เหตุการณ์ที่ โจอันนา เวียเทอร์ซิค นักกีฬาจากออสเตรเลียเข้าร่วมการแข่งขัน HYROX ที่กรุงปักกิ่งเมื่อวันเสาร์ที่แล้ว (12 ก.ย.) และเกิดท้องเสียอุจจาระราดเปรอะเปื้อนแต่เธอยังแข่งขันต่อจนคว้าแชมป์ในที่สุด ภาพคลิปฯเหตุการณ์ถูกแชร์ว่อนเป็นข่าวดังเปรี้ยงปร้างไปทั่วโลก
ก่อนเกิดเหตุการณ์ฯนี้สามวัน คือในวันที่ 8 ก.ย. HYROX บรรลุข้อตกลงเปลี่ยนมือเจ้าของกิจการอย่างเงียบๆ โดย อินฟรอนต์ สปอร์ตส์ แอนด์ มีเดีย (Infront Sports & Media) ผู้ถือหุ้นใหญ่ใน HYROX ได้ขายหุ้นที่ถืออยู่ทั้งหมด (68.2%) ใน HYROX ให้กับกลุ่มทุนที่นำโดย เอล แคตเทอร์ตัน (L Catterton) ที่มีแบ็คคือ แอลวีเอ็มเอช (LVMH) มูลค่าถึง 600 ล้านยูโร หรือประมาณ 4,700 ล้านหยวน (หรือ กว่า 23,386 ล้านหยวน)
อินฟรอนต์ สปอร์ตส์ แอนด์ มีเดีย ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในสวิสเซอร์แลนด์ เป็นบริษัทลูกในเครือของ วั่นต๋า กรุ๊ป แห่งเมืองต้าเหลียน (Dalian Wanda Group) โดยมีผู้ก่อตั้งและประธานบริษัท คือ อดีตมหาเศรษฐีระดับท็อปแห่งเอเชีย และเจ้าพ่ออสังหาฯแดนมังกร “หวัง เจี้ยนหลิน” （王健林/Wang Jianlin）นั่นเอง
เรื่องของบริษัทยักษ์ใหญ่แดนมังกร วั่นต๋า กรุ๊ป จึงกลายเป็นกระแสกล่าวขานอีกครั้งบนหน้าสื่อจีนช่วงสัปดาห์นี้ โดยบรรดาค่ายสื่อจีนใช้คำเปรียบเทียบกลยุทธ์ธุรกิจของวั่นต้า จากยุค “ซื้อ ซื้อ ซื้อ” กลายมาเป็นยุค “ขาย ขาย ขาย”...
ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ หวัง เจี้ยนหลิน กำลังอยู่ในช่วง “ลดความอ้วน” ของอาณาจักรธุรกิจวั่นต๋าอันมหึมาที่กำลังเผชิญวิกฤตหนี้สินทั้งสิ้น ราว 600,000 ล้านหยวน ที่ทำให้ขาดสภาพคล่องอย่างหนักมาก วั่นต๋า ต้องขายทั้งสินทรัพย์ในประเทศและต่างประเทศเพื่อที่จะดึงเงินทุนกลับมาไว้ที่บริษัทแม่ ที่สื่อจีนเปรียบเทียบกันว่า “เฉือนเนื้อทิ้งเพื่อดึงเอาเลือดกลับมา” สำหรับการขาย HYROX (คำนวณจากหุ้น 60% ที่ขาย) ทำให้วั่นต๋า ดึงทุนคืนกลับมาได้ราว 1,950 ล้านหยวน
ย้อนรอยการขยายอาณาจักรธุรกิจวั่นต้า
หวัง เจี้ยนหลิน ก่อตั้งวั่นต๋า กรุ๊ป ในเมืองต้าเหลียนเมื่อปี 1988 เขาเป็นผู้ประกอบการรุ่นแรกๆ ที่ได้รับอานิสงส์จากการเติบโตของอสังหาริมทรัพย์จีน ทำธุรกิจเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์กว่า 30 แห่งในประเทศจีน ทั้งโรงแรมหรู อาคารสำนักงาน และช้อปปิ้งมอลล์ทั่วประเทศ ซึ่งสร้างทรัพย์สินมูลค่า 4,600 ล้านดอลลาร์ (ในเวลานั้น)
ในช่วงยุคเฟื่องฟู วั่นต๋าเคยซื้ออาณาจักรโรงภาพยนตร์ เอเอ็มซี เอ็นเตอร์เทนเมนท์ โฮล์ดิ้งส (AMC Entertainment Holdings) ธุรกิจโรงภาพยนตร์ใหญ่ที่สุดในโลก ในปี 2012 แต่ขายหุ้นเกือบทั้งหมดในต้นปี 2021
ในปี 2016 หวัง เจี้ยนหลิน ประกาศเมกะโปรเจ็ท เมืองท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (Wanda Cultural Tourism City) โดยสร้างสวนสนุก/ธีมปาร์คชั้นนำของโลกในราว 15 เมืองของจีน เพื่อผลักดันแบรนด์วัฒนธรรมจีนท้าชนกับเจ้าพ่อสวนสนุกดิสนีย์จากสหรัฐฯ แต่ในปี 2017 ก็ต้องขายหุ้น 91% ในเมกะโปรเจ็ทท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 13 โครงการนี้ให้กับ Sunac China Holdings เพื่อลดภาระหนี้ โดยในปลายปีถัดมา วั่นต๋าโอนสิทธิดำเนินการโปรเจ็ททั้งหมดให้กับ Sunac และลบชื่อแบรนด์วั่นต๋าออกจากปฏิบัติการเมกะ-รีสอร์ต
ธุรกิจของวั่นต๋ายังก้าวออกไปนอกประเทศ อาทิ เป็นหุ้นส่วนกับห้างยักษ์ใหญ่อย่างวอล มาร์ท มีโรงแรมห้าดาวใน 12-15 เมืองหลังทั่วโลก และโครงการสุดทะเยอทะยานคือ การร่วมทุนกับ Magellan Development Group สร้าง Wanda Vista Tower ในย่านเลกชอร์ อีสต์ (Lakeshore East) ซึ่งเป็นตึกระฟ้าที่มีความสูงเป็นอันดับสามของนครชิคาโก สหรัฐอเมริกา ตึกระฟ้าหลังนี้เริ่มสร้างในปี 2016 และในปีที่สร้างแล้วเสร็จ คือปี 2020 วั่นต๋า ก็ขายหุ้น (Ownership stake) 90% คืนให้กับ Magellan จากนั้นตึกระฟ้าหลังนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น St. Regis Chicago
จากปี 2023 ถึงปัจจุบัน วั่นต้า ได้ขาย วั่นต๋า พลาซ่า (Wanda Plaza) กว่า 80 แห่ง ให้กับนักลงทุนกลุ่มสถาบัน โดยมี APG (PAG Investment Group) ถือหุ้นใหญ่ แต่เมื่อไม่นานมานี้ได้ซื้อคืนโปรเจ็ทที่ขายไปกลับมาบ้างแล้ว เช่น ห้างวั่นต๋า พลาซ่าในเขตจือฝู เมืองเหยียนไถ โดยวั่นต๋าซื้อคืนและเป็นเจ้าของ 100% ทั้งนี้ จากข้อมูล ณ สิ้นปี 2025 มี “วั่นต๋า พลาซ่า” 529 แห่ง/สาขา ใน กว่า 227 เมือง ทั่วจีน
ฝัน “จักรวรรดิกีฬาโลก” ของวั่นต๋า... ล่มสลาย
ในปี 2015 วั่นต๋า รุกขยายสิ่งที่ค่ายสื่อจีนเรียกขานกันว่า “จักรวรรดิกีฬาระดับโลก” ได้แก่ เดือน ม.ค. ซื้อหุ้น 20% มูลค่า 45 ล้านยูโร ในสโมสรฟุตบอลแอตเลติโก มาดริด แชมป์ลาลีกาสเปน (Atletico de Madrid), เดือน ก.พ. ทุ่มทุน 1,050 ล้านยูโร ซื้อสำนักงานการตลาดด้านกีฬาคือ อินฟรอนต์ สปอร์ตส์ แอนด์ มีเดีย, เดือนส.ค. ทุ่มอีก 650 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซื้อบริษัท IRONMANและในเดือน ธ.ค. จัดตั้ง วั่นต๋า สปอร์ตส์ (Wanda Sports) เพื่อบริหารสินทรัพย์ด้านกีฬาทั้งหมดภายใต้โครงสร้างเดียวกัน
ปี 2016 หวัง เจี้ยนหลิน เซ็นสัญญากับสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ หรือฟีฟ่า (FIFA) วั่นต๋ากลายเป็นบริษัทจีนรายแรกที่เป็น “FIFA Partner" หรือผู้สนับสนุนระดับสูงสุดขององค์กร ซึ่งเป็นเมกะดีลระยะเวลา 15 ปี ที่มีมูลค่า 850 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือราว 6,000 ล้านหยวน
ปี 2019 อินฟรอนต์ สปอร์ตส์ ฯ เข้าลงทุนในบริษัทจัดการแข่งขันกีฬาฟิตเนสในร่มระดับโลก HYROX ครั้งแรก และต่อมากลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในเดือน ต.ค. 2022 จากนั้นมา HYROX ถือเป็นสินทรัพย์ดาวเด่นของวั่นต๋า กรุ๊ป
ในช่วงนั้น หวัง เจี้ยนหลิน มั่นใจอย่างมากในธุรกิจกีฬา โดยตั้งเป้าว่าภายในปี 2020 กำไรสุทธิของวั่นต๋า สปอร์ตส์จะต้องแตะระดับ “อย่างน้อย 10 หลัก หรืออาจถึงหลายสิบหลัก”
ทว่า การเข้าซื้อกิจการขนาดใหญ่จำนวนมากทำให้วั่นต๋า สปอร์ตส์ ยิ่งสร้างภาระหนี้สูงมากขึ้นๆ จนกระทั่งปี 2017 ถึงปัจจุบัน วั่นต๋า กรุ๊ป ต้องดำเนินการ “ลดหนี้ ลดภาระ และขายสินทรัพย์เพื่อปรับโครงสร้างฯ”
ในเดือน ก.พ. 2018 วั่นต๋า สปอร์ตส์ ขายหุ้นทั้งหมดที่ถืออยู่ในสโมสรแอตเลติโก มาดริด ให้แก่กลุ่มทุน Quantum Pacific Group จากอิสราเอล แต่อัตราหนี้สินยังอยู่ในระดับสูง ปี 2019 หวัง เจี้ยนหลิน ตัดสินใจนำวั่นต๋า สปอร์ตส์ เข้าสู่ตลาดทุนเพื่อลดภาระหนี้สิน โดยวั่นต๋า สปอร์ตส์ เข้าจดทะเบียนในตลาดแนสแดก (Nasdaq) ของสหรัฐฯ ผ่านโครงสร้างการจดทะเบียนทางอ้อม แต่ในราวหนึ่งปีครึ่งต่อมา (ปี 2021) วั่นต๋า สปอร์ตส์ ก็ต้องถอนตัวออกจากตลาดหลักทรัพย์ เพราะราคาหุ้นตกต่ำลงไปมาก
ในเดือนมีนาคม 2020 วั่นต๋า สปอร์ตส์ ขายบริษัท IRONMAN ให้แก่ Advance Publications บริษัทสื่อและสิ่งพิมพ์ยักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ ด้วยมูลค่า 730 ล้านดอลลาร์
ต่อมาปี 2024 ฟีฟ่าตัดสิทธิ์ผู้สนับสนุนของวั่นต๋าเพราะไม่สามารถชำระเงินตามสัญญาได้ตรงเวลา ชื่อ “Wanda” จึงหายไปจากรายชื่อผู้สนับสนุนในฟุตบอลโลก 2026
หวังเจี้ยนหลิน วัย 72 ปี เคยเป็นมหาเศรษฐีที่ร่ำรวยที่สุดในเอเชีย ด้วยสินทรัพย์กว่า 30,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ปี 2015 แต่ทรัพย์สินของเขาลดฮวบลงเนื่องจากตลาดอสังหาฯซบเซาและการขายสินทรัพย์อย่างต่อเนื่องเพื่อลดหนี้ จากรายงานการประมินโดย ฟอร์บ (Forbes) ณ เดือน ม.ค. 2026 ความมั่งคั่งสุทธิของเขา มีมากสุดที่ 4,300 ล้านเหรียญสหรัฐ.