ผบ.ตร.สั่งเดินหน้าปฏิรูประบบงานสอบสวนทั้งระบบ ตั้งศูนย์ ศส.ตร. มอบ "พล.ต.อ.นิรันดร" ลุยขับเคลื่อน 3 ด้านหลัก บริการประชาชน–ระบบงาน–บุคลากร ตั้งเป้าเห็นผลเป็นรูปธรรมภายในปี 2569 ฟื้นศักดิ์ศรีพนักงานสอบสวน สร้างความเชื่อมั่นกระบวนการยุติธรรม
วันนี้ (10 ก.พ.) ที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ตร.) พล.ต.อ.นิรันดร เหลื่อมศรี รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ด้านกฎหมายและคดี เปิดเผยถึงความคืบหน้าการพัฒนาระบบงานสอบสวนของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ว่า หลังการยุบแท่งงานสอบสวนเมื่อปี 2559 ที่ผ่านมา ได้มีเสียงสะท้อนปัญหาจากทั้งพนักงานสอบสวนผู้ปฏิบัติงานและประชาชนผู้เสียหายอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านความขาดแคลนทรัพยากร สภาพแวดล้อมการทำงาน และประสิทธิภาพในการอำนวยความยุติธรรมทางอาญา ซึ่งเปรียบเสมือนผู้ป่วยเรื้อรังที่มีหลายโรครุมเร้าและไม่ได้รับการรักษาอย่างเป็นระบบ แม้พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565 จะถูกออกแบบมาเพื่อแก้ไขโครงสร้างสายงานสอบสวนอย่างชัดเจน แต่การขับเคลื่อนในทางปฏิบัติยังไม่เป็นรูปธรรมเท่าที่ควร อีกทั้งการแก้ไขปัญหาที่ผ่านมา ยังเป็นลักษณะแยกส่วนเฉพาะจุด จนอาจก่อให้เกิดปัญหาใหม่ซ้ำซ้อนในอนาคต
ด้วยเหตุนี้ พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ พันธุ์เพ็ชร์ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ จึงมีนโยบายแก้ไขปัญหาระบบงานสอบสวนในภาพรวมขององค์กรให้สำเร็จเป็นรูปธรรมภายในปี 2569 และได้มอบหมายให้ พล.ต.อ.นิรันดร ซึ่งกำกับดูแลงานด้านกฎหมายและคดี ทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการศูนย์บริหารและพัฒนางานสอบสวน สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ศส.ตร.) เพื่อขับเคลื่อนการปฏิรูประบบงานสอบสวนทั้งหมด
พล.ต.อ.นิรันดร ระบุว่า ได้กำหนดแนวทางพัฒนางานสอบสวนไว้ 3 ด้านหลัก ได้แก่ 1.การพัฒนาด้านการให้บริการประชาชน 2.การพัฒนาด้านระบบปฏิบัติงาน และ3.การพัฒนาด้านบุคลากรและสวัสดิการ
โดยการพัฒนาทั้งสามด้านควบคู่กัน จะช่วยยกระดับมาตรฐานงานสอบสวนและสภาพแวดล้อมการทำงานอย่างรอบด้าน และเพิ่มประสิทธิภาพในการอำนวยความยุติธรรมให้แก่ประชาชน ซึ่งปัจจุบันได้เริ่มเห็นผลเป็นรูปธรรมในหลายประเด็นแล้ว
ในด้านการให้บริการประชาชน สำนักงานตำรวจแห่งชาติได้พัฒนาแอปพลิเคชัน “Police Care” เพื่อช่วยประชาชนเตรียมความพร้อมก่อนการแจ้งความ มีคู่มือการแจ้งความตามประเภทคดี สามารถตรวจสอบสถานีตำรวจที่รับผิดชอบพร้อมข้อมูลติดต่อได้ นอกจากนี้ ยังได้ปรับปรุงระบบหลักทรัพย์ประกันตัว เพิ่มช่องทางการชำระเงินค่าประกันตัวผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ลดการใช้เงินสด เพื่ออำนวยความสะดวกและรวดเร็วในการใช้สิทธิประกันตัว
ด้านระบบปฏิบัติงาน มุ่งเน้นการปรับปรุงกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อลดภาระงานที่ไม่จำเป็นของพนักงานสอบสวน ควบคู่กับการพัฒนาสภาพแวดล้อมการทำงาน เช่น มาตรฐานห้องรับแจ้งความ การจัดเก็บของกลาง รวมถึงการนำเทคโนโลยีเข้ามาสนับสนุนการทำงาน โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการจัดทำโปรแกรมสำนวนอิเล็กทรอนิกส์ที่มีระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ช่วยจัดการงานเอกสารพื้นฐาน และการพัฒนาฐานข้อมูล Big Data เชื่อมโยงข้อมูลกับหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรม เช่น ศาลและอัยการ รวมถึงการเตรียมส่งสำนวนคดีบางประเภทในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์
ส่วนด้านบุคลากรและสวัสดิการ ซึ่งเป็นประเด็นที่พนักงานสอบสวนเรียกร้องมากที่สุด ขณะนี้ ตร. อยู่ระหว่างกำหนดตำแหน่งพนักงานสอบสวนให้สามารถเติบโตในสายงานของตนเองได้โดยไม่ต้องแข่งขันกับสายงานอื่น ให้มีจำนวนตำแหน่งเหมาะสมกับปริมาณงาน ตามหลักเกณฑ์ของ พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565 คาดว่าจะแล้วเสร็จและใช้ในการแต่งตั้งปี 2569
นอกจากนี้ ยังอยู่ระหว่างพิจารณาปรับปรุงเงินประจำตำแหน่งและเงินค่าสำนวนให้เหมาะสมกับภาระงาน เพื่อสร้างแรงจูงใจและให้พนักงานสอบสวนสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีเกียรติ โดยเทียบเคียงกับหน่วยงานอื่นในกระบวนการยุติธรรม รวมถึงการจัดสรรงบประมาณสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการทำคดี โดยเฉพาะคดีอาชญากรรมออนไลน์ ซึ่งมีจำนวนสูงเกือบ 400,000 คดีต่อปี
รอง ผบ.ตร.(กม.) กล่าวเพิ่มเติมว่า ได้มอบหมายให้จัดทำแผนบริหารงานบุคคล (HR) สำหรับสายงานสอบสวนโดยเฉพาะ วางแผนระยะ 5 ปี เพื่อกำหนดแนวทางการสรรหา กำลังพล และการฝึกอบรมให้สอดคล้องกับสภาพอาชญากรรมในแต่ละพื้นที่ โดยมีผู้ช่วย ผบ.ตร. ในสายงานกฎหมายและคดีทั้ง 4 นาย ร่วมรับผิดชอบการขับเคลื่อนตามไทม์ไลน์ที่กำหนดไว้
ทั้งนี้ ผบ.ตร. ได้กำชับให้ขับเคลื่อนเรื่องดังกล่าวอย่างจริงจัง พร้อมมอบหมายให้ตนเอง ซึ่งมีประสบการณ์ด้านงานสอบสวน ระบบสารสนเทศ การบริหารบุคคล และงบประมาณของ ตร. มาอย่างยาวนาน รับผิดชอบภารกิจนี้เต็มตัว ถือเป็นสัญญาณเชิงบวกที่เริ่มเห็นทิศทางการพัฒนาระบบงานสอบสวนอย่างเป็นรูปธรรม อันจะนำไปสู่การฟื้นฟูศักดิ์ศรีของพนักงานสอบสวน และสร้างความเชื่อมั่นศรัทธาของประชาชนต่อองค์กรตำรวจในฐานะต้นธารของกระบวนการยุติธรรมต่อไป
