ซินเจียงพลิกทะเลทรายเป็นฟาร์มปลาเมืองหนาว สร้างอุตฯ “ปลาแซลมอนจีน” (มีคลิป)

เชื่อหรือไม่? ว่า เขตที่มี ‘อุณหภูมิพื้นผิวดิน’สูงถึง 80 องศาเซลเซียสอย่างเมืองถูหลู่ฟันในมณฑลซินเจียง ประสบความสำเร็จในการเลี้ยงปลาเมืองหนาวอย่างพวกแซลมอน โดยได้ผลผลิตถึงปีละหลายร้อยตัน และถูกส่งไปขายในเมืองต่างๆทั่วจีน รวมทั้งปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ กว่างโจว

กลุ่มสื่อจีนรายงานว่า ในเดือนมกราคมที่ผ่านมา ฐานเพาะเลี้ยงปลาเมืองหนาวในเขตเกาชาง เมืองถูหลู่ฟัน ของเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ได้เริ่มการจับ "ปลาแซลมอน" ที่ได้มาตรฐานตลาดชุดแรกของปี


แม้ซินเจียงเป็นพื้นที่ห่างไกลทะเลและมีสภาพอากาศร้อนจัดในบางพื้นที่ แต่ด้วยทรัพยากรน้ำเย็นจากการละลายของหิมะบนภูเขาสูงที่มีปริมาณออกซิเจนสูง ทำให้พื้นที่นี้มีศักยภาพโดดเด่นในการเพาะเลี้ยงปลาเมืองหนาว

ทั้งนี้ในจีนมี “ฟาร์มเพาะเลี้ยงปลาแซลมอน” ขนาดใหญ่ในมณฑลชิงไห่ และมณฑลซินเจียง ซึ่งใช้ปลาน้ำจืดเรนโบว์เทราต์เป็นหลักในการเพาะเลี้ยง

สำหรับมณฑลซินเจียงทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือจีนซึ่งเป็นดินแดนแห่งทะเลทรายและภูเขาสูง มีฟาร์มเพาะเลี้ยงแซลมอนหลายแห่ง โดยฟาร์มเพาะเลี้ยงแซลมอนขนาดใหญ่สุดที่มีผลผลิตปีละ 6,000 ตัน อยู่ที่อำเภอ Nilka (Nileke County)


ส่วนที่เมืองถูลู่ฟันสร้างความฮือฮาอัศจรรย์จากความสำเร็จในการทำฟาร์มเพาะเลี้ยงแซลมอน เพราะเป็นฟาร์มฯที่ตั้งอยู่เชิง “เขาเปลวไฟ” ซึ่งเป็นเขตที่ร้อนที่สุดในจีน  ทว่า ด้วยอุณหภูมิน้ำตลอดทั้งปีของถูหลู่ฟันระหว่าง 10-18 องศาเซลเซียส กอปรด้วยเทคโนโลยีระบบมิการเพาะเลี้ยงบนบกแบบน้ำไหลผ่าน (Land-based flow-through system) ซึ่งอาศัยน้ำบาดาลหมุนเวียนในการควบคุมอุณหภูและคุณภาพน้ำให้คงที่ตลอดทั้งปี ยังช่วยทำลายข้อจำกัดของ “สภาพอากาศของพื้นที่ร้อนจัด” และประสบความสำเร็จในการเลี้ยงปลาเมืองหนาวอย่างพวกแซลมอนและเรนโบว์เทราต์คุณภาพสูงได้

อนึ่ง แซลมอนกับเทราต์ มีลักษณะคล้ายกันมากทั้งลักษณะและรสชาติ ชนิดเรียกได้ว่า "แฝดคนละฝา"   ช้อมูลทางชีววิทยาระบุว่า ปลาแซลมอนและปลาเรนโบว์เทราต์มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกันเนื่องจากจัดอยู่ในวงศ์เดียวกันคือ Salmonidae (วงศ์ปลาแซลมอน) โดยในประเทศจีนมีการกำหนดกฎให้ปลาเรนโบว์ทราวด์สามารถจัดจำหน่ายภายใต้ชื่อเรียกทางการค้าว่า "ปลาแซลมอน" ได้


ข้อมูลระบุว่า ในปี 2567ปริมาณการผลิตปลาแซลมอนทั้งสิ้นในมณฑลซินเจียงเพิ่มขึ้นจาก 6,700ตัน เป็นมากกว่า 8,000ตัน หรือขยายตัวเกือบร้อยละ 20 จากการขยายผลเทคโนโลยีกระชังหมุนเวียนที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ ซึ่งช่วยเพิ่มผลผลิตได้ถึง 1,300 ตัน โดยในปี 2569 นี้ มีแผนจะขยายการส่งเสริมเทคโนโลยีดังกล่าวไปยังพื้นที่อื่นอย่างต่อเนื่อง

จาง เหรินหมิง หัวหน้าผู้เชี่ยวชาญด้านระบบเทคโนโลยีอุตสาหกรรมปลาเมืองหนาวของซินเจียง เปิดเผยว่า ทีมนักวิจัยยังประสบความสำเร็จในขั้นตอนสำคัญของการพึ่งพาตนเองด้านสายพันธุ์ โดยสามารถพัฒนาเทคนิคการผสมพันธุ์เทียมไข่ปลาเรนโบว์ทราวด์ชนิดสามชุดโครโมโซม (Triploid Rainbow Trout) จนมีอัตราการรอดชีวิตสูงถึงร้อยละ 80 ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถทางการแข่งขันของอุตสาหกรรมในระยะยาว


ทว่า สำหรับในหลายประเทศกำหนดว่า “ปลาแซลมอน” คือ ปลาแซลมอนแอตแลนติก ปลาแซลมอนชินูก (หรือ คิงแซลมอน) ซึ่งคนนิยมบริโภคแบบกินสดมากที่สุด และนำมาปรุงเมนูอย่างซาชิมิ ซึ่งส่วนใหญ่มาจากฟาร์มเพาะเลี้ยงในนอร์เวย์  ส่วนเรนโบว์เทราต์ แม้อยู่ในวงศ์ย่อยของแซลมอน แต่ไม่ถูกจัดเป็น “แซลมอนแท้”  จนเกิดกระแสถกเถียงทั้งภายในประเทศและต่างประเทศเกี่ยวกับ “ปลาแซลมอน” ที่ผลิตในประเทศจีน โดยเฉพาะข้อถกเถียงเรื่องการบริโภคแบบดิบๆที่อาจมีความเสี่ยงต่อพยาธิมากกว่าปลาแซลมอนทะเล


อย่างไรก็ตาม จีนไม่ละความพยายามในการเพาะเลี้ยงแซลมอนแอตแลนติก สื่อจีนระบุว่าในปี 2564 จีนประสบความสำเร็จใจการเพาะเลี้ยงแซลมอนแอตแลนติกในทะเลเหลือง ซึ่งถือว่าเป็นการทำฟาร์มแซลมอนในบริเวณใกล้เส้นศูนย์สูตรแห่งแรกของโลก โดยได้ผลผลิตราวสามแสนตัวในปี 2567 ทว่า ในรายงานสื่อจีนเองก็เตือนถึงการเลี้ยงแซลมอนในเขตใกล้เส้นศูนย์สูตรอาจเกิดปัญหาเชื้อโรคและพยาธิได้ง่าย

#ปลาแซลมอนจีน