“หู่อิ๋ง” ได้ออกจากลอนดอน เดินทางไกล 8,100 กิโลเมตร ราว 10 ชั่วโมง มาถึงบ้านเกิดแผ่นดินจีน นับเป็นเวลากว่า 150 ปี ที่ “หู่อิ๋ง” ได้พลัดบ้านเกิดไปยังต่างแดน ผ่านเหตุการณ์พลิกผันต่างๆนานา
กลุ่มสื่อจีนรายงาน (12 ธ.ค.) สหราชอาณาจักรได้ส่งคืนโบราณวัตถุ ภาชนะบรอนซ์ อายุราว 3,000 ปี ให้แก่จีน โดยพิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีนได้รับมอบภาชนะโบราณนี้ในวันอังคาร(11 ธ.ค.)
มันมิใช่เพียงเรื่องราวโบราณวัตถุที่ถูกส่งคืนกลับมายังบ้านเกิด หากการหวนคืนสู่บ้านเกิดของ ผอบบรอนซ์โบราณใบนี้ เป็นสัญลักษณ์ที่สะท้อนถึงยุคมืดมนและยุคผงาดเรืองอำนาจของจีน
ภาชนะ อายุ 3,000 ปี ใบนี้ เป็นหนึ่งในโบราณวัตถุที่ถูกชาติตะวันตกปล้นชิงไปเมื่อปีค.ศ. 1860 ระหว่างที่พระราชวังฤดูร้อนในกรุงปักกิ่งตกอยู่ท่ามกลางทะเลเพลิง
ภาชนะบรอนซ์นี้ ถูกขนานนามว่า “หู่อิ๋ง” (虎鎣) เนื่องจากหูจับของฝาปิด และพวยกาเป็นรูปเสือ เป็นโบราณวัตถุปลายยุคโจวตะวันตก (ศตวรรษที่ 11 -771 ปีก่อนค.ศ.) ในยุคราชวงศ์ชิง (ค.ศ.1644-1911) “หู่อิ๋ง” เป็นหนึ่งในของสะสมโบราณวัตถุในพระราชวังฤดูร้อน หรือหยวนหมิงหยวน
ปีค.ศ. 1860 ช่วงสงครามฝิ่นครั้งที่สอง กองทัพพันธมิตรอังกฤษและฝรั่งเศส ได้รุกรานถึงกรุงปักกิ่ง และเผาวังหยวนหมิงหยวน หยวนหมิงหยวนบนพื้นที่ 3.5 ตารางกิโลเมตร (ใหญ่กว่าวังต้องห้ามเกือบ 5 เท่า และใหญ่เป็น 8 เท่าของนครวาติกัน) จมอยู่ในทะเลเพลิง 3 วัน 3 คืน จนพินาศสาแก่ใจของกองทัพชาติตะวันตก ซึ่งระดมทหาร 4,000 คนมาเผา และปล้นสมบัติล้ำค่าในวังหยวนหมิงหยวน จากข้อมูล Wikipedia ระบุ
“การสูญเสียและกลับคืนสู่บ้านเกิดของโบราณวัตถุจีน แนบเนื่องกับหายนะและการผงาดเรืองอำนาจของประเทศชาติ” หลิว อี๋ว์จู ผู้อำนวยการคณะกรรมาธิการมรดกวัฒนธรรมแห่งชาติ (National Cultural Heritage Administration) กล่าว
“หู่อิ๋ง” ถูกนายทหารนาวีอังกฤษ Harry Lewis Evans ฉกฉวยไป และได้กลายเป็นสมบัติในคลังของสะสมของตระกูลเขาไป เขาได้เขียนจดหมายบันทึกเกี่ยวกับการหยิบ ผอบ“หู่อิ๋ง” ไปจากวังหยวนหมิงหยวน
ในเดือนเม.ย.ที่ผ่านมา “หู่อิ๋ง” ได้ปรากฏในรายชื่อสิ่งของที่จะถูกนำออกประมูลของ Canterbury Auction Galleries ในเมืองเคนท์ ตอนใต้ของอังกฤษ พร้อมกับได้จุดกระแสความโกรธแค้นในหมู่ชาวจีน ขณะที่รัฐบาลจีนได้ออกโรงประท้วงการประมูล สมาคมผู้จัดการประมูลจีน (China Association of Auctioneers) ออกมาเรียกร้องการบอยคอตการประมูลสมบัติล้ำค่าจีนที่ถูกปล้นไป
ในที่สุด “หู่อิ๋ง” ถูกเคาะขายในงานประมูล ที่ราคา 410,000 ปอนด์ หรือกว่า 18 ล้านบาท ส่วนผู้ชนะการประมูล ซึ่งขณะนี้ยังไม่มีใครทราบว่าเป็นใคร ได้แจ้งเจตจำนงแก่คณะกรรมาธิการมรดกวัฒนธรรมจีน และสถานทูตจีนในกรุงลอนดอนว่า ต้องการบริจาคผอบ“หู่อิ๋ง” ให้แก่ประเทศจีนโดยไร้เงื่อนไขใด
การส่งมอบ“หู่อิ๋ง” ให้แก่ทางการจีน เป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป จนกระทั่งมาถึงกรุงปักกิ่งในวันที่ 23 พ.ย.ที่ผ่านมา และมีการทำพิธีส่งมอบให้แก่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติจีนในวันอังคาร(11 ธ.ค.)
ซุน ลี่ วัย 89 ปี อดีตนักโบราณคดี ผู้ได้เข้าร่วมการตรวจสอบประเมินวัตถุโบราณ กล่าวว่า เท่าที่ทราบกัน มีวัตถุโบราณ ภาชนะ (อิ๋ง) หลงเหลืออยู่ 8 ใบ
“หู่อิ๋ง” ใช้ในพิธีกรรมบวงสรวงช่วงยุคโจวตะวันตก เป็นภาชนะเผาสุราบูชาเทพ นอกจากนี้ “อิ๋ง” ยังถูกใช้สำหรับใส่เครื่องเทศที่จะผสมกับเหล้า
ขณะนี้ จีนยุคเรืองอำนาจพยายามติดตามวัตถุโบราณสมบัติล้ำค่าที่สูญหายไปกลับคืนมา จากข้อมูลสถิติของสถาบันศึกษาโบราณวัตถุทางวัฒนธรรมจีน (中国文物学会) ระบุว่านับจากสงครามฝิ่น ค.ศ. 1840 ด้วยภาวะสงคราม การค้าที่ไม่เป็นธรรม ทำให้โบราณวัตถุจีนสูญหายและตกไปอยู่ในมือของชาวต่างชาติ กว่า 10 ล้านชิ้น นอกจากนี้ ข้อมูลสถิติซึ่งเก็บรวบรวมยังไม่เสร็จสมบูรณ์ จัดทำ ยูเนสโก (UNESCO) ระบุว่าโบราณวัตถุจีนมีอยู่ที่พิพิธภัณฑ์กว่า 200 แห่ง ใน 47 ประเทศ รวมทั้งสิ้น 1.64 ล้านชิ้น
ทั้งนี้ ในปี 2013 จีนได้โบราณวัตถุชิ้นสำคัญของชาติกลับคืนมา ได้แก่ หัวนักษัตรบรอนซ์สองชิ้น คือ หัวนักษัตรกระต่าย และหัวนักษัตรหนู โดยถูกส่งจากฝรั่งเศสมายังพิพิธภัณฑ์ในปักกิ่ง หัวนักษัตรบรอนซ์สองชิ้นนี้ เป็นส่วนหนึ่งของน้ำพุ ถูกปล้นไปจากวังหยวนหมิงหยวนเมื่อปี 1860 เช่นกัน