อลิซา หลิว (Alysa Liu ชื่อจีน 刘美贤) วัย 20 ปี ฉายา “เทพธิดาแห่งโลกน้ำแข็ง” แชมป์ฟิกเกอร์สเก็ต (สเก็ตน้ำแข็งลีลา) ผู้พิชิตสองเหรียญทองในการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาว 2026 หรือ มิลาน- คอร์ตินา เกมส์ อีกทั้งยังได้ปลดล็อกเหรียญทองให้กับสหรัฐฯในรอบ 24 ปี
ล่าสุด อลิซา หลิว ยังเป็นดาวจรัสแสงในโลกแฟชั่นแล้ว โดยภาพอลิซา หลิวบนปกนิตยสาร TEEN VOGUE ถูกเผยแพร่สดๆร้อนๆในสัปดาห์นี้
อลิซา หลิว และ ไอลีน กู่ (Eileen Gu) สองแชมป์โอลิมปิกฤดูหนาวเลือดมังกรรุ่นราวคราวเดียวกันคู่นี้มักถูกกลุ่มสื่อนำมาเปรียบเทียบกัน โดยทั้งสองเป็นชาวอเมริกันเชื้อสายจีน ถูกเรียกขานเป็น “สาวน้อยมหัศจรรย์” ทว่า มีภูมิหลังชีวิตที่ตัดกันมากทีเดียว โดยครอบครัวของไอลีน กู่ มีสายสัมพันธ์ใกล้ชิดกับจีนมาตลอด คุณแม่เลี้ยงเดี่ยว กู่เยี่ยน เป็นนักลงทุนที่ประสบความสำเร็จและทำธุรกิจร่วมทุนในจีน ส่วนไอลีน กู่ ได้เดินทางไปเรียนซัมเมอร์ที่จีนทุกปี พูดภาษาจีนคล่องแคล่ว ยิ่งเสริมสร้างสายสัมพันธ์กับจีน
สำหรับ อาเธอร์ หลิว คุณพ่อเลี้ยงเดี่ยวของอลิซา มีจุดยืนด้านแนวคิดการเมืองไม่ลงรอยกับรัฐบาลจีน อาเธอร์ หลิว มีชื่อจีนคือ หลิว จวิ้น (刘俊) (ชื่อดั้งเดิมคือ 刘俊国) บ้านเกิดอยู่ในมณฑลเสฉวน ต่อมาเป็นผู้นำกลุ่มนักศึกษาในเมืองกว่างโจวเข้าร่วมการประท้วงฯที่จัตุรัสเทียนอันเหมินปี 1989 หลังจากที่รัฐบาลจีนปราบปรามกลุ่มประท้วงฯ อาเธอร์ หลิว ได้ลี้ภัยการเมืองไปยังสหรัฐอเมริกา
อาเธอร์ หลิว มาตั้งรกรากในสหรัฐฯตอนอายุ 25 ปีและเริ่มต้นชีวิตใหม่จากการเป็นพนักงานเก็บโต๊ะเสิร์ฟอาอาหารในภัตตาคารจีนที่เมืองเบิร์กลีย์ เขาทำงานหนักหาเงินเรียนจนจบการศึกษาเอ็มบีเอจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ต่อมายังจบกฎหมายจากวิทยาลัยกฎหมายของมหาวิทยาลับแคลิฟอร์เนีย ซานฟรานซิสโก และออกมาเปิดสำนักทนายความเลี้ยงชีพ
ด้านชีวิตครอบครัว อาเธอร์ หลิว เป็นพ่อเลี้ยงเดี่ยวที่ต้องเลี้ยงดูบุตรห้าคน โดยทั้งหมดเกิดจาก “แม่อุ้มบุญ” (โดยไข่ที่นำมาผสมฯมาจากผู้บริจาคที่ไม่เผยชื่อ) อลิซา เป็นบุตรสาวคนโต แหล่งข่าวเผยว่าอาเธอร์ หลิวแต่งงานกับหญิงจีนที่อายุมากกว่ายี่สิบและได้หย่ากัน ครอบครัวใหญ่ของหลิว อาศัยในอพาร์ทเมนท์ที่มีห้องนอนเพียงห้องเดียว
อลิซา หลิว กับ เส้นทางบรรลุความรัก ความฝัน และความสุข
อลิซา หลิว เกิดเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2005 ที่โคลวิส แคลิฟอร์เนีย และเติบโตที่ซานฟรานซิสโก เบย์ เอเรีย (San Francisco Bay Area) เมื่ออาเธอร์ได้เห็นแววนักสเก็ตของอลิซาก็ได้ทุ่มเงินถึงล้านดอลลาร์ให้กับการฝึกฝนของลูกสาวคนโตตั้งแต่เธออายุ 5 ขวบ อลิซาต้องฝึกฝนอย่างหนักภายใต้การเฝ้ามองของพ่อราวกับตาเหยี่ยวจ้องมองลูกนกเติบโต แบบที่เรียกขานกันว่า “พ่อเสือ” (Tiger Dad)
จนกระทั่ง อลิซา หลิว กลายเป็นแชมป์ในสนามฟิกเกอร์สเก็ตระดับชาติของสหรัฐฯตอนอายุ 13 ขวบ ทำสถิติแชมป์อายุน้อยที่สุด จนผู้คนเรียกขานเธอเป็น “สาวน้อยมหัศจรรย์”
อลิซา หลิว เผชิญจุดหักเหของชีวิตตอนอายุ 16 ปี เมื่อเธอลงสนามแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาวปักกิ่ง 2022 และทำคะแนนสูงเป็นอันดับที่ 6 จากการแข่งขันฟิกเกอร์สเก็ตหญิงเดี่ยว ขณะนั้นวงการมองว่าอลิซากำลังไปได้สวย ทว่า เธอกลับช็อกวงการกีฬาด้วยการประกาศรีไทร์จากการแข่งขันกีฬาฯ หันหลังให้กับการชิงเหรียญรางวัล (ที่อยู่แค่เอื้อม) สปอนเซอร์ ฯลฯ โดยบอกเหตุผลว่า เธอหมดไฟ และเหนื่อยกับการที่ต้องเป็น “เด็กมหัศจรรย์”
ทั้งนี้สเก็ตน้ำแข็งมักถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นกีฬาที่เป็นพิษ (toxic sport) มากที่สุด คือ แรงกดดันที่มากล้นจากความคาดหวังถึงความสมบูรณ์แบบ เสี่ยงต่อบาดเจ็บทางร่างกายและทำลายสุขภาพจิตอย่างมาก ทุกอย่างต้องอยู่ภายใต้การเลือกของผู้ใหญ่ทั้งหมด ทั้งแผนการฝึกซ้อม เสื้อผ้า การกินอาหาร แม้กระทั่งการกินน้ำ (เพราะมีผลกับน้ำหนักตัว) เพลงที่ใช้ในสนามแข่งขันที่มักใช้เพลงคลาสสิก ฯลฯ
ระหว่างสองปีที่หันหลังให้กับสนามแข่งขันฯ อลิซากลับไปเรียน ท่องเที่ยว แบกเป้เดินทางไปถึงเขาเอเวอร์เรสต์ เบส แคมป์ (Everest Base Camp) ในเนปาล
ส่วน อาเธอร์ หลิว ได้เปลี่ยนจากการเลี้ยงลูกแบบกดดันตามแบบฉบับพ่อเสือมาเป็นเคารพในการตัดสินใจของลูก ซึ่งส่งสัญญาณว่า ชีวิตเป็นของลูก มิใช่ความฝันของพ่อแม่ ของชาติ หรือของพวกบริษัทการพาณิชย์ใด และต่อมา อลิซา ก็ค่อยๆกลับเข้าสนามแข่งขันในแบบสไตล์ของตัวเอง โดยระหว่างไปเล่นสเก็ตน้ำแข็งกับเพื่อน อลิซา หลิว เกิดแวบความคิดถึงสนามแข่งขันสเก็ตน้ำแข็งที่เธอเคยรัก และตัดสินใจกลับเข้าสนามแข่งสเก็ตอีกครั้งในปี 2024 โดยตั้งเงื่อนไขว่า เธอขอเป็นผู้เลือกแผนการฝึกซ้อม อาหารการกิน เสื้อผ้า ทรงผม เพลง และอื่นๆ
อลิซา หลิว ประสบความสำเร็จครั้งใหญ่ โดยพิชิตแชมป์โลกคว้าเหรียญทองในการแข่งขัน 2025 World Figure Skating Championships ที่บอสตัน และคว้าสองเหรียญทองใน มิลาน-คอร์ติน่า เกมส์ โดยนับเป็นนักฟิกเกอร์สเก็ตหญิงเดี่ยวคนแรกที่คว้าเหรียญทองมาให้สหรัฐฯในรอบ 24 ปี
อลิซา หลิว ในชุดสีทองระยิบระยับใบหน้าเต็มไปด้วยรอยยิ้มอย่างมีความสุขขณะแสดงสเก็ตลีลาตามจังหวะเพลงท่วงทำนองสนุกสนาน (เหมือนเพลงที่ใช้เปิดในปาร์ตี้) ในการแข่งขันรอบชิงแชมป์ของ มิลาน-คอร์ติโน เกมส์
อีกหนึ่งสิ่งที่อลิซาเลือกในการกลับเข้าสู่สนามแข่งขันโอลิมปิก คือ ทรงผม “ฮาโล ริง” (Halo ring hairstyle) ที่ย้อมสีเป็นแถบสีน้ำตาลเข้มสลับสีบรอนด์ อลิซาพูดถึงทรงผมใหม่ที่เธอเลือกไม่ใช่เพราะแฟชั่นแปลกใหม่ หากมันแฝงความหมายส่วนตัว คือแถบสีของทรงผมเป็นสัญลักษณ์แทนวงปีของต้นไม้ โดยแถบสีหนึ่งแทนชีวิตในหนึ่งปี แสดงถึงการเติบโตในฐานะนักกีฬาและคนๆหนึ่ง
“ฉันอยากเป็นต้นไม้” อลิซา บอกระหว่างให้สัมภาษณ์กับสื่อรายหนึ่งเกี่ยวกับการเลือกทรงผม “ฮาโล ริง”
อลิซา หลิว กระโดดตัวลอย ยิ้มอย่างมีความสุข หลังเสร็จสิ้นการแข่งขันฟิกเกอร์สเก็ตรอบสุดท้ายใน มิลาน-คอร์ติน่า เกมส์ และตระโกนว่า "That's what I'm f---ing talking about!'
ราวจะกู่ร้องประกาศถึงชีวิตที่เธอตามหา ชีวิตที่เป็นตัวของตัวเอง ได้บรรลุถึงจุดที่ความรักและความสุขได้หลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกัน
อลิซา หลิว สนใจด้านจิตวิทยามาก และปัจจุบันเธอเรียนภาควิชาจิตวิทยาที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส (UCLA)
สุดท้าย ด้วยความโดดเด่น ปังปุริเย่ของสองแชมป์โอลิมปิกที่เติบโตในสังคมอเมริกันและมีเลือดจีนอยู่เหมือนกัน หากแต่ภูมิหลังชีวิตที่เกี่ยวโยงกับจีนที่แตกต่างกัน (ดังที่ได้เล่ามาในรายงานพิเศษสองตอนนี้) จึงมักถูกนำมาเปรียบเทียบกันในเชิงฝักฝ่ายการเมืองระหว่างโลกตะวันตกและตะวันออก ตลอดจนมุมมองเรื่องความภักดีต่อชาติ ทว่า จุดร่วมที่น่าสนใจมากกว่าคือ การต่อสู้ในเส้นทางสู่แชมป์โอลิมปิกของทั้งสองได้สร้างแรงบันดาลใจแก่เด็กหนุ่มสาวนับล้านๆทั่วโลก ขอให้ความก้าวหน้าความสำเร็จของสองแชมป์สาวได้พูดด้วยตัวของตัวเองเถิด.
