จีนเป็นผู้ผลิตไม้ไผ่รายใหญ่ที่สุดของโลก และขณะนี้บนแดนมังกรไม้ไผ่ก็กำลังได้รับความนิยมในฐานะทางเลือกแทนพลาสติก
จุดเริ่มต้นมาจากโครงการริเริ่ม "การใช้ไม้ไผ่ทดแทนพลาสติก" (Bamboo as a Substitute for Plastic initiative - BASP) เพื่อการลดมลพิษจากพลาสติกและรับมือกับสภาวะโลกร้อน ซึ่งเกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่างรัฐบาลจีนกับองค์การระหว่างประเทศว่าด้วยไม้ไผ่และหวาย (International Bamboo and Rattan Organization) ในปี พ.ศ. 2565 โดยต่อมา คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติจีนได้จัดทำแผนปฏิบัติการระยะเวลา 3 ปี และมีการจัดทำระบบมาตรฐานเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานโครงการ
เมื่อมีกรอบนโยบายรองรับและมีความพร้อมด้านทรัพยากรแล้ว บริษัทหลายแห่งในเมืองหวยฮวา มณฑลหูหนัน หนึ่งในแหล่งปลูกไผ่ที่สำคัญของจีน ก็ได้เริ่มกระบวนการแปรรูปไม้ไผ่ดิบให้เป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปเพื่อจำหน่ายในตลาดโลก
จาง จวินเจี๋ย ผู้จัดการทั่วไปของบริษัท หูหนัน ลีด โกล นิว แมตทีเรียลส์ (Hunan Lead Goal New Materials) ในเมืองหวยฮวา เปิดเผยว่า บริษัทมุ่งเน้นการผลิตสินค้าประเภทบรรจุภัณฑ์ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดขยะพลาสติกรายใหญ่ที่สุดของโลก โดยบริษัทประสบความสำเร็จในการพัฒนาวัสดุเส้นใยไผ่ชีวภาพ ที่มีคุณสมบัติต้านเชื้อแบคทีเรียตามธรรมชาติ น้ำหนักเบา และมีความแข็งแรงเพียงพอสำหรับนำมาใช้ผลิตบรรจุภัณฑ์อาหารได้หลากหลายรูปแบบแทนการใช้พลาสติก ด้วยเป้าหมายคือเจาะตลาดต่างประเทศ
ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ของบริษัทหลายรายการได้รับการรับรองมาตรฐานสากล ซึ่งรวมถึงตรารับรอง"OK compost HOME" จาก TUV Austria ที่การันตีว่า ผลิตภัณฑ์ของบริษัทสามารถย่อยสลายตามธรรมชาติได้อย่างสมบูรณ์ในระบบการทำปุ๋ยหมักที่บ้าน
ที่ฐานอุตสาหกรรมอีกแห่งหนึ่งในอำเภอปกครองตนเองของกลุ่มชาติพันธุ์เหมียว (แม้ว) และตง ภายใต้การบริหารของเมืองหวยฮวา มีการนำไม้ไผ่มาทำเป็นพื้นสำหรับรถบรรทุกงานหนัก
"ผู้คนมักคิดว่าไม้ไผ่เป็นวัสดุที่เปราะบาง"
"อย่างไรก็ตาม หากผ่านกระบวนการผลิตที่ถูกต้อง ความแข็งแกร่งและความทนทานของมันอาจเทียบเท่าหรือเหนือกว่าเหล็กกล้าได้เลย" เล่ย เจิ้น ผู้จัดการฝ่ายบริหารของบริษัท หูหนัน อี้โอว นิว แมตทีเรียลส์ เทคโนโลยี ( Hunan Yiou New Materials Technology) กล่าว
เล่ยอธิบายว่า หัวใจสำคัญอยู่ที่โครงสร้างเส้นใยตามธรรมชาติของไม้ไผ่ "มันมีความต้านทานแรงดึงสูงและมีความยืดหยุ่นเป็นเลิศ จึงเหมาะสำหรับการใช้งานที่ต้องการทั้งความแข็งแกร่งและความสามารถในการดูดซับแรงกระแทก"
เขากล่าวว่า พื้นรถบรรทุกจำเป็นต้องทนทานต่อการขนถ่ายสินค้าอย่างต่อเนื่อง แรงสั่นสะเทือนระหว่างการขนส่ง รวมถึงความชื้นและการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ ซึ่งแผ่นวัสดุความหนาแน่นสูงของบริษัทที่ผลิตจากไม้ไผ่สามารถรองรับสภาพการใช้งานดังกล่าวได้เป็นอย่างดี
ปัจจุบัน บริษัทจำหน่ายแผ่นวัสดุให้กับลูกค้าในสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และยุโรป โดยนำไปใช้ในยานยนต์เชิงพาณิชย์ ซึ่งรวมถึงรถบรรทุกขนาดใหญ่ของเมอร์เซเดส-เบนซ์ และรถตู้ห้องเย็นของ DHL
แผ่นวัสดุดังกล่าวมีราคาจำหน่ายอยู่ที่ 8,000 ถึง 10,000 หยวนต่อลูกบาศก์เมตร ซึ่งสูงกว่ามูลค่าของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตถึงกว่า 10 เท่า
สำหรับเกษตรกรในเขตเทือกเขาเสวี่ยเฟิง ซึ่งเป็นแหล่งไม้ไผ่คุณภาพดีที่สุดแห่งหนึ่ง การแข่งขันในตลาดระหว่างผู้รับซื้อรายใหญ่ส่งผลให้ราคาไม้ไผ่ดิบปรับตัวสูงขึ้นจากประมาณ 400 หยวน เป็น 600 หยวนต่อตัน
ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องระบุว่า ณ สิ้นปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมไม้ไผ่ของจีนมีมูลค่าผลผลิตต่อปีสูงกว่า 5.2 แสนล้านหยวน เกิดบริษัทแปรรูปไม้ไผ่มากกว่า 10,000 แห่ง และมีการจ้างงานตลอดห่วงโซ่อุปทานรวมถึง 29 ล้านคน
นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ยังมีความหลากหลายมากขึ้น โดยมีให้เลือกกว่า 15,000 รายการ ซึ่งรวมถึงภาชนะจากเส้นใยไม้ไผ่ บรรจุภัณฑ์ที่ทำจากไม้ไผ่ และวัสดุคอมโพสิตจากเส้นใยไม้ไผ่ที่เริ่มเข้าสู่ตลาดเพื่อเป็นทางเลือกทดแทนผลิตภัณฑ์พลาสติก
โครงการริเริ่ม BASP ยังนำไปสู่ความสำเร็จครั้งสำคัญหลายครั้ง เช่น จีนได้เป็นผู้นำในการพัฒนามาตรฐาน ISO ฉบับแรกสำหรับหลอดดูดน้ำทำจากไม้ไผ่ ซึ่งถือเป็นมาตรฐานสากลฉบับแรกสำหรับผลิตภัณฑ์ภายใต้โครงการริเริ่มนี้
เมื่อเดือนตุลาคมปีที่ผ่านมา เทคโนโลยีใหม่สำหรับวัสดุคอมโพสิตเส้นใยไม้ไผ่ ที่ใช้ในชิ้นส่วนตกแต่งภายในรถยนต์ยังผ่านการตรวจสอบและรับรองจากผู้เชี่ยวชาญ ส่งผลให้ชิ้นส่วนบุหลังคาและชิ้นส่วนตกแต่งภายในอื่นๆ ที่ผลิตจากเส้นใยไม้ไผ่มีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์มาตรฐานของผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ และปัจจุบันมีการผลิตเพื่อใช้งานจริงในรถยนต์เกือบ 20 รุ่นแล้ว
เมื่อต้นปี จีนได้บรรจุโครงการริเริ่ม BASP ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 15 (ปี 2569–2573) ยกระดับจากการเป็นเพียงแคมเปญที่มีกรอบเวลาจำกัด ไปสู่การเป็นยุทธศาสตร์ระดับชาติระยะยาวที่มีการวางรากฐานอย่างมั่นคง
ที่มา : ไชน่าเดลี