โดรนหรืออากาศยานไร้คนขับเป็นเครื่องมือสำคัญในสายตาคนยุคนี้ ไม่ว่าจะเป็นการใช้งานเพื่อความบันเทิง การถ่ายภาพ การผลิตสื่อ หรือแม้แต่การใช้งานเชิงพาณิชย์ต่างๆ
การใช้งานโดรนในประเทศไทยนั้นมีกฎระเบียบที่ชัดเจนมาก เพื่อความปลอดภัยและความมั่นคงของประเทศ ซึ่งขั้นตอนแรกที่ต้องทำ ก็คือการขึ้นทะเบียน
***เช็กลิสต์ขึ้นทะเบียนโดรน
สิ่งแรกที่ผู้ครอบครองโดรนทุกเครื่องต้องทำก็คือ การขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานภาครัฐ 2 แห่ง ได้แก่ สำนักงาน กสทช. และสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย หรือ CAAT
เริ่มกันที่การขึ้นทะเบียนกับ กสทช. ก่อน ขั้นตอนนี้ถือเป็นการจดแจ้งการครอบครองอุปกรณ์วิทยุคมนาคม เอกสารที่ต้องเตรียมมา คือสำเนาบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน โดยต้องเซ็นรับรองสำเนาและระบุว่า "ใช้เพื่อลงทะเบียนโดรนเท่านั้น" รวมถึงใบเสร็จรับเงินจากการซื้อโดรน ซึ่งต้องระบุวันที่ซื้อพร้อมเลข Serial Number ของโดรนและรีโมทด้วย
นอกจากนี้ยังต้องมีรูปถ่ายประกอบ ได้แก่ รูปโดรนเต็มลำ รูปเลข Serial Number ของตัวโดรน ซึ่งมักจะอยู่ในช่องใส่แบตเตอรี่ และรูปเลข Serial Number ของรีโมทคอนโทรล
สำหรับขั้นตอนการดำเนินการนั้น สามารถทำผ่านระบบออนไลน์ Any Registration ของ กสทช. ได้เลย โดยเริ่มจากการลงทะเบียนผู้ใช้งาน ยืนยันตัวตนผ่าน OTP กรอกข้อมูลอุปกรณ์ ยื่นคำขอ และชำระค่าธรรมเนียมประมาณ 214 บาท เมื่อได้รับการอนุมัติแล้ว ก็จะได้รับใบทะเบียนครอบครอง
อย่าลืมว่า หลังจากลงทะเบียนกับ กสทช. แล้ว ยังต้องนำโดรนไปขึ้นทะเบียนผู้บังคับอากาศยานกับ CAAT อีกด้วย เพื่อรับหนังสืออนุญาตให้บินได้อย่างเป็นทางการ
***4 ประเภทโดรนยุคใหม่
วันนี้ประเภทของโดรนสามารถแบ่งตามลักษณะการใช้งาน โดย 1 ใน 4 ประเภทหลักคือ โดรนสันทนาการและถ่ายภาพ ซึ่งมักจะมีขนาดเล็กถึงกลาง ติดกล้องคุณภาพสูง เหมาะสำหรับถ่ายภาพนิ่งและวิดีโอ อย่างเช่น DJI Mini Series หรือ Air Series ที่หลายท่านคงคุ้นหน้าคุ้นตากันดี
ประเภทที่ 2 คือโดรนเกษตร ซึ่งจะมีขนาดใหญ่กว่า มีถังบรรจุของเหลวสำหรับฉีดพ่นปุ๋ยหรือยาฆ่าแมลง นับเป็นนวัตกรรมที่ช่วยเกษตรกรได้มากเลยทีเดียว
ประเภทที่ 3 คือโดรนสำรวจและอุตสาหกรรม ซึ่งจะติดตั้งเซนเซอร์พิเศษต่างๆ เช่น กล้องตรวจจับความร้อน หรือ LiDAR เหมาะสำหรับงานวิศวกรรมและงานกู้ภัย
และประเภทสุดท้ายคือ โดรนความเร็วสูง หรือที่เรียกว่า FPV Drones ซึ่งเน้นความเร็วและการบินที่ผาดโผน บังคับผ่านแว่นพิเศษให้ความรู้สึกเหมือนนั่งอยู่ในห้องนักบินจริงๆ
***เริ่มต้นฝึกบินให้ปลอดภัย
สำหรับมือใหม่ที่เพิ่งจะเริ่มเล่นโดรน หนึ่งในคำแนะนำที่บอกต่อกันมา คือการใช้โปรแกรมจำลองการบิน หรือ Flight Simulator ก่อนในขั้นแรก
ปัจจุบันมีแอปพลิเคชันหลายค่ายที่มีระบบจำลองให้ฝึกบังคับผ่านสมาร์ทโฟนหรือรีโมทจริง ช่วยสร้างความคุ้นเคยกับคำสั่งพื้นฐานโดยไม่ต้องเสี่ยงต่อการที่โดรนจะตก
เมื่อพร้อมแล้ว ให้เริ่มบินในพื้นที่โล่งที่กว้างขวาง ไม่มีสิ่งกีดขวางหรือสายไฟ และที่สำคัญต้องไม่ใช่เขตห้ามบินด้วย ที่สำคัญอย่าลืมตรวจสอบสภาพอากาศด้วยครับ หลีกเลี่ยงการบินในขณะที่มีลมแรงหรือฝนตก เพราะอาจทำให้ระบบควบคุมขัดข้องได้
***พัฒนาสู่มืออาชีพ
สำหรับใครที่ต้องการพัฒนาทักษะสู่ระดับมืออาชีพ หรือใช้งานในหน่วยงานขนาดใหญ่ อาจเลือกหลักสูตรอบรมที่มีให้เลือกเรียนมากมาย
ตัวอย่างเช่นสถาบันเทคโนโลยีป้องกันประเทศ หรือ DTI ที่มีหลักสูตรฝึกอบรมผู้บังคับอากาศยานไร้คนขับที่ได้มาตรฐานสากล ทั้งสำหรับบุคคลทั่วไปและหน่วยงานด้านความมั่นคง นอกจากนี้ ยังมีโรงเรียนการบินของกองทัพ ในบางวาระก็อาจมีการเปิดอบรมภาคทฤษฎีและปฏิบัติให้แก่พลเรือนด้วย
ปัจจุบันประเทศไทยกำลังพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านโดรนระดับชาติ โดย CAAT มีนโยบายส่งเสริมการใช้โดรนส่งสินค้าในเขตเมือง และมีการพัฒนาระบบจัดการจราจรอากาศยานไร้คนขับ (UTM - Unmanned Traffic Management) เพื่อรองรับการใช้งานโดรนส่งสินค้าและการเกษตรในสเกลใหญ่ตามแผน Advanced Air Mobility ของประเทศ
สำหรับมือใหม่ ข้อควรระวังสำคัญที่ต้องจำไว้ คือก่อนจะขึ้นบินทุกครั้ง จะต้องตรวจสอบเขตห้ามบินก่อนเสมอ อาจใช้งานผ่านแอปพลิเคชันหรือเว็บไซต์ UAS Portal ของ CAAT เพื่อดูรัศมีห้ามบิน เช่น บริเวณใกล้สนามบิน สถานที่ราชการสำคัญ หรือเขตพระราชฐาน โดยควรคารพสิทธิส่วนบุคคลของผู้อื่น หลีกเลี่ยงการบินเหนือบ้านพักอาศัยของผู้อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต เพราะในบางพื้นที่ต้องขออนุญาตจากเจ้าของพื้นที่หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องล่วงหน้าด้วย
ที่สุดแล้ว การบินโดรนอย่างถูกกฎหมาย ไม่เพียงแต่ช่วยป้องกันไม่ให้ต้องเจอกับโทษปรับหรือจำคุกเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างมาตรฐานความปลอดภัยให้แก่สังคมส่วนรวมอีกด้วย ใครที่สนใจข้อมูลเพิ่มเติม สามารถเข้าไปดูได้ที่เว็บไซต์ของ CAAT, กสทช. หรือ DTI ได้เลย.


