ในโอกาสที่นายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน มีกำหนดการเดินทางเยือนกรุงวอชิงตัน สื่อต่างชาติและผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงต่างให้ความสนใจกับเครื่องบินประจำตำแหน่งของผู้นำจีน ซึ่งสื่อทางการจีนมักเรียกว่า "เครื่องบินพิเศษ" เพื่อนำมาเปรียบเทียบกับ "แอร์ฟอร์ซวัน" (Air Force One) ของสหรัฐอเมริกา แม้ว่าผู้นำของทั้งสองประเทศจะเลือกใช้เครื่องบินพื้นฐานรุ่นเดียวกันอย่าง โบอิ้ง 747 (Boeing 747) ก็ตาม
ความแตกต่างสำคัญประการแรกคือ สหรัฐฯ มีเครื่องบินสำหรับประธานาธิบดีเป็นการเฉพาะประจำการอยู่ตลอดเวลา ขณะที่ประเทศจีนไม่มีเครื่องบินประจำตำแหน่งประธานาธิบดีเป็นการเฉพาะ โดยเครื่องบินที่นำมาใช้ในภารกิจเดินทางเยือนต่างประเทศของนายสี จิ้นผิง จะถูกดึงมาจากฝูงบินพาณิชย์ของสายการบิน แอร์ไชน่า (Air China) แล้วนำมาปรับแต่งเป็นพิเศษเป็นครั้งคราว
นายลู่ เพ่ยซิน อดีตรักษาการอธิบดีกรมพิธีการทูต กระทรวงการต่างประเทศจีน เคยให้เหตุผลไว้เมื่อปี 2556 ว่า การไม่จัดตั้งเครื่องบินประจำตำแหน่งเป็นการเฉพาะ มีวัตถุประสงค์เพื่อหลีกเลี่ยงความสิ้นเปลือง เพิ่มอัตราการใช้งานเครื่องบินให้เกิดประโยชน์สูงสุด และเพื่อความปลอดภัยในการบิน เนื่องจากเครื่องบินมีชิ้นส่วนนับล้านชิ้น หากจอดทิ้งไว้นานโดยไม่ใช้งานอาจเกิดปัญหาสภาพเครื่องได้
สำหรับขั้นตอนการเตรียมการ เมื่อได้รับการแจ้งภารกิจ สำนักงานบริหารการบินแห่งประชาเรือนจีน (CAAC) จะส่งต่อคำสั่งไปยังสายการบินแอร์ไชน่า จากนั้นช่างเทคนิคจากกองทัพอากาศจีน (PLA Air Force) จะเข้ามาดำเนินการตรวจสอบและปรับแต่งภายในห้องโดยสาร โดยถอดเก้าอี้โดยสารบางส่วนออก แล้วแทนที่ด้วยโซฟาและเตียงนอน ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 ส่วนหลัก ได้แก่ ส่วนผู้บริหารด้านหน้าสุด (ห้องรับรอง สำนักงาน และห้องนอนของผู้นำ) ส่วนที่สองสำหรับรัฐมนตรีและเจ้าหน้าที่ระดับสูง ส่วนที่สามสำหรับเจ้าหน้าที่ระดับสำนัก และส่วนท้ายสุดสำหรับสื่อมวลชนกับเจ้าหน้าที่ติดตาม
ล่าสุดในการเดินทางเยือนกรุงนิวเดลีเพื่อเข้าร่วมการประชุมยอดกลุ่ม BRICS นายสี จิ้นผิง ได้เดินทางด้วยเครื่องบินโบอิ้ง 747-8 อินเทอร์คอนติเนนตัล (Boeing 747-8I)
ในทางกลับกัน "แอร์ฟอร์ซวัน" ของสหรัฐฯ เป็นเครื่องบินที่ได้รับการกำหนดไว้ถาวรเพื่อการใช้งานของประธานาธิบดีโดยเฉพาะ ปัจจุบันสหรัฐฯ ใช้งานรุ่น VC-25A (ปรับแต่งจากโบอิ้ง 747-200B) จำนวน 2 เครื่อง รวมถึงล่าสุด ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้เริ่มใช้งานเครื่องบิน VC-25B Bridge ซึ่งเป็นโบอิ้ง 747-8I ปรับแต่งพิเศษ มูลค่าราว 400 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 1.32 หมื่นล้านบาท) ที่ได้รับมอบจากราชวงศ์กาตาร์ มาใช้เป็นเครื่องบินชั่วคราวระหว่างรอการส่งมอบเครื่องบินลำใหม่
แอร์ฟอร์ซวันมีพื้นที่ใช้งานภายในถึง 372 ตารางเมตร แบ่งเป็น 3 ชั้น มีห้องสวีทส่วนตัวของประธานาธิบดี ห้องประชุม ห้องแพทย์ที่สามารถใช้เป็นห้องผ่าตัดได้พร้อมแพทย์ประจำการ มีห้องครัว 2 ห้องที่รองรับการทำอาหารได้ถึง 100 มื้อต่อครั้ง รวมถึงระบบสื่อสารความปลอดภัยสูง ระบบเติมเชื้อเพลิงกลางอากาศ และการตกแต่งภายนอกด้วยตราประทับประธานาธิบดีและธงชาติสหรัฐฯ ที่เป็นเอกลักษณ์เด่นชัด
ที่มา: South China Morning Post