(ชมภาพ) การสำรวจจีนเผย “ธารน้ำแข็งเข้าสู่ขั้นตอนของการละลายด้วยอัตราเร็วสูง”

ภาวะโลกร้อน ถือเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้เกิดเหตุการณ์ธารน้ำแข็งถล่มครั้งมหากาฬเมื่อวันที่ 26 ส.ค. ที่ผ่านมา โดยธารน้ำแข็งถล่มจากยอดเขาสูงที่สุดในเนปาล กระตุ้นภัยพิบัติแบบลูกโซ่ น้ำแข็งและหินที่พังทลายลงจากระดับความสูง 4,000 เมตร กวาดขยะบนเขาพุ่งลงมาด้วยความเร็วสูง กลายเป็นโคลนถล่มเข้าทำลายล้างทุกสิ่งอย่างบริเวณพรมแดนเนปาลจีน ตึกอาคารและสิ่งก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานต่างๆที่ด่านจี๋หลง เขตปกครองตัวเองทิเบตของจีน ถูกทำลายราบเป็นหน้ากลอง

กลุ่มผู้เชี่ยวชาญในจีนหลายสำนักชี้ว่าผลกระทบจากภาวะโลกร้อน ธารน้ำแข็งทั่วโลก รวมถึงธารน้ำแข็งที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต กำลังละลายเพิ่มขึ้นในแต่ละปี และเป็นปัจจัยสำคัญหนึ่งที่กระตุ้นภัยพิบัติทางธรณีวิทยา


จีน มีการจัดทำ บัญชีสำรวจธารน้ำแข็ง เพื่อช่วยสนับสนุนการติดตามตรวจสอบและการแจ้งเตือนภัยจากธารน้ำแข็งบนที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบตในช่วง 60 ปีที่ผ่านมา โดยการสำรวจฯครั้งล่าสุดเป็นครั้งที่สาม ซึ่งเผยแพร่ผลการสำรวจในปี 2025

การจัดทำ บัญชีสำรวจธารน้ำ นี้ จัดทำโดย Northwest Institute of Eco-Environment and Resources สังกัด Chinese Academy of Sciences

การจัดทำบัญชีสำรวจธารน้ำแข็งครั้งแรกและครั้งที่สอง เผยแพร่ในปี 2002 และ 2014


จากข้อมูลบัญชีสำรวจธารน้ำแข็ง ระบุว่า ช่วงทศวรรษที่ 60 ของศตวรรษที่ 20 จนถึงปี 2008 ขนาดของพื้นที่ธารน้ำแข็งจีน ลดลงร้อยละ 18 ในปี 2023

สถาบันฯได้จัดตั้งทีมผู้เชี่ยวชาญ จัดทำบัญชีสำรวจธารน้ำแข็งครั้งที่สาม ซึ่งแล้วเสร็จในเดือน มีนาคม 2025

การสำรวจฯครั้งที่สามเป็นการสำรวจในช่วงปี 2020 ระบุพื้นที่ธารน้ำแข็งจีน เท่ากับ 46,000 ตารางกิโลเมตร จำนวนธารน้ำแข็งมีทั้งสิ้น 69,000 สาย เปรียบเทียบกับบัญชีสำรวจธารน้ำแข็งครั้งแรก แสดงว่าทศวรรษที่ 60 ของศตวรรษที่ 20 จนถึงปี 2020 ขนาดของพื้นที่ธารน้ำแข็งในจีนหดลงร้อยละ 26 (เท่ากับว่า ลดลงร้อยละ 4.8 ในทุกสิบปี) โดยธารน้ำแข็งที่ละลายหายไปอย่างสิ้นเชิง จำนวน 7,000 สาย

เปรียบเทียบกับบัญชีสำรวจธารน้ำแข็งครั้งที่สอง ปี 2008-2020 ขนาดพื้นที่ธารน้ำแข็งจีนลดลงร้อยละ 6 (เท่ากับว่า ลดลงร้อยละ 5.2 ในทุกสิบปี) จากการสำรวจฯ แสดงว่าในช่วงสิบกว่าปีมานี้ ธารน้ำแข็งในจีน (ที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต) ได้เข้าสู่ขั้นของการละลายด้วยอัตราเร็วสูง


เปรียบเทียบขนาดพื้นที่รวมของธารน้ำแข็งบริเวณที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต ในการสำรวจสามครั้งในรอบ 60 ปี ดังนี้

- การสำรวจครั้งแรก พบว่าธารน้ำแข็งมีพื้นที่รวมประมาณ 61,000 ตารางกิโลเมตร
- การสำรวจครั้งที่สอง พบว่าพื้นที่ลดลงเหลือ 44,000 ตารางกิโลเมตร
- การสำรวจครั้งที่สาม พบว่าพื้นที่ธารน้ำแข็งลดลงเหลือเพียง 39,000 ตารางกิโลเมตร

กล่าวได้ว่า ภายในช่วงเวลา 60 ปี พื้นที่ธารน้ำแข็งบนที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต ลดลงอย่างเห็นได้ชัด สะท้อนถึงผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มีต่อระบบธารน้ำแข็งอย่างต่อเนื่อง


ขณะที่องค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติหรือยูเนสโก เปิดเผยเมื่อปีที่แล้ว (2025) ว่า ธารน้ำแข็งทั่วโลกกำลังละลายอย่างรวดเร็วกว่าที่เคยเป็นมา โดยมวลธารน้ำแข็งลดลงมากที่สุดเป็นประวัติการณ์ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา