดินอาหารเคลื่อนตัวช้า ทำให้อาหารที่ค้างอยู่เกิดอาการท้องอืด หรือทำให้อุดตันได้ แต่ก็ต้องบอกว่าควบคุมยากอยู่เหมือนกันค่ะ

การย้ายช้างออกจากพื้นที่ เขาต้องย้ายแบบนั้นเหรอ?
หมอโบว์ : ของโบว์อาจเป็นช้างบ้าน เขาจะมีควาญหรือเจ้าของช้าง เขาออกคำสั่งช้างได้ เวลาช้างอาละวาดหรือตกมัน เขาอาจจะจำควาญหรือเจ้าของไม่ได้ หรือไม่เชื่อฟังขึ้นมา พอเราให้ยาซึม ช้างก็จะซึมลง และกลับมาเชื่อฟังคำสั่ง สั่งให้ไปซ้ายก็ซ้าย สั่งให้ไปขวาก็ขวา กรณีช้างบ้านจะง่ายกว่า แต่ช้างป่าไม่มีควาญ เขาไม่เคยเรียนรู้คำสั่งพวกนี้เหมือนช้างบ้าน เขาก็อาจยากกว่าช้างบ้านนิดนึง เวลาช้างซึมแล้ว ไม่สามารถออกคำสั่งให้ช้างทำตามอย่างที่บอกได้ ก็อาจต้องใช้อุปกรณ์ แต่โบว์ไม่ได้อยู่หน้างาน ไม่แน่ใจว่าเขาใช้อุปกรณ์ต่างๆ ถูกต้องหรือรุนแรงเกินไปหรือเปล่า ตรงนี้โบว์ไม่ทราบเลย

ชุ : อยากทราบว่าโดสของยาสลบ 4 เข็ม เข็มแรก 13 ซีซี ถ้าเป็นแบบนั้น จะเกินปริมาณไปหรือเปล่า เข็มสอง 6 ซีซี เข็มสาม 5 ซีซี เข็มที่สี่ 3 ซีซี

หมอโบว์ : ไม่แน่ใจว่าชนิดยาจะเหมือนกับที่เราเคยใช้หรือเปล่า อันนี้คิดว่าอาจต้องให้คุณหมอ ทางกรมอุทยาน ออกมาชี้แจง ว่าความเข้มข้นในปริมาณยาเท่าไหร่ ใช้ยาอะไร

ถ้ากลางๆ คิดว่าเยอะมั้ย?
หมอโบว์ : นอกจากน้ำหนักตัวช้าง พิจารณาได้อีกหลายอย่างเหมือนกัน เช่น ความคึกคะนองของช้างตอนนั้น หรือปัจจัยอื่นๆ ที่คำนวณเป็นปริมาณยา ตรงนี้ก็ต้องตอบตรงๆ ว่าไม่เคยควบคุมช้างป่าเหมือนกันค่ะ หนูควบคุมช้างบ้าน อาจตอบไม่ได้ว่ามากไปหรือน้อยไป ตรงนี้ต้องรอให้ผลสอบสวนออกมาก่อนค่ะ หนูพูดกลางๆ นะ

ตุ๊ก : อยากรู้ว่าขณะที่น้องทรุด ไม่ถือว่าซึมอีกเหรอ

หมอโบว์ : อันนี้อาจเป็นสเต็ปที่อันตรายค่ะ ปกติช้างซึมมีหลายระยะ แต่ถ้าเป็นยาซึมที่โบว์เคยใช้ มันซึมพอที่จะสามารถเดินหรือยืนได้ ถ้าทรุดอาจเป็นกรณีฉุกเฉิน ที่อาจเกินความควบคุมไปแล้วด้วยปริมาณยาค่ะ ถามว่าโบว์เคยยิงควบคุมช้างแล้วขาทรุดมั้ย เคยมีแต่ทรงตัวไม่ได้ เดินเซ โบว์ก็จะให้ยาแก้ เพื่อให้ช้างเดินต่อได้ แต่ถ้าทรุดแบบนั้น ยังไม่เคยถึงขั้นขาทรุดประมาณนั้นค่ะ แต่กรณีนี้คือช้างบ้าน เขาใช้ปริมาณยาที่น้อยกว่าช้างป่าอยู่แล้วค่ะ ช้างป่าส่วนใหญ่ตัวใหญ่กว่าด้วย

ตุ๊ก : ทำให้รู้ว่าตอนน้องเขาทรุด เขาสิ้นสภาพไปแล้ว พอทรุดแล้วพอหรือยัง แต่นี่ทรุดแล้วไปฉีดอีก ตอนทรุดเข็มที่สาม พี่แค้นมากๆ คือดูจากคลิปว่าเฮ้ย สามแล้วนะ น้องขาทรุดขนาดนี้แล้ว ทำไมไม่หยุดประเมิน

ชุ : ความจริงมีคุณหมออยู่กับช้างป่า ทำไมไม่สอบถามความเสี่ยงปริมาณซีซี อย่างคุณหมอโบว์ ชนานันท์ แกก็ดูช้างป่าอยู่ เขาเคยย้ายช้างป่า

คุยกับอีกท่าน “นายสัตวแพทย์เผด็จ ศิริดำรง” ผอ.รพ.สัตว์เนินพลับหวาน และสัตวแพทย์ผู้ควบคุมปางช้างสวนนงนุช มีมุมมองยังไงเรื่องนี้?
หมอเผด็จ : ที่จริงมีทางออกได้หลายทาง แต่ถ้าจะพูดถึงประเด็นการใช้ยาหรือควบคุมระงับเหตุ ในกรณีนี้ผมให้ความเห็นว่าโดยปกติผมก็ทำงานด้านควบคุมช้างตกมัน ช้างดุทำร้ายคน ทำให้คนเสียชีวิตมานานหลายสิบปี วางยาช้างก็เป็นหลักร้อยครั้ง เท่าที่เห็นมีปัจจัยในการเข้าไปควบคุมช้าง หนึ่งแหละพยายามใช้ยาให้น้อยที่สุดเท่าที่ทำได้ ยาที่ใช้ส่วนใหญ่เป็นยาที่นิยมใช้ในหมอช้าง คือยาซึมชนิดเข้มข้น ปกติจะใช้โดสต่ำ แต่การใช้โดสต่ำได้ หนึ่งการควบคุมต้องให้เงียบ สงบ ให้ช้างตื่นน้อยที่สุด ลดสิ่งกระตุ้น สิ่งเร้า ให้ช้างไม่เครียด ไม่ไปไล่ ไปโห่ ใช้หลักการเหมือนคน ก่อนผ่าตัดหรือวางยา อยู่ในห้องเงียบๆ สงบๆ เย็นๆ ให้ใจผ่อนคลาย ถ้าผ่อนคลายโดนยาไม่เยอะมาก เขาก็ควบคุมได้ แต่กรณีเขาโดนกระตุ้นรุนแรง หรือตื่นกลัวมาก มีการไล่ มีแสงไฟกระตุ้น ช้างจะตื่นโดยธรรมชาติ อะดรีนาลีนเขาจะหลั่ง ระบบกลไกเขาจะต่อต้านยาขึ้นมา ใช้ยาโดสปกติจะไม่ลง หมอที่ควบคุมจะเพิ่มโดสสูงขึ้น สูงขึ้นมากเท่าไหร่ ความเสี่ยงผลข้างเคียงของยาจะมีมากขึ้นเท่านั้น ผลข้างเคียงยาซึมจะทำให้กดการหายใจ หลอลมหลอดอาหารเขาหย่อนคล้อย น้ำลายจะไหลมากขึ้น มีการคัดหลั่งมากขึ้น พอหลอดลมหย่อนคล้อย ข้อห้ามอีกอย่างคือ ถ้าเป็นสุนัขแมวเราจะงดอาหารได้ การวางยาเจ้าของควบคุมได้ แต่กรณีช้างป่าหรือช้างบ้าน พฤติกรรมเขากินอาหารทั้งวันอยู่แล้ว กลางคืนก็กิน การควบคุมการกินอาหารค่อนข้างลำบาก หลักปฏิบัติจริงๆ ค่อนข้างยาก ที่ผมทำงานมา โดยปกติผมก็ไม่สามารถควบคุมตรงนั้นได้ เราต้องเขาไประงับเหตุ มันเป็นเรื่องอันตราย หลักเดียวที่จะปลอดภัยที่สุดคือใช้ยาน้อยที่สุด พอยาน้อยที่สุดผลข้างเคียงที่อาหารจะอุดหลอดลม ยังไม่เคยเจอเลย แทบไม่มี นอกจากยาโอเวอร์โดส

ฉีด 5 เข็มรวมทั้งหมด 27 ซีซี?
หมอเผด็จ : ค่อนข้างน่าเป็นห่วงครับ ยิ่งระยะเวลาทอดนานไปเท่าไหร่ ยาเข็มแรก กับยาเข็มที่สาม ยาเข็มแรกเริ่มเสื่อมสภาพไปแล้ว เลยต้องเติมเข็มสอง เข็มสาม ยิ่งการวางยายาวเกินไป ต้องใช้ยาค่อนข้างสูงมาก นี่คือจุดเสี่ยงอีกอย่าง ที่จะเกิดผลไม่พึงประสงค์ ได้แก่ หลอดลม หลอดอาหารค่อนข้างหย่อน โอกาสสำลักได้หนึ่งแหละ สองยิ่งเขาตื่น เวลาไล่ช้างขึ้นรถ ยิ่งใช้เสียงดัง เขายิ่งพยายามต้าน ในขณะที่ร่างกายไม่ไหวแล้ว โอกาสที่จะเสียหาย หรือสูญเสียค่อนข้างสูงมาก เท่าที่เห็นนะครับ นี่คือเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ อันตรายที่สุดแล้ว 27 ซีซีค่อนข้างน่าตกใจครับ ในฐานะผมทำงานด้านนี้มานาน ผมไม่เคยถึงครึ่งนี้ด้วยซ้ำครับ

คิดว่าเรื่องนี้ต้องทำยังไงกันต่อ?
หมอเผด็จ : ผู้ปฏิบัติต้องมีการฝึกอบรมหรือเทรนก่อนลงสนามจริง เดี๋ยวผมปรึกษาอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิ อาจจัดอบรมหลักสูตรให้มาเทรนนิ่งกันให้เข้าใจเป็นเนื้อเดียวกันดีกว่า ผมไม่ว่าเลยนะครับ อย่างคุณหมอเพิ่งจบมาแล้วเข้ารับราชการเลย ประสบการณ์ผ่านช้างมาค่อนข้างน้อย ผมทำปางช้างแต่ละที่ มี 70-80 เชือก มันหลายร้อยเชือก ทำแทบทุกวันจนคล่อง ขณะที่รับราชการมาแทบไม่มีทักษะตรงนี้เลย มันต้องเรียนรู้เยอะครับด้านนี้ ออกไปแบบนี้โอกาสเสี่ยงต่อความเสียหายทรัพยากรของชาติสูงมากขึ้น

ทางอธิบดีและหมอแถลงว่าหลังยิงยาไปแล้ว หูพับเดินเข้าป่า?
กุ๊ก : น้องโดนเข็มแรกแล้ววิ่งหนีเข้าป่า ร้องด้วยค่ะ ไม่ได้วิ่งไปหากินค่ะ แล้วตามไปซ้ำเข็มที่สอง

จะบอกว่าที่เขาพูดไม่จริง?
กุ๊ก : ไม่จริงค่ะ ชาวบ้านแถวนั้น มีไร่มีนา เขาก็เห็น ได้ยินเสียงหลายคน โดนเข็มแรกน้องร้องน้องเจ็บ น้องวิ่งเข้าป่า แล้วตามไปซ้ำเขาอีกเข็มที่สองค่ะ

ตุ๊ก : หูพับเขาโดนอะไร เสียงเขาจะออกมาทันที

กุ๊ก : เข็มแรกน้องกำลังเดินกินค่ะ เขาพูดไม่ตรง

ตุ๊ก : อันนี้น่าสะเทือนใจที่สุด วิธีการของเขาน่าสะเทือนใจ

คุณได้ซีซีของยามาจากไหน?
ชุ : มีน้องคนนึงส่งมาค่ะ เขาบอกว่าคนในกรมส่งมาให้เขาดูค่ะ เขายืนยันมาแบบนี้ค่ะ ลองไปดูเอกสารอีกทีก็ได้ ว่าตรงกันมั้ย มันไม่ได้เป็นความลับอะไร เขาส่งมาแบบนี้คร่าวๆ

แต่ถ้าเยอะแบบนี้ อาจารย์เผด็จบอกว่าเยอะเกินไป ฝั่งอธิบดีออกมาบอกแบบนี้เราไม่พอใจ?
กิตติคุณ : ไม่พอใจ ยืนยัน 4 ข้อ ท่านต้องลาออกไม่มีเงื่อนไข เราไปยื่นหนังสือต่อท่านนายกฯ ที่พรรคภูมิใจไทย ดำเนินการขั้นตอนต่อไป มีพันธมิตรคือท่านชัยวัฒน์ ถ้าไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง ท่านจะมาร่วมด้วย

ขนายยังไง?
กุ๊ก : ขนายน้องหายไปครึ่งนึง ใครเอาไป เอามาคืนด้วย

ตุ๊ก : เขาบอกเขาเก็บเอาไว้ แต่เราก็จะรอดูว่าเขาเก็บไว้ที่ไหน มันเป็นสมบัติของชาติ เขาเลาะออกไป เพื่อเอาไปเก็บไว้ในพิพิธภัณฑ์

กิ่งดาว : ขนายเขาเลาะเก็บไว้จริง แต่มันหายไปครึ่งนึง

กุ๊ก : ขนายที่เขาถอดออกมาจากน้อง อันแรกยาวเต็มอัน อีกอันเหลือครึ่งเดียว

อยากได้คืน?
กุ๊ก : ครึ่งที่หายไป ช่วยเอามาคืนด้วยค่ะ

แสดงว่ามีคนตัดสิ ยืนยันเหรอ?
กุ๊ก : ตามภาพที่กรมอุทยานเอาออกมาเลยค่ะ ทีมผลักดันหลายคนยืนยันตรงกันว่าวันที่จะเอาน้องขึ้นรถ ขนายน้องอยู่ครบค่ะ ไม่เคยมีรายงานว่าขนายน้องเคยหักค่ะ

ตุ๊ก : ทั้งนี้ทั้งนั้น เราคิดว่าเหตุการณ์นี้จะไม่เกิดขึ้น ถ้าอธิบดีไม่สั่ง แค่นั้นเอง

กิ่งดาว : ตอนนี้ทีมจิตอาสาดูแลช้าง 3 เชือก เขาอยากขอกรมอุทยานให้ล้อมรั้ว มีพื้นที่จากชลประทาน ที่ว่างเปล่า ที่เวนคืนจากชาวบ้านแล้ว ตรงนี้อุดมสมบูรณ์ ช้างชอบไปอยู่ แต่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เคยร้องขออุทยาน 3 ครั้งแล้ว แต่กรมอุทยานไม่ตอบรับอะไรเลย ถ้าช้างได้อยู่ เขาจะไม่ออกมารบกวนชาวบ้านเลย เขาบอกว่าถ้าอุทยานสร้างรั้วตรงนี้ให้ เขาสามารถเปิดประตูรั้วรับเด็กที่โดนขับออกจากโขลงมาอยู่ตรงกรมชลประทาน จะช่วยชีวิตช้าง และอาจทำให้ชาวบ้านมีรายได้จากการขายผลไม้หรืออะไรจากคนที่มาดูช้างป่า