กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ร่วมกับ AIS Academy และ บริษัท ไอริส คอนซัลติ้ง จำกัด ประกาศความร่วมมือครั้งสำคัญเปิดตัว “Thailand AI Readiness Index” หรือ “TARI” ดัชนีประเมินความพร้อมด้าน AI สำหรับองค์กรไทยเป็นครั้งแรกของประเทศ สร้างมาตรฐานกลางให้ภาคธุรกิจประเมินศักยภาพ ปิดช่องว่าง และวางโรดแมปขับเคลื่อน AI ตั้งเป้าดึงองค์กรเข้าร่วมกว่า 5,000 แห่ง
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. กล่าวว่า โครงการ TARI จะเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้เห็นภาพรวมเชิงระบบว่าองค์กรไทยมีความพร้อมในระดับใด ซึ่งข้อมูลนี้จะเป็นฐานข้อมูลกลาง ช่วยให้ภาครัฐสามารถออกแบบนโยบายและมาตรการสนับสนุนได้ตอบโจทย์ในแต่ละอุตสาหกรรม และช่วยให้เอกชนเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจยุค AI ได้อย่างมั่นคง
“ถ้าไทยต้องการจะเป็นประเทศที่มีรายได้สูง เราไม่สามารถรับวิทยาการจากต่างชาติเข้ามาใช้งานเพียงอย่างเดียว แน่นอนว่าความร่วมมือควรเกิดขึ้นเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่รวดเร็ว แต่ในวันที่ต้องมีความรู้เป็นของตัวเอง ต้องดูว่าไทยมีความพร้อมที่จะพัฒนาไหม”
ในการเปรียบเทียบกับต่างชาติ จะทำให้รู้ว่าองค์กรภาครัฐ และเอกชนต้องการอะไรเพิ่มเติมทั้งในมิติของ AI และมิติโดยรอบของ AI ดังนั้นการมีมาตรวัดที่ถูกต้องจะช่วยให้รู้ว่าปัจจุบันองค์กรธุรกิจไทย หรือความพร้อมของประเทศไทยอยู่ตรงไหน และต้องพัฒนาอะไร
นางสาวกานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ด้านธุรกิจองค์กร เอไอเอส กล่าวว่า ความท้าทายของหลายองค์กรคือไม่รู้ว่าตัวเองอยู่จุดไหนและควรเริ่มอย่างไร AIS จึงนำวิสัยทัศน์ ‘ภารกิจคิดเผื่อ’ และประสบการณ์ตรงจากการทำ AI Transformation ภายในองค์กร มาร่วมพัฒนา TARI เพื่อให้เป็นเครื่องมือกลางที่ช่วยให้องค์กรไทยเข้าใจความพร้อมของตนเอง โดยมุ่งเน้นการเตรียมคน ข้อมูล และวัฒนธรรมองค์กร ควบคู่ไปกับการลงทุนด้านเทคโนโลยี
สำหรับกรอบการประเมินของ TARI จะครอบคลุมตั้งแต่ระดับองค์กร สายงาน ไปจนถึงตัวบุคลากร โดยวัดความพร้อมผ่าน 8 มิติสำคัญ ได้แก่ 1.กลยุทธ์และภาวะผู้นำด้าน AI 2.การจัดการข้อมูล 3.เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน 4.บุคลากรและทักษะด้าน AI 5.ธรรมาภิบาลและความเสี่ยง 6.กรณีการนำ AI ไปใช้งานและการสร้างคุณค่าทางธุรกิจ 7.วัฒนธรรมองค์กรและการบริหารการเปลี่ยนแปลง 8.การนำ AI ไปใช้จริงและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
โดยจะขับเคลื่อนกระบวนการยกระดับองค์กรผ่าน 3 ขั้นตอนหลัก (Measure – Benchmark – Activate) เริ่มจากการวัดระดับความพร้อมเพื่อหาจุดแข็งและช่องว่าง (Measure) การเปรียบเทียบศักยภาพกับค่าเฉลี่ยในอุตสาหกรรมเดียวกัน (Benchmark) และการเปลี่ยนผลประเมินให้กลายเป็นแผนปฏิบัติการที่จับต้องได้จริง (Activate)
ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. ให้ข้อมูลเสริมว่า ที่ผ่านมาข้อมูลความพร้อมด้าน AI ของประเทศยังกระจัดกระจาย ดัชนี TARI จะเข้ามาทลายข้อจำกัดนี้ โดย สอวช. จะนำข้อมูลภาพรวมที่ได้ไปวิเคราะห์เชิงลึกเพื่อกำหนดมาตรการส่งเสริมที่สอดคล้องกับบริบทของแต่ละกลุ่มธุรกิจ พร้อมระบบกำกับดูแลข้อมูลที่รัดกุมเพื่อสร้างความมั่นใจให้แก่องค์กรที่เข้าร่วม
บริวัฒน์ ปิ่นประดับ ประธานกรรมการ บริษัท ไอริส คอนซัลติ้ง จำกัด ระบุว่า TARI ถูกออกแบบให้เป็นมากกว่าดัชนีวัดผล แต่เป็น ‘ภาษากลาง’ และกรอบความคิด (Framework) ที่ถอดแบบจากพฤติกรรมองค์กรไทย ช่วยให้ผู้บริหารเห็นชัดเจนว่าควรลงทุนในมิติใดก่อน-หลัง เพื่อให้โครงการ AI เชื่อมโยงสู่ผลลัพธ์ทางธุรกิจได้อย่างเป็นรูปธรรม
ปัจจุบันมีองค์กรชั้นนำจากหลากหลายอุตสาหกรรมกว่า 40 แห่ง ตอบรับเข้าร่วมเป็นกลุ่มบุกเบิก ในการพัฒนาดัชนีนี้ โดยโครงการตั้งเป้าหมายจะขยายผลไปยังกลุ่มผู้ประกอบการ SMEs และซัพพลายเชน โดยตั้งเป้ามีองค์กรเข้าร่วมประเมินไม่น้อยกว่า 5,000 องค์กรในปีแรก และทะยานสู่ 20,000 องค์กรในระยะต่อไป เพื่อร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศไทยอย่างยั่งยืน
องค์กรที่สนใจเข้าร่วมประเมินศักยภาพและเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่าย Thailand AI Readiness Index สามารถดูรายละเอียดและลงทะเบียนได้ที่เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ https://thailand-tari.ai หรือติดตามความเคลื่อนไหวผ่านช่องทางของ สอวช., AIS Academy และ ไอริส คอนซัลติ้ง
