AI ไทยติดเทอร์โบ! 'สดช.' คาดมูลค่าแตะ 4.12 แสนล้านปี 73 องค์กรไทยใช้ AI แล้ว 53.7% แต่ฮาร์ดแวร์-โครงสร้างพื้นฐานครองสัดส่วน 72% ขณะที่ธุรกิจโมเดลและซอฟต์แวร์โตเร็วสุด
นายเวทางค์ พ่วงทรัพย์ เลขาธิการคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) เปิดเผยว่า องค์กรไทยนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้งานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยข้อมูลจากศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) พบว่า สัดส่วนองค์กรไทยที่ใช้ AI เพิ่มจาก 17.8% ในปี 2567 เป็น 53.7% ในปี 2569 ขณะที่ สดช.ประเมินว่า มูลค่าทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรม AI ไทยจะเพิ่มจาก 1.87 แสนล้านบาทในปี 2569 เป็น 4.12 แสนล้านบาทภายในปี 2573 หรือเติบโตเฉลี่ยปีละ 20.5%
อย่างไรก็ตาม แม้องค์กรไทยจะนำ AI มาใช้งานมากขึ้น แต่โครงสร้างอุตสาหกรรมยังพึ่งพาการผลิตฮาร์ดแวร์และโครงสร้างพื้นฐานเป็นหลัก โดยกิจกรรมต้นน้ำ ซึ่งครอบคลุมการวิจัยและพัฒนา การผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง และศูนย์ข้อมูล (Data Center) มีสัดส่วนสูงถึง 72% ของมูลค่าทางเศรษฐกิจในอุตสาหกรรม AI ทั้งหมด
สำหรับมูลค่าการลงทุนในปี 2568 อยู่ที่ประมาณ 31,148 ล้านบาท โดยเป็นการลงทุนในอุตสาหกรรมต้นน้ำ 26,964 ล้านบาท หรือ 86.6% ของเงินลงทุนรวม แบ่งเป็นการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง 17,900 ล้านบาท และศูนย์ข้อมูล AI อีก 7,286 ล้านบาท ส่วนที่เหลือเป็นการลงทุนในงานวิจัยและพัฒนา รวมถึงการออกแบบชิป AI
ขณะที่อุตสาหกรรมกลางน้ำ ซึ่งครอบคลุมการพัฒนาโมเดล AI แพลตฟอร์ม ซอฟต์แวร์ และบริการข้อมูล แม้มีสัดส่วนมูลค่าทางเศรษฐกิจต่ำที่สุด แต่กลับมีแนวโน้มขยายตัวเร็วที่สุด เฉลี่ยปีละ 26.3% ส่วนอุตสาหกรรมปลายน้ำ ซึ่งเป็นการนำ AI ไปประยุกต์ใช้ในภาคธุรกิจ ภาครัฐ และผู้บริโภค มีอัตราการเติบโตเฉลี่ยปีละ 16.7%
นายเวทางค์ กล่าวว่า การเติบโตของอุตสาหกรรม AI ไทยมีปัจจัยสนับสนุนสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ ฐานการผลิตและส่งออกฮาร์ดแวร์ที่เกี่ยวข้องกับ AI การลงทุนศูนย์ข้อมูลจากต่างประเทศ รวมถึง AI Data Center และนโยบายสนับสนุนของภาครัฐ โดยข้อมูลจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ที่นำมาอ้างอิงในการศึกษา ระบุว่า ไทยเป็นหนึ่งใน 4 ประเทศผู้ส่งออกสุทธิรายใหญ่ของโลกในกลุ่มฮาร์ดแวร์ที่เกี่ยวข้องกับ AI ร่วมกับไต้หวัน เกาหลีใต้ และมาเลเซีย
สำหรับแนวโน้มตลาดโลก สดช.อ้างอิงประมาณการจาก Grand View Research และ Statista ซึ่งคาดว่าอุตสาหกรรม AI โลกจะเติบโตเฉลี่ยปีละ 32.1-36.7% ขณะที่ McKinsey ประเมินว่าความต้องการกำลังไฟฟ้าสำหรับงานประมวลผล AI ในศูนย์ข้อมูลทั่วโลกจะเพิ่มขึ้นประมาณ 3.5 เท่า จาก 44 กิกะวัตต์ เป็น 156 กิกะวัตต์ภายในปี 2573
อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรม AI ไทยยังเผชิญข้อจำกัดหลายด้าน ทั้งความพร้อมด้านพลังงานและทรัพยากรสำหรับศูนย์ข้อมูล การพึ่งพาชิปประมวลผลกราฟิก (GPU) และโครงสร้างพื้นฐานจากต่างประเทศ ขณะที่กำลังประมวลผลประสิทธิภาพสูงสำหรับ AI และกำลังประมวลผลที่สามารถจองใช้งานได้ภายในประเทศยังมีจำกัด รวมถึงการขาดแคลนบุคลากรผู้เชี่ยวชาญและแรงงานที่มีทักษะด้าน AI
ส่วนทิศทางการลงทุนในระยะต่อไป สดช.ประเมินว่า การขยายการใช้ AI จากองค์กรขนาดใหญ่ไปสู่ภาคเศรษฐกิจในวงกว้าง จะกระตุ้นความต้องการแพลตฟอร์มข้อมูล ซอฟต์แวร์ โมเดล AI และระบบที่เชื่อมโยงเทคโนโลยีเข้ากับกระบวนการทำงานขององค์กร โดยการลงทุนจะขึ้นอยู่กับความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานและความต้องการใช้งานจริง
ทั้งนี้ การประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรม AI เป็นการวัดมูลค่ากิจกรรมที่เกี่ยวข้องตลอดห่วงโซ่คุณค่า ไม่ใช่การคำนวณผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) โดยตัวเลขคาดการณ์ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าการลงทุนศูนย์ข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐาน AI ในประเทศไทยจะดำเนินต่อเนื่อง และมีพลังงานกับทรัพยากรเพียงพอรองรับการขยายตัว ซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงได้หากเงื่อนไขการลงทุนแตกต่างจากที่ประเมินไว้


