โดย ดร.ร่มฉัตร จัทรานุกุล
หลายท่านอาจจะงุนงงว่า 11.11 ที่ผู้เขียนกล่าวถึงคืออะไร 11.11 หมายถึงวันที่ 11 พ.ย. ของทุกปี วันนี้ไม่ใช่วันที่มีความสำคัญกับประวัติศาสตร์จีน แต่คือวันที่ถูกตั้งนิยามขึ้นมาใหม่ โดยคนรุ่นใหม่ นิยามของวันนี้โดยเริ่มต้นคือวันสำหรับคนโสดหรือที่คนจีนเรียกว่า Guang Gun Ri “光棍日”
ในวันนี้วัยรุ่นคนโสดจะซื้อของขวัญให้กับคนที่ตัวเองชอบ การซื้อของในวัน 11.11 ของทุกปีเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ตามการพัฒนาของการซื้อของออนไลน์ ต่อมาวันที่ 11 พ.ย.จากวันคนโสดกลายเป็นวันช็อปปิ้งออนไลน์แห่งชาติของจีนไป ขนาดการใช้จ่ายของผู้คนในแพลตฟอร์มช็อปปิ้งออนไลน์ทำลายสถิติกันทุกปี
มากล่าวถึงจุดเริ่มต้นของเทศกาลช็อปแหลก 11.11 นำโดย Taobao.com , Tmall.com สองเว็บไซต์ช็อปปิ้งออนไลน์ขนาดใหญ่ของอะลีบาบา จนมาถึงปีนี้ก็ 10 ปีเต็ม 2008-2018 จากจุดเริ่มต้นมาถึงวันนี้ ขนาดของเงินที่สะพัดและปริมาณช็อปปิ้งออนไลน์ที่มีมากขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้แพลตฟอร์มอื่น ๆ เริ่มเห็นโอกาสนี้ ต่อมาไม่ใช่แค่เว็บช็อปปิ้งในเครืออาลีบาบาเท่านั้นที่ทำโปรโมชั่นในวัน 11.11 แต่กลายเป็นแพลตฟอร์มช็อปปิ้งออนไลน์อื่น ๆ ก็ทำโปรโมชั่นลดแลกแจกแถมกันในวันนี้เช่นกัน
จากตัวเลขของศูนย์ข้อมูลสถิติอาลีบาบา CBNdata รายงานเกี่ยวกับตัวเลขการใช้จ่ายของประชาชนใน Tmall.com ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาว่า“การเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภคในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา กำลังเข้าสู่ยุคใหม่ของการบริโภค”
การบริโภคยุคใหม่ตามที่ CBNdata กล่าวถึงคือมีความหลากหลายมากขึ้น มีสินค้ามีความแปลกใหม่มากกว่าแต่ก่อน ปริมาณการซื้อของออนไลน์ในปัจจุบันส่วนใหญ่เป็น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ อุปกรณ์ใช้สอยอัจริยะ สิ่งของตกแต่งบ้านและเครื่องสำอางค์เป็นต้น ต่างจากสมัยก่อนที่คนไม่ค่อยจะซื้อสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ผ่านทางออนไลน์
จากสถิติของกลุ่มอายุผู้ซื้อของในเทศกาลลดแหลก 11.11 มากที่สุดคือคนกลุ่มอายุ 28-37 ปี กลุ่มคนซื้ออายุ 20-25 ปีเติบโตรวดเร็วที่สุดอีกกลุ่มคือกลุ่มผู้สูงอายุ 60-69 มีแนวโน้มการซื้อของในช่วงเทศกาลลดแหลก 11.11 มากขึ้น
สามปีที่ผ่านมาเติบโตตัวเลขเติบโตสามเท่าทำให้เห็นว่าการซื้อของออนไลน์ในช่วง 11.11 ของจีนกลุ่มผู้บริโภคมีความหลากหลายมากขึ้นจากวัยรุ่นไปจนถึงผู้สูงอายุ ส่วนจำนวนเงินในเฉลี่ยในการใช้จ่ายบนแพลตฟอร์มช่วง 11.11 ส่วนใหญ่อยู่ในช่วงน้อยกว่า 1,000 หยวน แต่จำนวนการใช้จ่ายที่มากกว่า 1,000 หยวนมีจำนวนมากขึ้น ไปจนถึงจำนวนที่มากกว่า 5,000 หยวนก็เติบโตอย่างรวดเร็วเช่นกัน
เทศกาลลดแหลก 11.11 ของ Tmall.com จากจำนวนสั่งซื้อบนแพลตฟอร์มจากปี 2008 มีจำนวน 52 ล้านหยวนจนปี 2018 ทะลุ 1.68 ล้านล้านหยวน จากการซื้อขายแค่ในประเทศ กลายเป็นเทศกาลซื้อขายระดับโลก ในปัจจุบันคนจีนยอมรับและชอบที่จะซื้อของนำเข้ามากขึ้น “ช็อปปิ้งทั่วโลก” กลายเป็นเทรนต์ใหม่ของจีนยุคใหม่
ในปีที่แล้วคนจีน 10 กว่าล้านคนซื้อของผ่าน Tmall Global ในปี 2019 ทางอาลีบาบาคาดการณ์ว่าการใช้จ่ายผ่าน Tmall Global ในช่วง 11.11 จะมากกว่า 2.2 ล้านล้านหยวน เกี่ยวกับด้านของ Tmall Global เริ่มที่จะมีเป้าหมายไปสู่ระดับโลกเริ่มตั้งแต่ปี 2014 ดังนั้นวันที่ 11.11 ทางยุทธศาสตร์ถูกจัดให้เป็นวันช็อปปิ้งระดับโลกไปโดยปริยาย ทั้งนี้ลูกค้าผู้บริโภคไม่ใช่แค่คนจีนในประเทศ แต่คือคนทั่วโลก
ในปัจจุบัน Tmall Global จัดตั้งศูนย์สั่งซื้อสินค้าใหญ่ในยุโรป อเมริกา ญี่ปุ่น เกาหลี เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นต้น และในปีนี้ 11.11 ได้มีสินค้าวางขายจากทั้ง 75 ประเทศ 19,000 กว่ารายการ
ในปีนี้เทศกาลช็อปแหลก 11.11 มีความน่าตื่นเต้นไม่น้อยเพราะมีรายการเฉพาะกิจ แถมยังเชิญดารานักร้องระดับโลกมาร่วมรายการ บอกได้ว่าอาลีบาบาทุ่มทุนสร้างจริง ๆ ความตื่นเต้นอยู่ตรงที่การนับเวลาถอยหลังไปถึง วันที่ 11 เวลาหลังเที่ยงคืนของวันที่ 10 ที่หน้าจอสกรีนใหญ่จะแสดงตัวเลขการซื้อของบนแพลตฟอร์ม Tmall แบบ Real-time ให้ได้ลุ้นกัน ทุกคนลุ้นตัวเลขในการใช้จ่ายว่าจะทำลายสถิติปีที่แล้วหรือไม่ ฮึกเหิมซื้อของกันเป็นบ้าเป็นหลัง เพราะลดเยอะจริงและทุกแบรนต์จะลดกระหน่ำในวันที่ 11.11 นี้ สินค้าบางรายการต้องแย่งกันซื้ออีก
ผู้เขียนขอแปลตารางเปรียบเทียบตัวเลขจำนวนเงินการใช้จ่ายบน Tmall.com และระยะเวลาที่ของปี 2017-2018 ดังนี้
ตัวเลขการซื้อของบน Tmall.com ทำลายสถิติอยู่ทุกปี ในปีนี้หลังจากเปิดกิจกรรมลดแหลกนี้ภายในเวลาผ่านไปเพียง 2 นาทีตัวเลขทะลุ 1 หมื่นล้านหยวน และในวันที่ 11 เวลาบ่ายสี่โมงจำนวนเงินการซื้อของบน Tmall.com ทะลุ 1.68 แสนล้านหยวน ทำลายสถิติการใช้จ่ายใน 11.11 ทั้งวันของปี 2017
แจ็ค หม่า ผู้ก่อตั้งอาลีบาบากล่าวว่า ใน 5-10 ปีข้างหน้านี้ตัวเลขการซื้อของออนไลน์ดังกล่าวจะกลายเป็นตัวเลขปกติไป เทศกาล 11.11 ช็อปแหลกของ Tmall.com ผู้เขียนมองว่าเป็นเรื่องที่อัศจรรย์ แจ็ค หม่าให้คำนิยามใหม่ของวันคนโสด กลายเป็นวันช็อปแหลกแห่งชาติ ตัวเลขในการซื้อของบนออนไลน์ก็เพิ่มขึ้นทุกปี ปรากฎการณ์นี้ทำให้เห็นพลังการจับจ่ายของคนจีนที่มีมากมายมหาศาล บางสำนักข่าวกล่าวถึงตัวเลขมหาศาลของการช็อปปิ้งในวัน 11.11 ทำลายบรรยากาศที่ว่าสงครามการค้าระหว่างจีนและสหรัฐอย่างสิ้นเชิง เศรษฐกิจจีนและกำลังการใช้จ่ายของจีนไม่ได้น้อยลงจากผลกระทบจากสงครามการค้านี้เลย แจ็ค หม่าถึงแม้ว่าจะโบกมือลาจากตำแหน่งบริหารอาลีบาบาไปแล้วแต่จากความสำเร็จอีกขั้นจาก 11.11 ในปีนี้ก็ทำให้เขาต้องถูกพูดถึงอีกครั้ง เราก็ต้องจับตาดูต่อไปว่า 11.11 ในปีหน้าจะมีตัวเลขการใช้จ่ายออกมาอย่างไรและอะลีบาบาจะมีไม้เด็ดอะไรออกมาอีก?
