หลังจากแจ้งเกิดครั้งแรกที่สวีเดนเมื่อปี 2008 วันนี้ Spotify ในวัยเกือบ 10 ขวบบอกว่าเป็นเวลาเหมาะสมในการเข้าสู่ตลาดไทยอย่างเป็นทางการ ถามว่าทำไมคอเพลงเมืองไทยจึงตื่นเต้นกันนัก หนึ่งในหลายคำตอบคือสาวก Spotify ที่มีจำนวนไม่น้อยในไทยรู้สึกว่าถึงเวลาเลิกใช้ VPN เสียที เพราะการให้บริการในประเทศไทยอย่างเป็นทางการครั้งนี้ ทำให้ทุกคนไม่ต้องหาทางซอกแซกกรอกข้อมูลเพื่อปลอมตัวเองว่าอยู่ต่างประเทศอีกต่อไป
บริการเพลงออนไลน์อย่าง Spotify นั้นดีงามขนาดไหนจึงมีสาวกเพียรพยายามหาทางใช้งานผ่าน VPN? บางรายบอกว่าการบุกตลาดไทยของ Spotify จะทำให้ JOOX และ Apple Music หายใจได้ไม่ทั่วท้อง ในขณะที่อุตสาหกรรมเพลงยิ้มร่าเพราะ Spotify คือตัวจริงที่จะช่วยให้ค่ายเพลงทั้งใหญ่น้อยสามารถลืมตาอ้าปากได้
ตัวจริงหรือเปล่า?
วันนี้ผู้ใช้ Spotify มีจำนวนมากกว่า 140 ล้านราย เป็นผู้จ่ายค่าสมาชิกราว 60 ล้านรายทั่วโลก ประเทศไทยเป็นประเทศที่ 61 ในการเปิดให้บริการ
สุนิตา คาร์ (Sunita Kaur) ผู้จัดการทั่วไปภูมิภาคเอเชียของ Spotify บอกว่าการเปิดให้บริการ Spotify ในประเทศไทย ที่ขีดเส้นจุดพลุวันที่ 22 สิงหาคม 2560 นั้นเป็นการเปิดตัวพร้อมเพลงไทย “จำนวนมาก” มี Playlists หรือรายการเพลงไทยเตรียมไว้ล่วงหน้าแล้ว จัดเต็มทั้งลูกทุ่ง หมอลำ เพื่อชีวิต เพลงเก่า ฮิปฮอป และเพลงใหม่
“เราเป็นบริการสตรีมมิงเพลงที่ตอบโจทย์ผู้ฟังในท้องถิ่น เรานำเพลงไทยมาให้บริการคนไทย และเป็นโอกาสในการนำเพลงไทยออกสู่โลก” สุนิตาระบุ “เรามี 30 ล้านเพลงอยู่ในคลังเพลง ไม่ต้องจ่ายเงินก็ฟังได้ พร้อมกับ 2 พันล้านเพลย์ลิสต์ที่สร้างโดยแฟนเพลง กูรูเพลงของ Spotify และค่ายเพลง”
สุนิตาบอกว่าจุดเด่นของ Spotify อยู่ที่การทำให้ผู้ฟังเพลงรู้สึกสนุกยิ่งขึ้นเพราะเพลงที่เหมาะกับตัวเอง จุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดในการใช้งาน Spotify คือเมนู Browse ซึ่งเมื่อคลิกจะเจอคลังเพลง 30 ล้านเพลง ตัวเลขนี้น้อยกว่าคลังเพลงของ Apple Music ที่ระบุในโฆษณาช่วงปีที่แล้วว่ามีมากกว่า 40 ล้านเพลง
จุดเด่นที่ถูกยกว่าแตกต่างจากบริการออนไลน์อื่นคือ Playlists รายการเพลงที่คอเพลงซึ่งไม่อยากเลือกเพลงทีละเพลงด้วยตัวเอง สามารถเลือกแบบยกชุดเพื่อฟังตามช่วงเวลาในวันนั้นแบบเรียลไทม์ เช่น รายการเพลงเพื่อฟังตอนเช้า ขณะเดินทาง ช่วงเวลาเย็นหลังเลิกงาน เพลงก่อนนอนตอนกลางคืน หรือเมื่อมีปาร์ตี้
ผู้ใช้ Spotify จะได้เห็นช่วงเวลาเป็นร้อย สำหรับให้เลือกสร้าง Playlists เช่น เวลาไปยิม กินข้าว คาราโอเกะ ขณะเดียวกันก็สามารถเลือกติดตาม Playlists ของดีเจที่น่าสนใจ สามารถกดเพิ่มเพลงเข้าไปใน Playlists ส่วนตัวได้
ถ้านึกเพลงไม่ออก ชาว Spotify สามารถเลือกเพลงตามธีมหรือแนวที่สนใจ ขณะเดียวกันก็สามารถกดติดตามเพลงที่ชอบ แล้วตามไปฟังทีหลังจากหมวด Your Library ที่บันทึกไว้ เรียกว่าทั้งเพลงที่เพิ่มไป เซฟไป เพลงที่ตัวเองชอบ เพลงที่เพื่อนชอบ ล้วนกลับไปฟังได้หมด
“ยกตัวอย่าง Early noise 2017 เป็น Playlists ที่ประสบความสำเร็จมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สะท้อนว่าเพลงนั้นเป็นสิ่งไร้พรมแดน โดยเฉพาะใน 4 ประเทศ สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์”
ยิ่งฟัง Spotify จะยิ่งรู้ใจ
Spotify จะเริ่มเสนอ Playlists แบบส่วนตัวให้เมื่อผู้ใช้แบบอัตโนมัติเมื่อเริ่มใช้งานไประยะหนึง ระหว่างนี้ ระบบจะเก็บข้อมูลจากการเลือกฟังเพลงใน Playlists เช่น Discovery Weekly ซึ่งเป็นรายการเพลงที่คนฟังทั่วโลกชอบมารวมกัน หรือ Release Radar รวมเฉพาะเพลงที่เราชอบมารวมกัน หรือ Daily Mix ที่แบ่งเพลงที่ชอบในแต่ละวันแยกออกไป
“Playlists แบบส่วนตัวนี้เป็นคุณสมบัติที่สำคัญมากสำหรับ Spotify เพราะไม่มีใครทำ ไม่มีในบริการอื่น” สุนิตาระบุ
สำหรับการค้นหาเพลง ผู้ใช้ Spotify สามารถค้นชื่อศิลปินเพื่อรับข้อมูลทั้งซิงเกิล อัลบัม และเพลงที่ศิลปินเข้าไปมีส่วนร่วม หากฟังเพลงแล้วต้องการแบ่งให้เพื่อนฟัง ก็สามารถแชร์ได้ง่ายบนเฟซบุ๊กหรือแพลตฟอร์มอื่น ผู้แชร์จะได้ฟังพรีวิวเพลง 30 วินาที ซึ่งถ้าเพื่อนมี Spotify ในเครื่อง ระบบจะเล่นเพลงเมื่อมีการคลิก ถ้าไม่มี ระบบจะไปค้นหาบนยูทูป
ผู้ฟังฟรีที่ไม่เสียค่าบริการ จะได้ฟังโฆษณาเสียง 6 ตัวต่อชั่วโมง เป็นโฆษณาความยาวรวมกับไม่เกิน 2-4 นาทีต่อชั่วโมงระหว่างเพลง ผู้ฟังจะเข้าถึงได้ 30 ล้านเพลงเหมือนกัน ฟังออฟไลน์ไม่ได้ ข้ามเพลงไม่ได้ กรณีมีสปอนเซอร์หรือแบรนด์ที่ซื้อโฆษณาใน Playlists ใด ผู้ฟังสามารถฟังโฆษณาเพื่อฟังเพลงต่อได้ตามเวลาที่กำหนด
วงการเพลงลืมตาอ้าปาก
“ทุกประเทศที่ Spotify เข้าไปเปิดให้บริการตลอด 10 ปีที่ผ่านมา จะเห็นว่าค่ายเพลงทุกประเทศมีรายได้เพิ่มขึ้น เราคิดว่าจะเป็นแบบนี้ด้วยในประเทศไทย” สุนิตามั่นใจเพราะการสำรวจล่าสุดชี้ว่า 50% ของรายได้ในอุตสาหกรรมเพลงมาจากบริการเพลงออนไลน์ ขณะที่ในตลาดไทย 88% ของคนไทยทั้งประเทศฟังเพลงผ่านบริการสตรีมเพลง
โดยจากมูลค่าของตลาดเพลงดิจิตอลในไทยพบว่าเมื่อย้อนไปในปี 2012 ที่ผ่านมาจะมีมูลค่ารวมอยู่ที่ราว 1.1 พันล้านบาท แต่ในปี 2016 ที่ผ่านมามีมูลค่ารวมอยู่ราว 767 ล้านบาท เท่านั้น กลายเป็นว่าอุตสาหกรรมเพลงดิจิตอลในประเทศไทยมีมูลค่าตลาดลดลงเฉลี่ยเกือบ 10%
ในขณะที่ประเทศอื่นๆที่ Spotify เข้าไปให้บริการไม่ว่าจะเป็นฟิลิปปินส์อุตสาหกรรมเพลงดิจิตอลเติบโตขึ้นถึง 38% อินโดนีเซียเติบโต 85% มาเลเซีย เติบโต 12% และสิงคโปร์ เติบโตถึง 30% ดังนั้นจึงเชื่อว่าการมาของ Spotify ในประเทศไทยจะทำให้อุตสาหกรรมเพลงดิจิตอลกลับเป็นบวกได้
พันธกิจของ Spotify ตลอด 10 ปีคือความต้องการแก้ปัญหาละเมิดลิขสิทธิ์เพลง ทำให้กำไรกลับเข้าสู่มือผู้ถือลิขสิทธิ์เพลง ประเด็นนี้สุนิตาบอกว่าผู้บริโภคต้องมีทางเลือก สำหรับ Spotify จะให้บริการลูกค้าในไทย เสนอเพลงในคลังที่มีจำนวนมหาศาล ขณะเดียวกันก็ตอบโจทย์ส่วนตัวผู้ใช้ ซึ่งเปิดให้ใช้ได้ฟรีด้วย
สำหรับการแข่งขัน สุนิตามองว่าการเข้ามาของ Apple Music ทำให้ตลาดรู้จักบริการเพลงสตรีมมิง ถือเป็นเรื่องดีในการแก้ปัญหาละเมิดลิขสิทธิ์ นอกจากนี้ ตลาดแต่ละประเทศยังมีพฤติกรรมไม่เหมือนกัน เช่น ตลาดที่เน้นฟังเพลงเป็นหลักคือสิงคโปร์ ขณะที่ฟิลิปปินส์เป็นประเทศที่ผู้ฟังส่วนใหญ่ชอบเป็นดีเจจัดเพลง ก็จะเห็นการแชร์มากกว่า
“พฤติกรรมการฟังเพลงนั้นเปลี่ยนตลอดเวลา เรามีบรรณาธิการเพลงที่ดูแลบริการในอาเซียนประจำที่สิงคโปร์ แต่ละประเทศจะมีจังหวะเพลงที่ชอบไม่เหมือนกัน การสร้างดาต้าเบสสำหรับคนไทยยังต้องใช้เวลา เราจะส่งข้อมูลไปที่กูรูเพลงที่สิงคโปร์ เพื่อสร้าง Playlists ใหม่สำหรับผู้ฟังในประเทศนั้นๆ” สุนิตาระบุว่า Spotify มีกูรูเพลง 1 คนต่อ 1 ประเทศ พร้อมกับยกตัวอย่างในฮ่องกงและสิงคโปร์ ที่ช่วงเสาร์-อาทิตย์ ผู้คนจะเน้นฟังเพลงอาคูสติก ขณะที่วันจันทร์-ศุกร์ ฟังอีดีเอ็ม “เราจะเห็นข้อมูลการฟังเพลงแปลก ๆ แบบนี้”
วันนี้ Spotify ทำงานกับผู้ถือลิขสิทธิ์ 3 แสนเจ้า ผู้ฟังในแต่ละประเทศอาจได้ฟังเพลงไม่เหมือนกัน ทำให้ Spotify พยายามประสานให้ผู้ฟังได้ฟังมากที่สุด กรณีของประเทศไทย Spotify มีบริการเพลงทั้งที่มีค่ายและไม่มีค่าย โดยเบื้องต้นจะมีเพลงจากทางแกรมมี่มาร่วมด้วย ส่วนค่ายใหญ่อื่นๆอาจยังไม่รอบรับบริการในระยะแรก
“ไม่ใช่แค่เซ็นสัญญากับศิลปิน Spotify จะแนะนำศิลปินอิสระด้วยว่าไปเซ็นสัญญาที่ไหนจึงจะส่งเพลงมาที่ Spotify ได้” สุนิตาทิ้งท้าย โดยบอกว่าอีก 3-12 เดือน Spotify เชื่อว่าจะมีข้อมูลพฤติกรรมฟังเพลงของคนไทยออกมาบอกเล่าให้สังคมได้ทราบกัน
ผู้สนใจ สามารถติดตามข้อมูลราคา และรายละเอียดการให้บริการเพิ่มเติมได้จากข่าวนี้.
