จับตาตลาดชิปปัญหาประดิษฐ์ (AI) เอเชียที่อาจต้องรับศึกหนักในยุคที่เอ็นวิเดีย (Nvidia) ไม่มี "เจนเซน หวง" เป็นซีอีโอ โดยเฉพาะสิงคโปร์ที่ล่าสุดถูกจับตาหนักขึ้นในประเด็นชิปไหลเข้าจีน ขณะที่นักวิเคราะห์ชี้ว่าซัปพลายเชนเอเชียอาจไม่สะเทือนทันที แต่ทิศทางระยะยาวยังไม่แน่
อย่างที่หลายคนทราบกัน เจนเซน หวง (Jensen Huang) นั้นประกาศลาออกจากตำแหน่งซีอีโอของ Nvidia เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 12 พฤศจิกายน 2569 หลังอยู่ในตำแหน่งมา 33 ปี ท่ามกลางรายงานข่าวว่าหวงมีความสัมพันธ์นอกสมรสไม่ต่ำกว่า 2 ครั้ง หนึ่งในนั้นเป็นกับหญิงที่หน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ เชื่อว่าเป็นสายลับของจีน ซึ่งคณะกรรมการ Nvidia ได้แต่งตั้ง โคเล็ตต์ เครสส์ (Colette Kress) ผู้บริหารด้านการเงิน เป็นซีอีโอชั่วคราว ระหว่างหาผู้สืบทอดถาวร
Nvidia ถือเป็นบริษัทผู้ผลิตชิปประมวลผลที่อยู่เบื้องหลังกระแส AI ทั่วโลก การลาออกของผู้ก่อตั้งที่ทำให้บริษัทกลายเป็นหนึ่งในบริษัทมูลค่าสูงสุดของโลก อาจส่งแรงสั่นสะเทือนไปถึงห่วงโซ่อุปทานในเอเชีย ซึ่งมีทั้ง TSMC, ซัมซุง, SK Hynix และ ASUS
สำหรับสิงคโปร์ รัฐบาลเมอร์ไลออนแถลงเมื่อวันพฤหัสบดีว่าได้สั่งห้ามนักธุรกิจหญิงที่อยู่ศูนย์กลางของเรื่องอื้อฉาว "อลิซ หวง" (Alice Huang) กลับเข้าประเทศ จากเป็นผู้อาศัยในฮ่องกง และเคยเป็นซีอีโอของบริษัทดาต้าเซ็นเตอร์ชื่อ Megaspeed International รายงานระบุว่าเหตุผลคืออลิซให้ข้อมูลไม่ถูกต้องเพื่อลดทอนบทบาทของตนในบริษัท แม้เจ้าหน้าที่จะสรุปเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ว่าหลักฐานยังไม่พอจะเอาผิดเรื่องการสำแดงสินค้า
***พายุซัด ตลาด AI ซัปพลายเออร์ชิปเอเชีย
นักวิเคราะห์จาก Daol Investment & Securities ของเกาหลีใต้ประเมินว่า การลาออกของหวงไม่น่ากระทบแนวโน้มอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ในระยะใกล้ โดยคาดว่าความสัมพันธ์กับบริษัทใหญ่อย่าง TSMC จะยังเหมือนเดิม และความร่วมมือกับโรงงานผลิตของซัมซุงจะดำเนินต่อ ทั้งงานผลิตด้วยเทคโนโลยี 4 นาโนเมตร และการพัฒนาหน่วยความจำ HBM รุ่นถัดไป
ที่ยังไม่แน่นอนคือแผนผลิตภัณฑ์ระยะกลางถึงยาว เพราะหวงมีบทบาทหลักในการกำหนดกลยุทธ์และจัดสรรทรัพยากร นักวิเคราะห์ยังชี้ว่าชิป ASIC แบบออกแบบเฉพาะงานกำลังเป็นทางเลือกแทน GPU ของ Nvidia และอาจเร่งการกระจายซัปพลายเออร์ แต่ไม่ควรตีความว่าอุปสงค์หน่วยความจำจะอ่อนลง
ด้านตลาดหุ้น หุ้น SK Hynix ปิดลบ 3.03% ในวันศุกร์ หลังกลับตัวจากช่วงบวกก่อนหน้า ส่วนดัชนี Kospi ก็ลดช่วงบวกเช่นกัน บริษัทหลักทรัพย์ iM Securities ประเมินว่าผลกระทบต่อภาพรวมกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์ยังดูไม่บานปลายในขณะนี้
เอส.วาย. สู (S.Y. Hsu) ผู้บริหารร่วมของ ASUS กล่าวกับสำนักข่าว CNBC ว่าความได้เปรียบของผลิตภัณฑ์และระบบนิเวศ AI ของ Nvidia จะไม่เปลี่ยนแปลงภายในชั่วข้ามคืน แต่บริษัทจะติดตามเรื่องคุณภาพสินค้า ต้นทุนบริการ และการส่งมอบ เบื้องต้น ASUS ยังไม่ได้พบกับเครสส์ และกำลังขอนัดหมายเพื่อทำความเข้าใจในทิศทางดำเนินธุรกิจรอบใหม่ที่อาจต่างไปจากเดิม
***ทำไม Nvidia เปลี่ยนผู้นำครั้งนี้ถึงยากกว่าบริษัทอื่น?
ไมเคิล วิเธอร์ส (Michael Withers) ศาสตราจารย์ด้านการจัดการจาก University of Notre Dame เปรียบเทียบกับกรณีของ Apple, Alphabet และ Uber ว่าบริษัทเหล่านั้นมีการเตรียมตัวหรือค่อยเป็นค่อยไปมากกว่า เช่น ทิม คุก มีเวลาเตรียมตัวก่อนรับช่วงต่อจากสตีฟ จ็อบส์ และมูลค่าตลาดของ Apple เพิ่มจากราว 3.5 แสนล้านดอลลาร์ เป็นราว 4 ล้านล้านดอลลาร์ในยุคของทิม คุก ขณะที่การจากไปของผู้ก่อตั้ง Alphabet เป็นสิ่งที่คาดการณ์ได้
สำหรับ Nvidia วิเธอร์สระบุว่าบริษัทดูไม่มีแผนสืบทอดตำแหน่ง และหวงมีผู้รายงานตรงถึง 60 คนในโครงสร้างที่แบนราบ ผู้สืบทอดต้องรับมือทั้งเรื่องอื้อฉาว ความสัมพันธ์กับซัปพลายเออร์ และคู่แข่งอย่าง AMD รวมถึงบริษัทคลาวด์ยักษ์ใหญ่ที่เร่งทำชิปของตัวเอง อย่างไรก็ตาม นักลงทุนรายหนึ่งชี้ว่าแผนผลิตภัณฑ์ของ Nvidia หลายปีข้างหน้ายังอยู่ครบ และบริษัทก็มีวิศวกรจำนวนมาก
***สิงคโปร์ ศูนย์กลางทางผ่านที่ถูกจับตา
สหรัฐฯ นั้นจำกัดการส่งออกชิปขั้นสูงของ Nvidia ไปประเทศจีนมาตั้งแต่ปี 2565 แต่ชิปยังสามารถขายอย่างถูกกฎหมายให้ลูกค้าในประเทศอื่น เช่น มาเลเซียและสิงคโปร์ แล้วถูกส่งต่อไปจีนอย่างผิดกฎหมายได้
ตามรายงานระบุว่ารายได้ของ Nvidia ที่เชื่อมโยงกับสิงคโปร์อยู่ที่ 22% ในไตรมาสสิ้นสุดกรกฎาคม 2568 เทียบกับ 8% ในปี 2566 แต่กระทรวงการค้าสิงคโปร์ประเมินว่าชิปที่ส่งถึงประเทศจริงมีไม่ถึง 1% ของรายได้ ส่วนต่างนี้สะท้อนบทบาท "ศูนย์กลางการออกใบเรียกเก็บเงิน" มากกว่าปลายทางจริงของสินค้า
คดีฉ้อโกงเกี่ยวกับเซิร์ฟเวอร์ที่อาจมีชิป Nvidia และส่งออกไปมาเลเซีย มีผู้ถูกตั้งข้อหาเพิ่มเป็นรายที่ 5 ในวันศุกร์ที่ 13 พ.ย. 2026 โดยมูลค่าธุรกรรมที่ถูกกล่าวหามีราว 390 ล้านดอลลาร์ ส่วน Megaspeed ซึ่งแยกตัวมาจากบริษัทเกมจีน ถูกรายงานโดย The New York Times ว่าซื้อชิป Nvidia กว่า 4.8 พันล้านดอลลาร์ตั้งแต่มิถุนายน 2567 ซึ่งบริษัทปฏิเสธว่าไม่ได้ทำผิด
ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า การติดตามปลายทางชิปทำได้ยาก เพราะการตรวจสอบสินค้ากับการเงินแยกกัน และกฎหมายความลับทางธุรกิจที่เข้มแข็งของสิงคโปร์ทำให้ระบุผู้รับสินค้าตัวจริงได้ช้า ซึ่งสิงคโปร์เองก็บอกว่าได้รับความช่วยเหลือจากสหรัฐฯ อย่างจำกัด และย้ำว่าไม่บังคับใช้มาตรการควบคุมการส่งออกฝ่ายเดียวของประเทศอื่น แต่คาดหวังให้บริษัทในประเทศคำนึงถึงกฎเหล่านั้น
ในมุมผู้ใช้และธุรกิจไทย ในเมื่อชิป AI ของ Nvidia เป็นฐานของบริการ AI และคลาวด์ที่หลายองค์กรใช้ หากทิศทางผลิตภัณฑ์หรือการส่งมอบเปลี่ยน อาจกระทบราคาและความเร็วของนวัตกรรมในระยะยาว แต่ตอนนี้ผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่มองว่าผลกระทบเฉียบพลันยังจำกัดไม่มากนัก
ที่สุดแล้ว สิงคโปร์และมาเลเซียอาจเป็นจุดหลักของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ถูกจับตาเรื่องการควบคุมส่งออกเทคโนโลยีมากขึ้น ผู้ประกอบการที่ทำธุรกิจข้ามประเทศ จึงควรตรวจสอบกฎของสหรัฐฯ ในห่วงโซ่ของบริษัทให้ดี.