ดูหนังเก่าของ “แองเจลินา โจลี” กับพันธกิจในกัมพูชา

ในช่วงวันหยุดยาวนี้ ผู้เขียนจับผลัดจับพลูได้ดูหนังเก่าเรื่องหนึ่งที่สะท้อนโศกนาฏกรรมสงครามกลางเมืองในกัมพูชาช่วงยุคเขมรแดง (1975-1979) คือ หนังเรื่อง First They Killed My Father เมื่อหนังจบได้ขึ้นรายการเครดิตซึ่งเผยชื่อผู้กำกับคือ แองเจลินา โจลี

หนัง First They Killed My Father เรื่องนี้ทำให้เห็นว่าแองเจลินา โจลี มีความผูกพันกับกัมพูชาลึกซึ้งเพียงใด โจลี เดินทางไปๆมาๆกัมพูชาหลายครั้ง จนเกิดกระแสโจษจันว่า แองเจลินา โจลี ขายบ้านในสหรัฐฯ และมีแผนที่จะย้ายนิวาสสถานไปยังกัมพูชา


โจลี ได้สัมผัสกับกัมพูชาครั้งแรกระหว่างที่เธอมาถ่ายทำหนัง เรื่อง Lara Croft's Tomb Raider (ปี 2000) ประสบการณ์ในกัมพูชาครั้งนั้นทำให้เธอได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่น่าสะเทือนใจ ได้สัมผัสวัฒนธรรมที่มีเสน่ห์ดึงดูด และชีวิตที่ยากไร้ของผู้คนซึ่งเป็นภาพที่ตัดกันมาก สิ่งเหล่านี้กลายเป็นแรงบันดาลใจให้โจลีหันมาทำงานช่วยเหลือมนุษย์ โดยเริ่มไปเยี่ยมค่ายผู้อพยพในประเทศต่างๆ

ในปี 2002 โจลียังรับเลี้ยงบุตรบุญธรรมชาวเขมรคือ Maddox จากนั้นมาเธอได้ช่วยเหลืองานพัฒนาในกัมพูชาโดยเฉพาะที่เมืองพระตะบอง และในปี 2005 เธอได้รับสัญชาติกัมพูชาจากพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหมุนี เพื่อเป็นเกียรติแก่งานด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและมนุษยธรรม

โจลี ผันตัวมาเป็นนักทำภาพยนตร์ เมื่อ 26 ปีที่แล้ว และเป็นผู้กำกับหนังเรื่อง First They Killed My Father ซึ่งออกฉายครั้งแรกในปี 2017 หนังเรื่องนี้สะท้อนช่วงประวัติศาสตร์ดำมืดของกัมพูชาจากโศกนาฏกรรมสงครามกลางเมือง


‘First They Killed My Father’ เป็นหนังแนวชีวประวัติ- ระทึกขวัญ ซึ่งทำจากเรื่องจริงโดยดัดแปลงจากหนังสือบันทึกความทรงจำชื่อเดียวกัน คือ First They Killed My Father: A Daughter of Cambodia Remembers ผู้เขียนบันทึกเล่มนี้ คือ Loung Ung ในบันทึกฯได้เล่าถึงชะตากรรมของครอบครัว Ung และเหตุการณ์ดั่ง “ฝันร้าย” ที่เธอประสบตอนอายุราว 5 ขวบ ซึ่งตอนนั้นเป็นยุคเขมรแดงครองอำนาจในกัมพูชา ปี 1975 -1979

‘First They Killed My Father’ เป็นเรื่องราวชีวิตครอบครัวของ “PA” ( Seng Im Ung บิดาของ Loung Ung) ซึ่งเป็นนายทหารระดับสูงของกองทัพสาธารณรัฐเขมรภายใต้การนำของนายพล ลอนนอล ครอบครัวของ Pa ประสบชะตากรรมพลิกผันในชั่วข้ามคืน เมื่อกองกำลังเขมรแดงบุกยึดกรุงพนมเปญในปี 1975 Pa ต้องพาภรรยาและลูกทั้งเจ็ด (Loung Ung เป็นบุตรคนที่หก) ออกจากพนมเปญตามคำสั่ง (ลวง) ของเขมรแดงที่ปล่อยข่าวว่ากองทัพสหรัฐฯจะบอมบ์พนมเปญ ให้อพยพยออกไปนอกเมืองสามวันค่อยกลับเข้ามา


ครอบครัวของ Pa อพยพออกจากเมืองพร้อมกับคลื่นผู้อพยพยจำนวนมหาศาล ระหว่างนั้นพวกเขาพักอาศัยตามหมู่บ้านต่างๆ ถูกบังคับใช้แรงงานอย่างหนัก มีชีวิตอดๆอยากๆ บ้างอดตาย บ้างป่วยตาย และบ้างถูกนำตัวไปฆ่าทิ้ง

สำหรับครอบครัว Ung… Pa ถูกจับไปยิงทิ้งเป็นคนแรก ภาพที่พ่อถูกคุมตัวออกไป ทำให้แม่ (Ay Choung Ung) รู้ดีว่ามัจจุราชกำลังมาคร่าชีวิตเธอและลูกๆในไม่ช้าก็เร็ว จึงให้ลูกๆหนีไปแยกกันอยู่ซึ่งยังมีความหวังรอดชีวิตมากกว่า ส่วน Loung Ung ถูกบังคับไปเป็นทหารเด็ก

ในที่สุด Loung Ung และพี่น้องห้าคนรอดชีวิตจาก “ทุ่งสังหาร” พวกเขาหนีออกจากกัมพูชาตอนอายุราวสิบขวบ ไปยังสหรัฐฯ

ปัจจุบัน Loung Ung เป็นนักรณรงค์สิทธิมนุษย์ชนและทำโครงการกู้กับระเบิดในกัมพูชา


‘First They Killed My Father’ เป็นหนังที่สะท้อนการดำเนินนโยบายปฏิรูปสังคมเกษตรคอมมิวนิสต์แบบสุดโต่งที่โหดเหี้ยมในยุคเขมรแดงนำโดยพล พต จนเกิดเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในกัมพูชา ในซับไตเติลเปิดภาพยนตร์เรื่องนี้ระบุว่า ประชากรถึง 1 ใน 4 (หรือราวสองล้านคน)ในกัมพูชา ต้องสังเวยชีวิตระหว่างยุคเขมรแดง

อนึ่ง เหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในกัมพูชา ถูกนำมาสร้างภาพยนตร์เรื่องแรกที่ช็อกโลกมาก คือ “Killing Field” (1984) ชื่อไทยคือ “ทุ่งสังหาร” โดยผู้กำกับชาวอังกฤษ Roland Joffé และได้รับการยกให้เป็นหนึ่งในภาพยนตร์ยิ่งใหญ่ตลอดกาล

“สงคราม” ไม่ว่าที่ไหน...ยุคไหน...ก็ทำให้ “หญ้าแพรกต้องแหลกลาญ” เสมอ...