การเยือนถ้ำพญามังกรครั้งที่ 2 ระหว่างวันที่ 13-15 พฤษภาคม 2569 ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ คาดหวังได้เลยว่าจีนจะให้การต้อนรับอย่างยิ่งใหญ่ ส่วนผู้นำสหรัฐฯน่าจะเน้นย้ำถึง "ความสัมพันธ์อันดีเยี่ยม" ระหว่างเขากับประธานาธิบดีสี จิ้นผิงอีกครั้ง
อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์มองว่า ซัมมิตปักกิ่ง 2026 ในวันที่ 14 พฤษภาคม จะไม่เน้นเรื่องมิตรภาพมากนักเหมือนคราวทรัมป์มาเยือนจีนครั้งแรกเมื่อ 9 ปีก่อน แต่จะเน้นเรื่องของการควบคุมการแข่งขันระหว่างกันเสียมากกว่า เพราะต้องยอมรับว่า ความขัดแย้งเรื่องภาษี ประเด็นไต้หวัน และการแข่งขันด้านเทคโนโลยี ซึ่งรวมถึงการห้ามการส่งออกเทคโนโลยี ตลอดจนการแยกห่วงโซ่อุปทานของสหรัฐฯออกจากจีน ได้ทำให้ความสัมพันธ์แบบการมีส่วนร่วมอย่างระมัดระวังระหว่างมหาอำนาจทั้งสองแปรเปลี่ยนเป็นการแข่งขันกันทางยุทธศาสตร์อย่างเปิดเผย
สงครามระหว่างสหรัฐฯและอิสราเอลกับอิหร่าน ซึ่งยืดเยื้อมานานกว่า 2 เดือนแล้ว เป็นประเด็นสำคัญหนึ่ง ที่ทรัมป์จะนำมาหารือกับสี จิ้นผิง เพราะทรัมป์กำลังดิ้นรนอย่างหนักเพื่อหาทางควบคุมผลกระทบจากสงครามทั้งในประเทศของตนเองและในต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องวิกฤตพลังงาน หลังจากอิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ
นานาชาติกำลังจับจ้องผู้นำจีน ซึ่งเป็นเป็นชาตินำเข้าน้ำมันจากอิหร่านรายใหญ่ที่สุดว่าจะให้คำตอบแก่ทรัมป์อย่างไรบ้าง
เจ้าหน้าที่ระดับสูงในรัฐบาลสหรัฐฯ เผยว่า ทรัมป์อาจงัดมาตรการมา"กดดัน" จีนในด้านต่างๆ ที่เกี่ยวกับอิหร่าน เช่น การขายน้ำมัน และการที่เตหะรานซื้อสินค้าที่สามารถใช้งานได้ทั้งทางทหารและพลเรือนจากจีน
ขณะที่เมื่อสัปดาห์ที่แล้วนายสก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯได้กล่าวหาจีนว่า "ให้เงินสนับสนุน" อิหร่าน ซึ่งเป็นชาติให้การสนับสนุนการก่อการร้ายรายใหญ่ที่สุดด้วยการซื้อพลังงานจากอิหร่านถึง 90 %ของพลังงานที่จีนนำเข้าทั้งหมด
แต่การกดดันจีนคงไม่ง่าย เพราะที่ผ่านมาจีนได้แสดงจุดยืนอย่างชัดเจนหลายครั้งหลายหนแล้วว่าต้องการให้สงครามยุติลง อีกทั้งยังได้แจ้งจุดยืนนี้กับนายอับบาส อาร์ราห์ชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ซึ่งมาเยือนกรุงปักกิ่งตัดหน้าทรัมป์เมื่อสัปดาห์ที่แล้วอีกด้วย นอกจากนั้น จีนยังสั่งโรงกลั่นน้ำมัน 5 แห่งของจีนซึ่งซื้อน้ำมันจากอิหร่านและถูกสหรัฐฯคว่ำบาตรว่า อย่ายอมรับหรือปฏิบัติตามมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ซึ่งกระทำ “ฝ่ายเดียว” และไร้ความชอบธรรม
ส่วนการเจรจาในประเด็นการค้า นักวิเคราะห์คาดว่า ซัมมิตครั้งนี้จะบรรลุข้อตกลงในเชิงปฏิบัติมากกว่าการสร้างความคืบหน้าครั้งใหญ่ โดยคาดว่าจะมีการขยายระยะเวลาพักรบทางการค้า และการทำข้อตกลงเพื่อให้จีนนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ รอบใหม่ นอกจากนั้น อาจมีการแถลงเกี่ยวกับเครื่องบินโบอิ้ง ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร ข้อตกลงด้านพลังงาน ความมั่นคงด้านอุปทานแร่หายาก ซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญสำหรับภาคเทคโนโลยีของสหรัฐฯ แต่จีนจำกัดการส่งออก และการแถลงเกี่ยวกับความร่วมมือในการควบคุมยาเฟนทานิล
สำหรับประเด็นไต้หวันเป็นเรื่องที่เจรจากันยากที่สุด แหล่งข่าวระบุว่า จีนกำลังกดดันให้สหรัฐฯละทิ้ง "ความคลุมเครือเชิงยุทธศาสตร์" และหันมาแสดงจุดยืนต่อต้านเอกราชของไต้หวันอย่างชัดเจน พร้อมทั้งสนับสนุนการรวมชาติ แต่ตามการเปิดเผยของเจ้าหน้าที่ในรัฐบาลสหรัฐฯนั้น สหรัฐฯน่าจะยังคงรักษาพันธกรณีด้านความมั่นคงและเศรษฐกิจอย่างลึกซึ้งกับไต้หวันต่อไป
ทั้งนี้ หลังจากทรัมป์เยือนจีนครั้งแรกในปี 2560 ความสัมพันธ์ระหว่างชาติทั้งสองก็เสื่อมถอย อันมีสาเหตุจาก
- สงครามการค้าปี 2561 เริ่มจากทรัมป์เรียกเก็บภาษีนำเข้าสินค้าจีนมูลค่าหลายแสนล้านดอลลาร์สหรัฐ จีนจึงเรียกเก็บภาษีนำเข้าตอบโต้
- ทรัมป์เรียกโรคโควิด-19 ที่ปรากฏขึ้นครั้งแรกในเมืองอู่ฮั่นเมื่อปลายปี 2562 ว่า “ไวรัสจีน”
- สหรัฐฯ ปิดสถานกงสุลจีนในเมืองฮิวสตันในเดือนกรกฎาคม 2563 โดยอ้างความกังวลเรื่องการจารกรรม จีนสั่งปิดสถานกงสุลอเมริกันในเมืองเฉิงตู ตอบโต้
- การเยือนไต้หวันอย่างเป็นทางการของแนนซี เพโลซี ประธานสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ในเดือนสิงหาคม 2565
- สหรัฐฯ ยิงบอลลูนตรวจสภาพอากาศของจีนตกในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2566 โดยระบุว่าเป็นอุปกรณ์สอดแนม
- รัฐบาลทรัมป์สมัยที่สองเรียกเก็บภาษีนำเข้าสินค้าจากจีนในอัตราสูง ภายใต้นโยบาย “อเมริกามาก่อน” ผลักดันให้ภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ พุ่งสูงสุดถึง 145 %ในเดือนเมษายน 2568
ข้อมูล : SCMP / อัลจาซีรา
