เปิด 11 ขั้นตอนลงทะเบียน AiPASS ให้ผ่าน อย่าลืมอ่านเงื่อนไข-ข้อตกลงใช้โครงการ TH-AI Passport เก็บข้อมูลอะไร-ส่งต่อใคร
สำหรับแพลตฟอร์ม AiPASS นั้นอยู่ภายใต้โครงการ TH-AI Passport โดยโครงการนี้มุ่งยกระดับความรู้ด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ให้ประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป บนฐานประโยชน์สาธารณะตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 เป็นหลัก ซึ่ง สดช. ระบุชัดว่าการเก็บข้อมูลส่วนใหญ่ไม่ได้ขอความยินยอมจากผู้ใช้โดยตรง แต่เป็นไปเพื่อการให้บริการสาธารณะ ยกเว้นเฉพาะคุกกี้เพื่อวิเคราะห์ที่ต้องขอความยินยอม
สดช. หรือสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เปิดเผยประกาศความเป็นส่วนตัวฉบับที่ 1.0 สำหรับแพลตฟอร์ม AiPASS ภายใต้โครงการยกระดับทักษะด้านดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์เพื่อคนไทย (TH-AI Passport) มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 19 สิงหาคม 2569
***11 ขั้น ลงไว้ก่อนยังไม่ได้ใช้
ขั้นแรก ให้คลิกเข้าไปที่ de.aipass.net
2. กดปุ่มลงทะเบียนล่วงหน้าด้านบน
3. หลังจากคลิก จะพบข้อมูลเงื่อนไขการใช้งานและข้อตกลง สามารถอ่านและเลื่อนไปด้านล่าง เพื่อกดยอมรับ
4. หลังกดปุ่มกดยอมรับ จะพบข้อความประกาศความเป็นส่วนตัว เมื่อได้อ่านและรับทราบแล้ว สามารถคลิกกดยอมรับอีกครั้ง
5. หน้าจอจะแสดง 2 ทางเลือกสำหรับยืนยันตัวตน ได้แก่ ดำเนินการต่อด้วยแอปทางรัฐ และดำเนินการต่อด้วยแอป ThaID
6. จากการคลิกที่ ThaID ช่วงแรกหลายคนพบปัญหาต้องรอเพื่อเข้าคิวในการพาไปลงทะเบียน หากพบปัญหา สามารถกดปุ่มย้อนกลับ ที่แสดงอยู่ด้านบนซ้าย
7. เลือกออกจากคิว เพื่อแสดงความต้องการกลับไปที่เมนูแอปทางรัฐ
8. เมื่อพบหน้าจอลงชื่อใช้งานแอปทางรัฐ ระบบจะแสดงข้อความยืนยันให้ใช้ข้อมูลส่วนตัว
9. ผู้ใช้สามารถคลิกเลือกประสงค์ให้ใช้ข้อมูลชุดนี้ทุกครั้งเมื่อใช้งานได้ โดยกดปุ่มตกลง
10. เมื่อเข้าสู่หน้าจอ AIPass ระบบจะเปิดให้กรอกข้อมูลเบื้องต้นเพื่อให้เป็นข้อมูลสำหรับการใช้งาน ได้แก่ ข้อมูลเพศ ระดับการศึกษา อาชีพ อุตสาหกรรมที่ใช้งาน รายได้เฉลี่ยต่อเดือน จังหวัดที่อาศัย รวมถึงระดับความรู้และการใช้ AI เมื่อกรอกครบแล้วจึงจะเลือกปุ่มถัดไป
11. ระบบแสดงข้อความยินดีด้วย พร้อมแสดงสถานะเปิดบัญชีได้สำเร็จ รวมถึงข้อความว่าระบบจะเปิดใช้งานวันที่ 31 สิงหาคม 2569
***สิ่งที่ประชาชนควรใส่ใจเป็นพิเศษ
1. ข้อมูลที่เก็บครอบคลุมกว้าง ได้แก่ ชื่อ-นามสกุล อีเมล เลขบัตรประชาชน อาชีพ ช่วงรายได้ จังหวัด พฤติกรรมการใช้งาน (เช่น หมายเลข IP Address, อุปกรณ์, ประวัติการเข้าสู่ระบบ) ข้อความและคำสั่งที่คุยกับ AI รวมถึงไฟล์แนบ ประวัติการเรียน ความก้าวหน้า คะแนน และเครดิตใช้งาน
นอกจากนี้ยังมีข้อมูลการสนทนากับ AI ที่อาจมีข้อมูลอ่อนไหว (เช่น เรื่องเกี่ยวกับสุขภาพ ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมือง ฯลฯ) หากผู้ใช้ป้อนเอง ก็จะถูกบันทึกไว้ แม้ สดช. ระบุว่าไม่มีเจตนาเก็บและแนะนำไม่ให้ป้อนข้อมูลเหล่านี้
2. ข้อมูลถูกส่งไปต่างประเทศ
ข้อความ คำสั่ง และไฟล์ที่ผู้ใช้ส่ง จะถูกส่งต่อไปยังผู้ให้บริการ AI ต่างชาติ เช่น OpenAI, Google, Microsoft, Anthropic เพื่อประมวลผลและสร้างคำตอบ แม้ สดช. จะระบุว่าได้ขอปิดหรือ Opt-out ไม่ให้นำข้อมูลไปฝึกโมเดลในกรณีที่ทำได้ และมีมาตรการ anonymization/pseudonymization แต่ประชาชนควรตระหนักว่าข้อมูลออกจากประเทศไทย
3. ใช้พัฒนา National LLM
ข้อมูลการสนทนา การเรียนรู้ และพฤติกรรม จะถูกนำไปใช้วิจัย พัฒนา หรือจัดทำสถิติเพื่อประโยชน์สาธารณะ รวมถึงพัฒนาแบบจำลองภาษาขนาดใหญ่แห่งชาติ (National LLM) หลังทำให้ไม่ระบุตัวตนได้
4. ระยะเวลาเก็บข้อมูล
- ข้อมูลลงทะเบียนและโปรไฟล์ จะถูกเก็บไว้ตลอดอายุบัญชี และจะเก็บไว้อีก 3 ปีหลังเลิกใช้งาน
- ข้อมูลการสนทนาและพฤติกรรมส่วนใหญ่ จะถูกเก็บไว้ภายใน 1 ปี
- Log การเข้าสู่ระบบ จะถูกเก็บไม่น้อยกว่า 90 วัน
- ข้อมูลรวมที่ไม่ระบุตัวตน จะถูกเก็บแบบไม่จำกัดเวลา
5. สิทธิที่ประชาชนมี
สามารถขอเข้าถึง แก้ไข ระงับ ลบ คัดค้าน หรือโอนย้ายข้อมูลได้ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล โดยยื่นคำขอและยืนยันตัวตน โครงการจะตอบภายใน 30 วัน (หรือ 90 วันกรณีลบข้อมูล)
สิทธิถอนความยินยอมใช้ได้เฉพาะคุกกี้เพื่อวิเคราะห์
หากไม่พอใจ สามารถร้องเรียนต่อคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลได้ แต่แนะนำให้ติดต่อโครงการก่อน
6. ข้อแนะนำสำคัญจากโครงการ
- ไม่ควรป้อนข้อมูลส่วนบุคคลอ่อนไหวลงในแชทหรือไฟล์แนบ
- การยืนยันตัวตนผ่าน Digital ID (เช่น ThaID) เป็นเงื่อนไขจำเป็น หากไม่ให้ข้อมูลอาจใช้บริการไม่ได้
- คุกกี้วิเคราะห์เป็นทางเลือก สามารถปฏิเสธได้โดยไม่กระทบการใช้บริการหลัก
7. ช่องทางการติดต่อ
ข้อมูลที่ระบบให้ไว้ คือ เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) อีเมล saraban@bde.go.th โทร 02-021-0300 หรือ 02-142-1202 ที่อยู่ ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ อาคาร C กรุงเทพฯ
โครงการระบุว่าจะแจ้งการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วันผ่านแพลตฟอร์มและอีเมล การใช้งานต่อเนื่องถือว่ายอมรับประกาศฉบับปรับปรุง
สรุปแล้ว แพลตฟอร์มนี้เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าถึง AI ฟรีภายใต้ภารกิจรัฐ แต่แลกกับการเก็บและส่งข้อมูลไปต่างประเทศ รวมถึงนำไปใช้พัฒนาระบบ AI ของประเทศ ประชาชนจึงควรอ่านรายละเอียดก่อนใช้งาน หลีกเลี่ยงการป้อนข้อมูลส่วนตัวที่ละเอียดอ่อน และใช้สิทธิที่กฎหมายให้ไว้หากต้องการควบคุมข้อมูลส่วนตัว
