มูนช็อตเอไอ (Moonshot AI) คือบริษัทสตาร์ทอัปผู้พัฒนาปัญญาประดิษฐ์ (AI) ระดับแถวหน้าจากกรุงปักกิ่ง ประเทศจีน เจ้าของแชตบอตชื่อดัง Kimi และโมเดลล่าสุด Kimi K3 ซึ่งเป็นโมเดลที่ได้รับการยอมรับว่ามีศักยภาพสูงเทียบเท่าโมเดลชั้นนำของสหรัฐฯ อย่าง OpenAI และ Anthropic
ชื่อ Moonshot AI เป็นข่าวดังเพราะทำเนียบขาวกล่าวหาว่า Moonshot AI แอบเข้าถึงเซิร์ฟเวอร์ชิป NVIDIA GB300 ในประเทศไทยเพื่อฝึกโมเดล Kimi K3 พร้อมระบุว่ามีการทำ Model Distillation ในระดับอุตสาหกรรมเพื่อลอกเลียนแบบโมเดล Claude Fable ของบริษัท Anthropic สหรัฐฯ ซึ่งเข้าข่ายการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาและกฎหมายควบคุมการส่งออก
ผู้เปิดเผยเรื่องนี้คือไมเคิล คราทซิโอส (Michael Kratsios) ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งทำเนียบขาว (OSTP) ที่โพสต์เปิดเผยข้อมูลนี้ผ่านโซเชียลมีเดีย ระบุว่า Moonshot AI ได้สร้างแพลตฟอร์มภายในที่ซับซ้อนเพื่อทำ Large-scale Distillation กับโมเดลของสหรัฐฯ โดยสลับวิธีการเข้าถึงหลายรูปแบบเพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจจับ
นอกจากนี้ Anthropic เคยตรวจพบการสุ่มเข้าถึงระบบกว่า 3.4 ล้านครั้งจากบัญชีปลอมที่เชื่อมโยงกับพนักงานระดับสูงของ Moonshot ตั้งแต่ช่วงต้นปี 2026
We have information that Moonshot AI distilled Anthropic’s Fable for the development of its K3 model.
To do this they developed a sophisticated internal platform to conduct large scale distillation against U.S. models, allowing them to quickly switch between multiple methods of…— Director Michael Kratsios (@mkratsios47) July 22, 2026
สำหรับชิป NVIDIA GB300 (สถาปัตยกรรม Blackwell) นั้นเป็นชิปขั้นสูงที่รัฐบาลสหรัฐฯ สั่งห้ามส่งออกไปยังประเทศจีนอย่างเด็ดขาด การที่ Moonshot สามารถเข้าถึงชิปนี้ผ่านโครงสร้างพื้นฐานหรือ Data Center ในประเทศไทย จึงเป็นการจงใจเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรเทคโนโลยี
สกอตต์ เบสเซนต์ (Scott Bessent) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของสหรัฐฯ ออกมาแถลงสมทบว่า บริษัทต่างชาติที่ขโมยเทคโนโลยีของสหรัฐฯ อาจเผชิญกับการถูกลงโทษและมาตรการคว่ำบาตรอย่างรุนแรงในเร็วๆ นี้
แน่นอนว่าทางการจีนปฏิเสธแข็งขัน โดยโฆษกสถานทูตจีนประจำกรุงวอชิงตันออกแถลงการณ์ปฏิเสธข้อกล่าวหาทันที โดยระบุว่าเป็นเรื่องที่ไม่มีมูลความจริงโดยสิ้นเชิง และย้ำว่าจีนเคารพพร้อมทั้งปกป้องทรัพย์สินทางปัญญามาตลอด
นักวิเคราะห์บางส่วนตั้งข้อสังเกตว่า โมเดล Kimi K3 ที่เพิ่งเปิดตัวและสร้างความสั่นสะเทือนให้วงการ AI ด้วยการเป็นโมเดลแบบเปิด (Open-weight) ขนาดใหญ่ถึง 2.8 ล้านล้านพารามิเตอร์ ไม่น่าจะถูกสร้างขึ้นมาจากการทำ Distillation เพียงอย่างเดียว เนื่องจากโมเดลคู่แข่งอย่าง Fable เพิ่งเปิดให้ใช้งานสู่สาธารณะได้ไม่นานก่อนหน้านี้
***ยักษ์ใหญ่หนุนหลัง
Moonshot AI ก่อตั้งขึ้นในเดือนมีนาคม 2023 โดย Yang Zhilin ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยชิงหวา และปริญญาเอกจาก Carnegie Mellon อดีตนักวิจัยจาก Google Brain และ Meta AI
รายงานล่าสุดในเดือนกรกฎาคม 2026 ระบุว่า Moonshot AI มีรายได้ต่อเนื่องประจำปี (Annual Recurring Revenue: ARR) อยู่ที่ประมาณ 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 10,000 ล้านบาท) ซึ่งเติบโตอย่างก้าวกระโดดจากยอดผู้สมัครใช้งานและบริการ API
ล่าสุดในเดือนพฤษภาคม 2026 บริษัท Moonshot AI ระดมทุนได้ 2,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ดันมูลค่ากิจการทะลุ 20,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยได้รับการสนับสนุนจากยักษ์ใหญ่ เช่น Alibaba, Tencent, และ Meituan และกำลังเตรียมตัวเข้าสู่การเสนอขายหุ้น IPO ในตลาดหลักทรัพย์ฮ่องกง
เส้นทางการพัฒนา Moonshot AI นั้นน่าสนใจ โดย Yang Zhilin ผู้ก่อตั้ง Moonshot AI นั้นเป็นหนึ่งในบุคคลที่ทรงอิทธิพลที่สุดในวงการ AI ของจีน โดยสื่อในจีนยกย่องเขาเป็น "อัจฉริยะด้าน AI แห่งยุค" ด้วยวัยเพียง 30 ต้นๆ หนุ่ม Yang จบการศึกษาจาก มหาวิทยาลัยชิงหวา (Tsinghua University) คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยอันดับหนึ่งของจีนด้านเทคโนโลยี
Yang จบปริญญาเอกด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์จาก มหาวิทยาลัยคาร์เนกีเมลลอน (Carnegie Mellon University - CMU) สหรัฐอเมริกา โดยมีอาจารย์ที่ปรึกษาคือ Ruslan Salakhutdinov อดีตผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย AI ของ Apple และ William Cohen นักวิจัยระดับบุกเบิกของ Google
ก่อนที่จะกลับมาเติบโตในจีน Yang Zhilin มีผลงานวิจัยระดับแนวหน้าในซิลิคอนวัลเลย์:ทำงานเป็นนักวิจัยร่วมกับทีม Google Brain และ Meta AI โดยเป็นผู้แต่งหลัก (First Author) ของผลงานวิจัยโมเดล AI ระดับตำนานอย่าง XLNet และ Transformer-XL ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมที่ช่วยทะลวงขีดจำกัดการประมวลผลข้อความขนาดยาว และเป็นรากฐานสำคัญให้กับการพัฒนาภาษาของ LLM
ในปัจจุบันผลงานวิจัยของ Yang ได้รับการอ้างอิง (Citations) ในแวดวงวิชาการหลายหมื่นครั้งทีเดียว
เส้นทางผู้ประกอบการของ Yang Zhilin เริ่มจากการเป็น Serial Entrepreneur หรือผู้ประกอบการที่ตั้งบริษัทต่อเนื่องตั้งแต่อายุยังน้อย โดยร่วมก่อตั้งบริษัทสตาร์ตอัปผู้พัฒนา AI สำหรับการวิเคราะห์บทสนทนาและการขายในระดับองค์กร (Enterprise) ในช่วงที่ยังเรียนปริญญาเอก
สำหรับ Moonshot AI ถูกก่อตั้งขึ้นในเดือนมีนาคม 2023 หลังจากกระแส ChatGPT บูมทั่วโลก เพื่อมุ่งเน้นพัฒนาโมเดลภาษาขนาดใหญ่ที่ประมวลผลบริบทขนาดยาว (Long-context window) โดยเปิดตัวแชตบอต Kimi ที่สามารถรองรับข้อความภาษาจีนได้ถึง 2 แสนตัวอักษรเป็นรายแรกๆ จนทำให้บริษัทกลายเป็น 1 ใน "6 มังกร AI" ของจีน
สิ่งที่น่าสนใจของการปลุกปั้น Moonshot AI คือความสัมพันธ์ของ Yang Zhilin กับ Alibaba รวมถึงทีมผู้ร่วมก่อตั้งจากมหาวิทยาลัยชิงหวา ในแง่ความสัมพันธ์และพันธมิตรทางยุทธศาสตร์กับ Alibaba ต้องบอกว่า Alibaba คือผู้ลงทุนหลัก (Lead Investor) ในการระดมทุนรอบซีรีส์ B ของ Moonshot AI โดย Alibaba นำเงินลงทุนกว่า 800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เข้ามาขับเคลื่อนบริษัท ดันมูลค่ากิจการพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว
การจับมือกับ Alibaba ยังช่วยให้ Yang Zhilin เข้าถึงโครงสร้างพื้นฐานระดับคลาวด์ขนาดใหญ่ของ Alibaba Cloud อำนวยความสะดวกในการประมวลผลโมเดล Kimi ด้านทีมผู้ร่วมก่อตั้งสายตรงจากมหาวิทยาลัยชิงหวา (Tsinghua University) ต้องบอกว่า Yang Zhilin ในนาม Moonshot AI ได้ดึงตัวกลุ่มหัวกะทิและเพื่อนร่วมสถาบันมาร่วมทีมบุกเบิก รายชื่อแม่ทัพเด่นคือ Zhou Yue ผู้เชี่ยวชาญด้านสถาปัตยกรรมระบบคอมพิวเตอร์และ Infrastructure สายตรงจากชิงหวา รวมถึง Wu Yuxin อดีตนักวิจัยที่มีความเชี่ยวชาญสูงด้านการประมวลผลข้อความและการเขียนโค้ดระบบ AI ขั้นสูง
ถึงวันนี้ยังไม่มีใครรู้แน่ชัดว่า บริษัทสตาร์ทอัปดาวรุ่งจีนจะล้างข้อกล่าวหาได้หรือไม่และอย่างไร แต่ชื่อ Moonshot AI ได้กลายเป็นข่าวดังไปแล้วพร้อมกับประเทศไทย เชื่อว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับ Moonshot AI ในครั้งนี้ไม่ใช่เพียงเรื่องของบริษัทจีนแห่งหนึ่งที่ถูกกล่าวหา แต่สะท้อนภาพใหญ่ของสมรภูมิ AI โลกที่ทวีความเข้มข้นขึ้นทุกวัน.
