การเดินทางช่วงเทศกาลตรุษจีนที่ชาวจีนเรียกขานว่า “ชุนอวิ้น” (春运) เป็นปรากฏการณ์ยิ่งใหญ่ประจำปีในช่วงเทศกาลฉลองปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติของจีน
มารู้จักความเป็นมาของ ชุนอวิ้น ที่ไม่เพียงแค่คลื่นการเดินทางประจำปีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก หากยังได้กระตุ้นการพัฒนาเครือข่ายการคมนาคมของจีนตั้งแต่เมื่อ 2,000 ปีที่แล้ว
เป็นที่เชื่อกันว่า ปรากฏการณ์ “ชุนอวิ้น” เชื่อมโยงกับการฉลองวันปีใหม่จีน ที่จีนเรียก กั้วเหนียน (过年) ซึ่งแปลตรงตัวอักษรคือ “ผ่านปี”
การ “ผ่านปี” คือ ช่วงเวลาพักผ่อนของชาวจีน สมาชิกครอบครัวได้กลับมาพบปะกันพร้อมหน้า ร่วมไหว้บรรพบุรุษ กินเลี้ยงส่งท้ายปี และแจกอั้งเปา โดยประเพณีการผ่านปีหรือฉลองปีใหม่จีนนี้มีมาตั้งแต่ยุคนสมัยราชวงศ์โจว (256 ก่อนค.ศ.- ค.ศ.1046) หรือกว่า 2,200 ปีที่แล้ว
กิจกรรมใจกลางของการฉลองปีใหม่จีนคือ การที่ครอบครัวได้มาอยู่พร้อมหน้ากัน ส่วนกลุ่มคนที่เดินทางเพื่อมาฉลองปีใหม่ในสมัยโบราณเป็นกลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้สมัครสอบรับราชการ และพ่อค้า ส่วนกลุ่มเกษตรกรชาวนาใช้ชีวิตทำกินอยู่ในบ้านเกิดอยู่แล้ว
ประวัติศาสตร์การเดินทางมาฉลองตรุษจีนกับครอบครัว ในด้านหนึ่งได้สะท้อนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของจีน จากสมัยจักรพรรดิองค์แรกของจีน คือ ฉินสื่อหวงตี้ หรือ จิ๋นซีฮ่องเต้ (221-210 ก่อน ค.ศ.) ได้สั่งให้ก่อสร้าง “เส้นทางด่วน” (驰道) หรือไฮเวย์ อีกทั้งพัฒนามาตรฐานถนนหนทางเพื่อให้ประชาชนเดินทางสะดวกทั่วอาณาจักร โดยมีการตัดถนนจากเมืองหลวงเสียนหยางมุ่งสู่ทิศทางต่างๆทั่วแผ่นดินจีน จนมีระยะทางรวมกันนับพันๆกิโลเมตร
ต่อมา ในสมัยราชวงศ์สุ่ยและราชวงศ์ถัง (ค.ศ.881-907) จีนได้ผุดเมกะโปรเจ็ทโครงสร้างพื้นฐานสำหรับให้ประชาชนเดินทางทางน้ำ และ “คลองใหญ่” หรือ ต้าอวิ้นเหอ (大运河) ก็ได้ถือกำเนิดขึ้นในยุคนี้เอง โดยเป็นเส้นทางน้ำเชื่อมแม่น้ำและทะเลสาบ จากภาคเหนือในปักกิ่งไปยังภาคตะวันออกมณฑลเจ้อเจียง
อย่างไรก็ตาม การเดินทางของคนจีนสมัยโบราณก็ยังใช้เวลานานมากด้วยข้อจำกัดทางเทคโนโลยี คนเดินทางต้องออกเดินทางล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งเดือนเพื่อให้ถึงบ้านทันฉลองปีใหม่
นอกจากนี้การจราจรติดขัดยังเป็นปัญหาสาหัสในสมัยโบราณ หวังซีเจวี๋ย ขุนนางสมัยราชวงศ์หมิง ได้เล่าอย่างคับข้องใจว่าเขาเดินทางมาถึงบ้านเกิดโดยทางเรือแต่ต้องติดอยู่ที่ท่าเรือถึงสี่ชั่วโมง
สำหรับคำว่า “ชุนอวิ้น” ปรากฏขึ้นครั้งแรกในรายงานข่าวของหนังสือพิมพ์ประชาชนเมื่อปี 1980 คำว่า “ชุนอวิ้น” นี้ถูกนำมาอธิบายเทรนด์ใหม่ของยุคสมัยนั้นคือการโยกย้ายถิ่นหลังจากที่จีนดำเนินนโยบายปฏิรูปและเปิดประเทศ โดยคลื่นประชาชนจำนวนมากเดินทางไกลเพื่อแสวงหาโอกาสใหม่ในชีวิต
สำหรับ ชุนอวิ้น ปีนี้ เปิดฉากตั้งแต่วันที่ 2 ก.พ.ที่ผ่านมา และจะไปสิ้นสุดในวันที่ 13 มี.ค. โดยคาดว่าจะมีการเดินทางทั้งสิ้น 9,500 ล้านครั้ง
สำหรับปีนี้วันหยุดยาวในเทศกาลตรุษจีนในจีนนานถึง 9 วัน และเหมือนกับปีที่ผ่านๆมา สื่อจีนลงภาพข่าวคลื่นคนจำนวนมหาศาลเคลื่อนขบวนเดินทาง “ชุนอวิ้น” การแย่งชิงกันซื้อตั๋วโดยสารรถไฟ ที่คนจีนหลายคนเปรียบเทียบว่า เป็น “สงคราม”
การรถไฟจีนรายงานข้อมูลที่รวบรวมถึงวันที่ 8 ก.พ. เผยว่ายอดขายตั๋วโดยสารรถไฟทั้งสิ้น 140 ล้านใบ
ที่มา เซาท์ ไชน่า มอร์นิ่ง โพสต์
